ดราม่าเนื้อเพลง 'Zeze'

ฤดูใบไม้ร่วงปี 2015 เพลงเดียวที่ได้แรงบันดาลใจจากเด็กชายวัยห้าขวบในนิยายบราซิล กลายเป็นดีเบตวรรณกรรมระดับประเทศ สำนักพิมพ์ นักวิจารณ์ นักเขียน และชาวเน็ตพากันถกเถียงเรื่องเนื้อเพลงป๊อปเพลงเดียว ซึ่งแทบไม่เคยเกิดขึ้นในเกาหลีมาก่อน

เพลงนั้นคือ 'Zeze' จากมินิอัลบั้มชุดที่สี่ของ IU ชื่อ CHAT-SHIRE ปล่อยวันที่ 23 ตุลาคม 2015 เพลงยืมตัวละครเซเซและต้นไม้ที่เขาคุยด้วยอย่างมิงกินโญ่มาจาก 'ต้นส้มแสนรัก' นิยายอัตชีวประวัติของโจเซ่ วาสคอนเซลอส โดยคนร้องคือต้นไม้ ที่หลงเสน่ห์เด็กซน ใสซื่อ แต่ก็แอบเจ้าเล่ห์ IU ในวัย 23 โปรดิวซ์อัลบั้มและเขียนเนื้อเพลงเอง นี่จึงเป็นอัลบั้มที่เธอเล่าเรื่องตัวเองชัดที่สุดในตอนนั้น

ประมาณสิบวันหลังปล่อย กระแสก็พลิก คลิปสัมภาษณ์ที่ถูกตัดสั้นตอนเธอพูดว่าความสองด้านของเซเซดูเซ็กซี่ถูกแชร์ไปทั่ว บวกกับภาพเซเซใส่ถุงน่องตาข่ายบนปกอัลบั้ม และท่อนอย่าง 'เอาใบที่อ่อนที่สุดไป' หรือ 'เด็ดดอกไม้ดอกเดียวไป' นักวิจารณ์เลยมองว่าเธออ่านเด็กที่ถูกทำร้ายในครอบครัวด้วยสายตาทางเพศ

ตัวเร่งไฟคือ Dongnyok สำนักพิมพ์ฉบับภาษาเกาหลี ที่โพสต์ในโซเชียลทำนองว่า 'เซเซไม่ใช่เด็กแบบนั้น' จนลามเป็นศึกที่ใหญ่กว่าเดิมว่าใครมีสิทธิ์ตัดสินความหมายของ วรรณกรรมแปล นักเขียนอย่างโซแจวอนและอีโอซูมองว่าปัญหาอยู่ที่การวาดภาพเด็กที่ถูกทารุณแบบนั้น ส่วนอีกฝั่ง ฮอจีอุง จินจุงกวอน และ ยุนจงชิน ออกมาหนุน IU ด้วยเหตุผลเรื่องเสรีภาพในการตีความ พอคนต้านหนักขึ้นเรื่องสำนักพิมพ์มากำหนดวิธีอ่าน Dongnyok ก็ออกมาขอโทษวันที่ 10 พฤศจิกายน ว่าไม่ได้เคารพความหลากหลายของการตีความ

IU โพสต์คำขอโทษใน Facebook วันที่ 6 พฤศจิกายน เป็นหนึ่งในฉากแรกๆ ของยุค คนดังออกมาชี้แจงเองผ่านโซเชียล แต่เธอก็ยังจัด แฟนไซน์ ตามกำหนด และในคอนเสิร์ตปลายปีก็ยังร้อง Zeze พร้อมบอกว่ายังรักเพลงนี้เหมือนเดิม ต่อมาในบทสัมภาษณ์กับ GQ เธอขอบคุณคนที่ถกเถียงอย่างมีเหตุผล ไม่ว่าจะวิจารณ์หรือปกป้อง ใจความคือการตีความเพลงเป็นสิทธิ์ของคนฟัง แต่การวิจารณ์เพลงกับการตีตราคนเป็นคนละเรื่องกัน ส่วนคนที่รู้สึกเจ็บจริงๆ เธอบอกว่าอยากขอโทษมากกว่าจะอธิบาย

ใต้ดีเบตก็มีด้านมืด ทั้งรูปตัดต่อ ข่าวลือปลอม ไปจนถึงการโจมตีคนรอบตัวเธอ ต้นสังกัดจึงฟ้องคนเขียน คอมเมนต์ร้าย ที่ทำซ้ำๆ และประกาศว่าจะฟ้องเพิ่มอีก อีกเรื่องแยกกันคือแทร็กโบนัส 'Twenty Three' (คนละเพลงกับเพลงไตเติลที่ชื่อเป็นภาษาเกาหลี) ก็ต้องขอโทษเรื่องข้อสงสัยว่าใช้แซมเปิลเสียงของ Britney Spears โดยไม่ได้รับอนุญาต

แต่เรื่องเล่าใน YouTube ที่ว่า 'IU เกือบโดนแบนทั้งประเทศ' นั้นเกินจริง ผู้เชี่ยวชาญวงการเพลง 28 คนเลือกเรื่อง Zeze เป็นข่าวใหญ่ที่สุดของวงการเพลงปี 2015 ก็จริง แต่ปีเดียวกันผลสำรวจ Gallup Korea จัดให้ IU เป็นไอดอลยอดนิยมอันดับ 1 และนักร้องแห่งปีอันดับ 2 เพลง Zeze อยู่บนชาร์ตรายสัปดาห์ของ Melon นาน 15 สัปดาห์ และเธอก็ขึ้นเวทีปลายปีของ SBS ตามกำหนด อัลบั้ม Palette ปี 2017 ที่มี Through the Night เล่าเรื่องได้นุ่มนวลขึ้นมากและได้คำชมทั้งจากแฟนเพลงและนักวิจารณ์ พอปี 2018 มีการโจมตีคล้ายๆ กันกับซีรีส์ My Mister เรื่องก็เงียบไปอย่างรวดเร็ว