beonyeok munhak (번역 문학)

วรรณกรรมเกาหลีจะไปถึงโลกได้ต้องเจอนักแปลก่อน ซีรีส์กับ K-pop ข้ามพรมแดนด้วยซับและแฟนซับ แต่นิยายหนึ่งเล่มฝากชะตาไว้กับนักแปลมืออาชีพเพียงคนเดียว

ไม่มีเล่มไหนแสดงให้เห็นเดิมพันนี้ชัดเท่า The Vegetarian นิยายที่ออกในปี 2007 และขายเงียบๆ ในเกาหลี จนกระทั่งฉบับภาษาอังกฤษของ Deborah Smith คว้ารางวัล Man Booker International ปี 2016 ซึ่งเป็นรางวัลที่ผู้เขียนกับนักแปลรับร่วมกัน แค่นี้ก็บอกแล้วว่างานแปลหนักแค่ไหน ยอดขายที่เคยอยู่ราว 30,000 เล่มพุ่งเกิน 320,000 เล่มในสามวัน หนังสือเล่มอื่นของ Han Kang ก็ตามขึ้นชาร์ตขายดีกันเป็นแถว ตอนนี้แปลไปแล้ว 31 ภาษา และฉบับต่างประเทศเล่มแรกกลับเป็นภาษาเวียดนามเมื่อปี 2010

แต่พอความตื่นเต้นซาลง นักวิชาการด้านการแปลของเกาหลีก็เริ่มเทียบต้นฉบับกับฉบับอังกฤษทีละบรรทัด เจอทั้งแขนที่กลายเป็นเท้า ทางยกระดับ (gogadoro) ที่ถูกอ่านว่า 'แพง' เพราะพยางค์ goga พ้องกับคำว่าราคาสูง ไปจนถึงร้านอาหารเกาหลีแบบฮันจองชิกที่กลายเป็นร้านอาหารจีนสไตล์เกาหลี กับดักตัวจริงคือประธานที่ภาษาเกาหลีชอบละไว้ ถ้าเดาผิดว่าใครเป็นคนพูด นิสัยตัวละครก็เปลี่ยนไปทั้งตัว ฝั่งวิจารณ์บอกว่าฉบับอังกฤษที่ขัดเกลาให้อ่านลื่นแทบจะกลายเป็นอีกเล่มหนึ่ง ส่วน Smith แย้งว่าการแปลทุกชิ้นย่อมสร้างสรรค์ สุดท้ายเธอรวบรวมรายการแก้ไขราว 60 จุดส่งให้สำนักพิมพ์ต่างประเทศ และ Han Kang บอกว่ามีความผิดพลาดชัดเจนจริง แต่ไม่ใช่อุปสรรคชี้ขาดในการถ่ายทอดนิยาย แถมยังบอกว่าภาษาเกาหลีของ Smith ดีขึ้นมากในเล่มหลังๆ

ที่ดราม่านี้ร้อนแรงเป็นพิเศษในเกาหลี ส่วนหนึ่งเพราะคนเชียร์รางวัลวรรณกรรมเหมือนเชียร์ทีมชาติ และด้วยเหตุผลเดียวกัน สถาบันแปลวรรณกรรมเกาหลีที่รัฐหนุนหลังจึงปั้นนักแปลและสนับสนุนการแปลมาตั้งแต่ปี 2001 การปูพื้นยาวนานนั้นออกดอกออกผลในปี 2024 เมื่อ Han Kang คว้า รางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรม โดยมี Human Acts อยู่ในผลงานที่คณะกรรมการยกขึ้นมา

ดราม่าเรื่องการแปลไม่ได้อยู่แค่ในวงการหนังสือ ดราม่าเพลง Zeze ของ IU ที่จริงคือเรื่องการตีความเด็กชายจากนิยายบราซิลที่คนเกาหลีรู้จักผ่านฉบับแปล ในวงการหนัง ซับไตเติล บรรทัดเดียวชี้เป็นชี้ตายได้ ส่วนในโลกออนไลน์ แฟนซับ กระจายเร็วกว่ามืออาชีพ ตอนนี้ การแปลอัตโนมัติ ยังพา เว็บโนเวล ออกไปต่างประเทศได้ทันที แต่สำหรับนิยายที่ทุกประโยคคือตัวงาน นักแปลคนเดียวยังเป็นผู้กำหนดความประทับใจแรกต่อวรรณกรรมเกาหลีอยู่ดี และทั้งที่มีเสียงบ่นว่า ไม่มีใครอ่านหนังสือแล้ว แถวยาวหน้า ร้านหนังสือ หลังข่าวโนเบลก็เกิดจากความประทับใจแรกนั้นเหมือนกัน