ดราม่าปั่นชาร์ตเพลง (ซาแจกี)

ช่วงที่เพลงของนักร้องโนเนมพุ่งขึ้นอันดับ 1 กลางดึกซ้ำแล้วซ้ำเล่า ข้อกล่าวหานี้เขย่าวงการเพลงเกาหลีอยู่เกือบ 10 ปี หลักฐานชัดๆ แทบไม่เคยโผล่ สุดท้ายสิ่งที่เปลี่ยนคือระบบชาร์ตเอง

ซาแจกี (แปลตรงตัวว่ากักตุน) คือการจ่ายเงินให้นายหน้าเปิดเพลงเดียววนหลายพันรอบต่อวันผ่านมือถือหลายร้อยเครื่องและไอดีปลอม จนเพลงไต่อันดับขึ้นไป เทียบกับกีฬาก็คือล้มบอลดีๆ นี่เอง แต่เดิมมีการกว้านซื้ออัลบั้มมาก่อน พอตลาดย้ายจาก อัลบั้มจริง ไปเป็นสตรีมมิ่ง สนามรบก็ย้ายไปอยู่บนชาร์ตดิจิทัล ที่เกาหลี ชาร์ตเรียลไทม์ของแพลตฟอร์มในประเทศอย่าง Melon คือตัวชี้วัดว่าเพลงไหนกำลังฮิต แถมยังถูกนับเป็นคะแนนชิงที่ 1 ใน รายการเพลง ด้วย อันดับจึงเป็นทั้งเงินและการโปรโมตในตัว

แพทเทิร์นที่ชวนสงสัยมักซ้ำเดิม เพลงบัลลาดของนักร้องที่ไม่มีแฟนด้อมและแทบไม่ออกทีวี ค่อยๆ แซงเพลงไอดอลทีละเพลงตอนตีสามตีสี่ คำอธิบายส่วนใหญ่คือไวรัลในเพจเพลงบน Facebook แต่เพลง ย้อนกลับมาฮิต ของจริงที่ขึ้นชื่อใช้เวลากว่า 40 วันกว่าจะถึงอันดับ 1 ส่วนเพลงที่ถูกสงสัยใช้แค่ราว 10 วัน และช่วงดึกคือเวลาที่แฟนไอดอลตั้งนาฬิกาปลุกมา ปั่นสตรีม กราฟของเพลงที่ไม่มีแฟนด้อมแต่พุ่งตอนนั้นจึงดูผิดสังเกตสุดๆ

ประเด็นนี้ถูกพูดถึงต่อสาธารณะครั้งแรกในรายงานข่าวบันเทิงของ SBS ปี 2012 ปี 2013 ค่ายใหญ่อย่าง JYP ร่วมกันแจ้งความเอาผิดนายหน้าเอง แต่ปีต่อมาคดีก็จบเพราะหลักฐานไม่พอ ปี 2016 มีการแก้กฎหมายส่งเสริมอุตสาหกรรมดนตรีให้เอาผิดได้ และเมื่อข้อกล่าวหาพรั่งพรูในปี 2018 พัคจินยอง กับคนอื่นๆ ก็ขอให้กระทรวงวัฒนธรรมตรวจสอบ ผลที่ออกมาต้นปี 2019 คือตัดสินไม่ได้ชัดเจน

จุดระเบิดคือพฤศจิกายน 2019 พัคคยอง วง Block B โพสต์ชื่อนักร้องที่เขากล่าวหาลงโซเชียล ทั้งวงการลุกเป็นไฟ ซองชีคยอง เล่าทางวิทยุว่าคนรู้จักเคยได้รับข้อเสนอ และนายหน้าถึงขั้นเข้ามายุ่งกับชื่อเพลงและความยาวอินโทร แร็ปเปอร์ปล่อยเพลงดิส เมมเบอร์ BTS แซะอ้อมๆ ในสปีชรับรางวัล ส่วน IU ก็ออกมาพูดในโซเชียล ต้นปี 2020 รายการสืบสวนของ SBS อย่าง Unanswered Questions เจาะลึกโลกของนายหน้า แต่นักร้องที่ถูกพัคคยองระบุชื่อฟ้องเขาข้อหาหมิ่นประมาท การสอบสวนยาวนานไม่พบหลักฐานว่าพวกเขาปั่นชาร์ต และพัคคยองถูกสั่งปรับ 5 ล้านวอน

กรณีแรกที่ยืนยันได้จริงมาถึงพฤศจิกายน 2021 ซีอีโอค่ายของนักร้องทรอตยองทักในตอนนั้นยอมรับกับตำรวจว่าปี 2019 เขาจ้างนายหน้าดันเพลง Why Are You Coming Out From There ยองทักบอกว่าไม่รู้เรื่องเลยและได้รับการสั่งไม่ฟ้อง เพราะตอนนั้นเขากลายเป็นหน้าเป็นตาของ กระแสทรอตฟีเวอร์ จาก Mr. Trot ไปแล้ว ข่าวนี้เลยสะเทือนหนักขึ้นอีก อัยการสั่งฟ้อง 11 คนรวมซีอีโอคนนั้นในปี 2024 และศาลชั้นต้นตัดสินว่าผิดทุกคนในปี 2025 คนในวงการกลับมองแบบปลงๆ ว่าคดีนี้หลุดออกมาก็เพราะทะเลาะเรื่องเงินจนมีคลิปเสียงหลุดเท่านั้น

ระหว่างนั้นระบบก็เปลี่ยนไป ปี 2020 Melon ยกเลิกชาร์ตเรียลไทม์ แล้วใช้ชาร์ตที่นับจากผู้ฟังใน 24 ชั่วโมงแทน อีกปีต่อมาก็ปรับใหม่เป็นผสมยอด 24 ชั่วโมงกับ 1 ชั่วโมงอย่างละครึ่ง ปี 2023 ยังเลิกนับสตรีมที่เปิดทิ้งไว้แบบเสียงเป็นศูนย์ด้วย หลายคนมองว่าวิธีเก่าที่ใช้เครื่องและไอดีจำนวนมากแทบตายไปแล้ว แต่ทุกครั้งที่นักร้องโนเนมพุ่งขึ้นมาแบบงงๆ ความสงสัยก็วนกลับมา กลับกัน บางเพลงก็ไวรัลบน YouTube ก่อนแล้วชาร์ตค่อยตามมา แต่ดันโดนสงสัยไปด้วยแบบไม่ยุติธรรม

จุดที่แฟนๆ มักสับสน ชงกง หรือการที่แฟนด้อมนัดสตรีมพร้อมกันในเวลาเดียว เป็นคนจริงๆ ฟังด้วยไอดีของตัวเอง จึงไม่ใช่การโกง นี่คือเหตุผลที่รายงานของ JTBC ปี 2015 ซึ่งเอาสองอย่างมาปนกันแล้วชี้ไปที่ไอดอลวงหนึ่ง โดนแฟนด้อมถล่มหนัก ในทำนองเดียวกัน Naver ก็ปิด คำค้นหายอดนิยมแบบเรียลไทม์ ในปี 2021 หลังโดนข้อกล่าวหาเรื่องปั่นมาหลายปี วัฒนธรรมจัดอันดับสดๆ แบบฉบับอินเทอร์เน็ตเกาหลีจึงค่อยๆ ปิดฉากลงทั้งหมด