algorithm (알고리즘)

ระบบแนะนำของแพลตฟอร์มที่ตัดสินว่าจะโชว์อะไรบนหน้าจอเรา ในอินเทอร์เน็ตเกาหลี คำนี้ดังยิ่งกว่าในรูปคอมเมนต์ว่า อัลกอริทึมลึกลับพาฉันมาที่นี่

เดิมทีเป็นศัพท์คณิตศาสตร์กับคอมพิวเตอร์ แต่ในภาษาเกาหลีทุกวันนี้ ถ้าพูดว่าอัลกอริทึมเฉยๆ แทบจะหมายถึงระบบแนะนำของ YouTube แน่นอน YouTube ไม่เปิดเผยเกณฑ์ แต่ถ้ารวบรวมจากงานวิจัยของทีม Google เองกับบทวิเคราะห์ในวงการ ก็พอเดาได้ว่าระบบเอาสัญญาณอย่างประวัติการดู ระยะเวลาที่ดูแต่ละคลิป ยอดไลก์ และประวัติการค้นหา มาแปลงทั้งคนดูและคลิปให้เป็นพิกัดตัวเลข แล้วจับคู่สิ่งที่อยู่ใกล้กัน กดไม่กี่คลิปก็จับรสนิยมได้แล้ว และถ้าดูหัวข้อใหม่ติดกันหลายคลิป ฟีดก็จะเอียงไปทางนั้นภายในไม่กี่นาที

ในฐานะมีม อัลกอริทึมระเบิดในช่องคอมเมนต์ YouTube ช่วงหน้าร้อนปี 2019 ประโยคว่า วันนี้อัลกอริทึม YouTube ที่ไม่มีใครเข้าใจก็พาฉันมาที่คลิปนี้อีกแล้ว โผล่ใต้คลิปแนะนำที่มาแบบงงๆ ทุกคลิป หน้าตาแทบเหมือน The algorithm brought me here ของฝั่งภาษาอังกฤษ มีมุกแบบบทสนทนาด้วย พอเราบอกว่าจะนอนแล้ว YouTube ก็ตอบว่าดูอันนี้ก่อนไหม ตัวอย่างระดับตำราคือคลิปแมชอัป DDU-DU DDU-DU ของ BLACKPINK กับเพลงอินเดีย ที่แฟนๆ ชาวอินเดียแห่เข้ามาจนคอมเมนต์ยอดนิยมอันดับหนึ่งกลายเป็น You didn't find the video. The video found you พอมีเยอะเกินไป ราวปี 2020 ก็เริ่มมีคนบ่นว่าเฝือแล้ว

ในป๊อปคัลเจอร์เกาหลี อัลกอริทึมคือเครื่องยนต์ที่เปลี่ยนผลงานได้จริง ตัวอย่างชัดสุดคือ การย้อนกลับขึ้นชาร์ต ของเพลงที่ถูกลืมไปแล้วแต่ไต่กลับขึ้นมาเพราะระบบแนะนำ EXID ฟื้นขึ้นมาได้เพราะ แฟนแคมคลิปเดียว ส่วน Brave Girls ปลุก Rollin' ให้กลับมาดังด้วยคลิปรวมโชว์ในค่ายทหาร นิสัยเด็กๆ ที่เปิดคลิปเดิมซ้ำไม่หยุดช่วยดัน Baby Shark ขึ้นไป และ Cupid ก็จุดติดใน คลิปสั้น ก่อน สำหรับแฟนต่างชาติ อัลกอริทึมคือประตูทางเข้าเหมือนกัน หลงมาจาก คลิปรีแอคชัน หรือ มาแรงบน YouTube แล้วรู้ตัวอีกทีก็ ตกหลุม ไปแล้ว

แต่ก็มีด้านมืด ระบบแนะนำมักจะโชว์สิ่งที่เราเคยตอบสนองให้แคบและลึกขึ้นเรื่อยๆ จนเกิดฟิลเตอร์บับเบิล ช่องแนว ไซเบอร์เร็กเกอร์ ที่ตัดแปะดราม่าของคนอื่นเพื่อเรียกยอดวิวก็เกิดจากโครงสร้างเดียวกัน เพราะรู้ว่าคอนเทนต์แรงๆ ไปได้ดีกับอัลกอริทึม และเป็นเหตุผลเดียวกับที่พอหัวข้อไหนดัง Shorts หน้าตาเหมือนกันก็ถูกก๊อปออกมาเป็นฝูง ทุกวันนี้การกดปุ่มไม่ต้องแนะนำช่องนี้บ่อยๆ เลยกลายเป็นนิสัยการดูปกติไปแล้ว