sujik gyeyeolhwa (수직계열화)

บริษัทเดียวที่ทั้งผลิต ออกอากาศ ฉายโรง และมอบรางวัลเองด้วย เป็นพลังที่ดันผลงานใหญ่ให้พุ่งได้เร็ว แต่ก็โดนวิจารณ์ตามติดตลอดว่าบริษัทเดียวกันมอบรางวัลให้ตัวเอง

เดิมเป็นศัพท์ทางธุรกิจ หมายถึงบริษัทเดียวถือหลายขั้นในห่วงโซ่ตั้งแต่วัตถุดิบจนถึงการขาย ถ้าบริษัทเหมืองถ่านหินซื้อโรงไฟฟ้าเรียกว่ารวมไปข้างหน้า ถ้าโรงไฟฟ้าซื้อเหมืองเรียกว่ารวมไปข้างหลัง กำไรส่วนต่างที่เคยบวกในแต่ละขั้นหายไป และไม่ต้องคอยพึ่งซัพพลายเออร์ ข้อเสียตามตำราคือองค์กรใหญ่จนเลี้ยวลำบาก และพอทุกอย่างจบในบ้านตัวเอง แรงกระตุ้นให้สร้างนวัตกรรมก็อ่อนลง

ในวงการบันเทิงเกาหลี พอพูดคำนี้ชื่อแรกที่โผล่มาคือ CJ ENM ซีรีส์ทำโดย Studio Dragon และ CJ ENM Studios ออกอากาศทาง tvN กับ Mnet สตรีมบน TVING และเครือโรงหนังในกลุ่มเดียวกันก็ฉายหนัง ฝั่งเพลงยังมีงานประกาศรางวัลปลายปีอย่าง MAMA อีก ตั้งแต่ไอเดียจนถึงหน้าคนดูต่อกันเป็นเส้นตรงเส้นเดียว เป็นเครื่องจักรที่เหมาะสุดๆ สำหรับปั้นผลงานบิ๊กโปรเจกต์

ปัญหาเกิดตอนที่กรรมการกับผู้เล่นใส่เสื้อทีมเดียวกัน ตัวอย่างที่เจ็บที่สุดคือ คดีปั่นโหวต Produce ซีรีส์ Produce 101 ของ Mnet บอกว่าคนดูเป็นคนเลือกเมมเบอร์เดบิวต์ แต่สุดท้ายความแตกว่าทีมผลิตปั่นอันดับเอง และ PD ที่รับผิดชอบโดนตัดสินจำคุก การที่สถานีที่เป็นคนเลือกกับฝั่งที่ดูแลวงเดบิวต์อยู่ใต้หลังคาเดียวกันทำให้เรื่องบานปลายหนักขึ้น เหตุผลเดียวกันนี้ทำให้ทุกครั้งที่ศิลปินค่ายเดียวกันได้รางวัลในงานของค่ายตัวเอง คนก็เริ่มเม้าท์กันทันที

ค่ายเพลง เคป๊อปก็เดินทางคล้ายกัน HYBE มีหลายค่ายย่อยในมือ และใช้แพลตฟอร์มแฟนคลับ Weverse ถ่ายทอดคอนเสิร์ตกับขายเมอร์ชเอง ตั้งแต่หาศิลปินจนถึงหน้าเคาน์เตอร์ที่แฟนๆ ควักเงิน ทุกอย่างอยู่ในบ้านตัวเองหมด ความสะดวกกับการกระจุกตัวโตไปพร้อมกัน และนี่ก็เป็นเหตุผลที่คำตอบว่า ดูได้ที่ไหน มักแยกตามบริษัท