Show Me the Money

รายการเซอร์ไววัลแร็ปเปอร์ของ Mnet ที่ดึงฮิปฮอปเกาหลีจากคลับใต้ดินขึ้นไปถึงอันดับหนึ่งชาร์ตเพลง และก็โดนวิจารณ์มาตลอดว่าเปลี่ยนฮิปฮอปให้กลายเป็นคอนเทนต์ทีวี

แฟน ๆ เรียกสั้น ๆ ว่า SMTM หรือ "โชมี" Mnet ช่องเพลงในเครือ CJ ENM ออกอากาศทุกปีตั้งแต่ 2012 ถึง 2022 แล้วพักไปหลายปีก่อนกลับมาในปี 2026 กับซีซัน 12 จุดเริ่มต้นเรียบง่ายมาก เป็นรายการคั่นผังก่อน Superstar K4 ซึ่งเป็นรายการตัวท็อปของช่องตอนนั้น แต่พอถึงซีซัน 3 ก็กลายเป็นหน้าเป็นตาของ Mnet อยู่ได้นานกว่า Superstar K เสียอีก และแตกไลน์เป็น Unpretty Rapstar กับ High School Rapper ด้วย นี่คือรายการออดิชันเกาหลีรายการแรกที่อยู่ยาวเกิน 10 ปี

จุดที่ต่างจากออดิชันอื่นคือผู้เข้าแข่งขันหลากหลายมาก ตั้งแต่มือสมัครเล่น ไอดอล คนดัง ไปจนถึงแร็ปเปอร์อาชีพที่มีชื่ออยู่แล้วต่อแถวเดียวกัน อดีตกรรมการเคยกลับมาเป็นผู้แข่ง แม้แต่อดีตแชมป์ก็เคยกลับมาลงอีกรอบ บทบาทกรรมการก็แปลก โปรดิวเซอร์มากันเป็นทีมละสองสามคนจากค่ายหรือครูว์เดียวกัน ช่วงออดิชันเป็นกรรมการ แต่พอได้ทีมแล้วก็กลายเป็นคู่แข่งที่ทำเพลงและขึ้นเวทีไปพร้อมแร็ปเปอร์ของตัวเอง

รอบออดิชันแทบจะเป็นพิธีกรรม รอบแรกแร็ปอะแคปเปลลาแบบไม่มีบีต ใครผ่านจะได้สร้อยผ่านรอบอันโด่งดัง ว่ากันว่าค่าทำเส้นละราว 150,000 วอน ทำทีละราว 200 เส้น รวมก็ประมาณ 30 ล้านวอน โปรดิวเซอร์ที่รู้เรื่องนี้เลยแซวว่า "ให้เป็นเงินสดเลยดีกว่า" รอบสองคือ "หลุมไฟ 60 วินาที" แร็ปบนบีตของตัวเองหนึ่งนาทีขณะที่ทีมโปรดิวเซอร์จ่อปุ่ม FAIL ถ้าทุกทีมกดหมด บีตจะตัดทันทีและผู้แข่งจะร่วงลงกองไฟบนจอ ช็อตที่แร็ปเปอร์ฝีมือดีตกรอบแบบไม่ทันตั้งตัวนี่แหละที่ทำให้รอบนี้ฮิตที่สุด จากนั้นก็ต่อด้วยดิสแบทเทิล

ก่อนมี SMTM ฮิปฮอปเกาหลีแบ่งชัดเป็นสายโอเวอร์กับสายอันเดอร์ แร็ปเปอร์สายโอเวอร์อย่าง Epik High ออกวาไรตี้ได้ ส่วนสายอันเดอร์อยู่ห่างทีวีและพิสูจน์ตัวเองด้วยฝีมือล้วน ๆ รายการนี้ลบเส้นนั้นทิ้ง แร็ปเปอร์ใต้ดินกลายเป็นเฮดไลเนอร์งานเทศกาลมหาวิทยาลัยในข้ามคืน ทุกวันนี้คนพูดกันว่าดังหรือไม่ดังมากกว่าจะแบ่งโอเวอร์อันเดอร์ ความเปลี่ยนแปลงนี้ถูกรวมเป็นยุคหนึ่งเลยคือ ฮิปฮอปขึ้นมาจากใต้ดิน ตัวเลขก็แรงจริง ตั้งแต่ซีซัน 3 มีเพลงขึ้นอันดับหนึ่ง และซีซัน 4 , 5 , 10 กวาดทุกชาร์ต หลายคนบอกว่ากระแสแทร็ปกลางยุค 2010 กับซิงกิงแร็ปปลายยุคแทบจะเริ่มจากเวทีนี้

ดูรายชื่อศิษย์เก่าแล้วเหมือนผังเครือญาติ ซีซัน 3 แจ้งเกิด Bobby กับ B.I ที่ต่อมาเดบิวต์กับ iKON และ Bobby คว้าแชมป์ ทาโบล เป็นโปรดิวเซอร์ในซีซัน 3 และ 4 ZICO จับคู่ Paloalto ในซีซัน 4 ส่งเพลง "Fear" กับ "Okey Dokey" ของซงมิโนขึ้นท็อปชาร์ต แล้วกลับมาอีกในซีซัน 6 และ 10 ส่วน เจย์ปาร์ค ก็เป็นขาประจำเก้าอี้โปรดิวเซอร์ตั้งแต่ซีซัน 4 พร้อมครอบครัว AOMG ซีซัน 11 แชมป์คือ อียองจี ศิษย์เก่า High School Rapper แต่ก็มีเสียงว่าเป็นโหวตความนิยมมากกว่าคุณภาพบนเวที

เสียงวิจารณ์ก็ดังพอกัน ที่พูดถึงบ่อยสุดคือ "การตัดต่อปีศาจ" สไตล์ Mnet ตัดแปะจนเกิดดราม่าที่ไม่เคยมีจริง และตัดให้แร็ปเปอร์รุ่นบุกเบิกดูตกยุค จนไทเกอร์ JK ประกาศว่าจะไม่กลับมาอีก ยังมีคำวิจารณ์ว่าดิสแบทเทิลทุกซีซันทำให้คนดูทั่วไปเข้าใจว่าการดิสเป็นเกมเบา ๆ ทั้งที่จริงเป็นเรื่องจริงจัง ว่าสิทธิ์เพลงตกอยู่กับสถานี และว่ารายการกลายเป็น "สอบเข้าฮิปฮอป" เพราะแทบเป็นทางเดียวที่แร็ปเปอร์หน้าใหม่จะมีคนรู้จัก หลัง คดีปั่นโหวต Produce 101 ความเชื่อใจต่อรายการ เซอร์ไววัล ของ Mnet ก็สั่นคลอนไปหมด และ SMTM เองก็เคยมีดราม่าปั่นโหวตในซีซัน 4 ที่พีคคือรายการยอมเอาคำวิจารณ์ขึ้นเวทีด้วย รอบรองชนะเลิศซีซัน 10 อีชานฮยอก มาเป็นแขกรับเชิญแล้วร้องตรง ๆ ว่า Show Me the Money กำลังทำลายโลก

มุกวงในก็เยอะ อึนจีวอน เป็นพิธีกรถึงซีซัน 2 จากนั้นคิมจินพโยถูกดึงมาแบบฉุกเฉินในซีซัน 3 แล้วโดนทีมงานชวนกินข้าวขอ "อีกซีซันเดียว" ทุกปีจนอยู่ยาว แฟน ๆ ยังเชื่อใน "คำสาปเลขคู่" ว่าซีซันเลขคี่เป็นตำนาน ซีซันเลขคู่มักจะแป้ก ผู้แข่งไม่ได้ค่าตัว และว่ากันว่าโปรดิวเซอร์ออกค่าทำเวทีเอง สถานีเลยได้รายการฮิตแบบต้นทุนต่ำ ปี 2024 TVING ปล่อยภาคแยก Rap:Public และฟอร์แมตนี้ยังขายลิขสิทธิ์ไปทำเวอร์ชันไทยกับเวียดนามด้วย