Lee Mi-ja

ราชินีเพลงเอเลจีผู้เป็นนักร้องแห่งชาติรุ่นบุกเบิกของวงการทร็อตเกาหลี เดบิวต์ปี 1959 ร้องเพลงไปกว่า 2,000 เพลง และเป็นเสียงที่ปลอบใจคนเกาหลีหลังสงคราม

เกิดที่โซลปี 1941 ตอนอายุสิบหกเธอคว้าที่หนึ่งในรายการร้องเพลงของ KBS แล้วชนะประกวดสมัครเล่นอีกรายการ ก่อนถูกนักแต่งเพลงนาฮวารังดึงตัวไปเดบิวต์ ที่น่าแปลกคือเพลงเดบิวต์ของเธอไม่ใช่ทร็อตเลย แต่เป็นป๊อปสแตนดาร์ดสไตล์อเมริกันกับวงบิ๊กแบนด์สวิง ยุค 1950 นักร้องเกาหลีต้องไปร้องตามคลับในฐานทัพอเมริกัน และเธอก็เติบโตมาจากบรรยากาศนั้น

ทุกอย่างเปลี่ยนในปี 1964 กับเพลง Camellia Lady ที่ดังระเบิดจนทำให้เธอกลายเป็นนักร้องทร็อตเต็มตัว ในยุคที่เมืองใหญ่เต็มไปด้วยนักร้องหรูหราสไตล์ตะวันตก เสียงของอีมีจากลับเหมือนพี่สาวหรือน้องสาวที่ทิ้งไว้บ้านเกิด ในประเทศที่แผลจาก สงครามเกาหลี ยังไม่หาย เสียงร้องที่แสนเศร้าของเธอคือทางระบายสิ่งที่คนเกาหลีเรียกว่า ฮัน ความโศกลึกที่ไม่เคยคลี่คลาย คู่แข่งอย่างแพตตี้คิมร้องป๊อปหรูสำหรับคนเมือง ส่วนอีมีจาเลือกทางตรงข้ามและแตะใจคนหมู่มากได้ลึกที่สุด

แต่แล้วเพลงฮิตกลับถูกแบน เพลงยุค 60 ของเธอใช้บันไดเสียงห้าโน้ต เนื้อร้องจังหวะ 7-5 และริธึมฟอกซ์ทร็อต ซึ่งแทบเป็นไวยากรณ์เดียวกับเพลงเอ็งกะของญี่ปุ่น จึงถูกโจมตีว่ามีกลิ่นญี่ปุ่น ในยุคที่ความทรงจำเรื่องอาณานิคมยังสด เรื่อง เกาหลีกับญี่ปุ่น เป็นประเด็นอ่อนไหวแม้แต่ในเพลงป๊อป รัฐบาลพัคจองฮีสั่งห้ามออกอากาศ Camellia Lady ตอนที่กำลังดังสุดขีด เพลงครูบนเกาะถูกแบนเพราะถูกหาว่าลอกเพลงญี่ปุ่น ทั้งที่เพลงญี่ปุ่นนั้นออกทีหลัง ส่วนเพลงพ่อห่านป่าโดนเพราะเนื้อร้องมองโลกแง่ร้ายเกินไป การแบนมาถี่จนเธอยอมรับว่าเคยคิดจะเลิกร้องเพลง

สายตาดูถูกเพลงทร็อตก็มีจริง ปี 1989 เธอขอใช้ Sejong Center จัดคอนเสิร์ตครบรอบ 30 ปี แต่ถูกปฏิเสธพร้อมคำพูดว่าคนดูทร็อตจะทำลายวัฒนธรรมของที่นั่น แถมแฟนเพลงยังถูกเรียกด้วยคำดูแคลน สุดท้ายนายกเทศมนตรีโซลช่วยให้ได้ขึ้นเวที และที่นั่งเต็มไปด้วยนักการเมือง นักธุรกิจ และหัวหน้าพรรคฝ่ายค้านสี่พรรคพร้อมคู่สมรส นั่นคือครั้งแรกที่นักร้องทร็อตก้าวข้ามธรณีประตูนั้นได้ และเปิดทางให้นักร้องทร็อตรุ่นหลัง

นอกเวทีหลักก็มีเรื่องเล่าเพียบ ปี 2002 เธอจัดคอนเสิร์ตเดี่ยวที่เปียงยาง เกาหลีเหนือ โดย MBC เป็นผู้จัด เธอเล่าว่าคนดูงงในตอนแรก แต่พอถึงเพลงสุดท้ายทุกคนสนุกไปด้วย และยกให้เป็นเวทีที่มีความหมายที่สุด ในคอนเสิร์ตการกุศลของ MBC ปี 2011 เธอยื่นไมค์ให้ IU ด้วยตัวเอง และ IU ก็ร้องเพลงเดบิวต์ของเธอตรงนั้นเลย ส่วนปี 2017 เธอไปเป็นกรรมการและนักร้องปิดท้ายในรายการประกวดร้องเพลงสมัครเล่นระดับตำนานของทีวีเกาหลีแบบไม่รับค่าตัว เพราะตอนนั้นไปถ่ายที่เขตซอโช ที่เธออาศัยมาเกือบสามสิบปี เหมือนซูเปอร์สตาร์มางานวัดแถวบ้าน จนตอนนั้นออกอากาศยาวขึ้นสิบนาที

สถานะของเธอดูได้จากตัวเลข เธอได้อันดับหนึ่งในผลสำรวจนักร้องที่คนเกาหลีชอบของ Gallup Korea ปี 1994 โดยมี โชยงพิล ตามมาเป็นอันดับสอง ปี 2023 เธอเป็นนักร้องป๊อปคนแรกที่ได้รับเครื่องอิสริยาภรณ์วัฒนธรรมมงกุฎทองคำ เกียรติสูงสุดของศิลปินเกาหลี เธอกับ นาฮุนอา คือสองเสาหลักของยุคหนึ่ง และรุ่นน้องอย่าง จางยุนจอง ที่ทำให้ทร็อตกลับมาดูเด็กอีกครั้งในยุค 2000 ก็เดินบนเส้นทางที่เธอปูไว้ รางวัลแกรนด์ไพรซ์จาก Trot Awards ของ TV Chosun ปี 2020 มาถึงกลางกระแส ทร็อตคัมแบ็ก และสำหรับ แฟนด้อมคุณแม่ ที่ขับเคลื่อนกระแสนั้น เธอยังเป็นชื่อแรกเสมอ

ด้านมืดก็มี การตรวจสอบภาษีปี 2016 พบรายได้ที่ไม่ได้แจ้งกว่า 4.4 พันล้านวอนตลอดสิบปี เธอถูกเรียกเก็บภาษีราว 1.99 พันล้านวอน และคดีที่ยื่นขอยกเลิกบางส่วนถูกศาลยกฟ้อง ปี 2019 เธอเคยประกาศเลิกร้องแล้วกลับคำ และในปี 2025 หลังคอนเสิร์ต Maek-eul Ieum ที่ Sejong Center เดือนเมษายน เธอบอกว่าจะไม่มีเพลงใหม่หรือคอนเสิร์ตเดี่ยวอีก แต่ไม่ยอมใช้คำว่าเกษียณ