goryeonghwa (고령화)

เกาหลีเป็นหนึ่งในประเทศที่แก่เร็วที่สุดในโลก ปลายปี 2024 ประชากรอายุ 65 ปีขึ้นไปทะลุ 20% ทำให้กลายเป็นสังคมสูงวัยระดับสุดยอดอย่างเป็นทางการ

ที่น่าตกใจคือความเร็ว ปี 1990 ผู้สูงอายุยังไม่ถึง 5% แต่ปี 2020 เกิน 16% และพอถึงหน้าร้อนปี 2026 ก็แตะราว 22% ช่วงปี 1970 ถึง 2010 ประชากรสูงวัยของเกาหลีโตเร็วที่สุดใน OECD โดยญี่ปุ่นตามมาเป็นอันดับสอง เด็กเกิดน้อยลงฮวบในเวลาสั้น ๆ (อัตราการเกิดต่ำ) ขณะที่อายุขัยเฉลี่ยก็ยาวขึ้นเรื่อย ๆ หน้าร้อนปี 2024 คนอายุ 65+ ทะลุสิบล้านคน และมีการคาดว่าปี 2040 ราว 40% ของประเทศจะเป็นผู้สูงอายุ แซงญี่ปุ่น เลยได้ฉายาว่า ประเทศที่แก่เร็วที่สุด

ส่วนที่เจ็บที่สุดคือความยากจนในวัยชรา ถ้านับเงินบำนาญด้วย อัตราความยากจนของผู้สูงอายุเฉลี่ยใน OECD อยู่ราว 12% แต่ของเกาหลีเกือบครึ่ง เกษียณแล้วไม่ได้แปลว่าได้พัก ทำงานต่อหลังเกษียณ จึงเป็นภาพปกติ นี่คือเหตุผลที่คุณตาเฝ้า ป้อมยาม คอนโด กับคุณยายเข็นรถลากกระดาษลังเก่า มักโผล่ในฉากหลังซีรีส์เกาหลี ใน My Mister ฉากที่จีอันดูแลคุณยายที่หูไม่ได้ยินอยู่คนเดียวก็สะท้อนความจริงนี้ตรง ๆ

การเมืองก็เปลี่ยนไปด้วย เลือกตั้งประธานาธิบดีปี 2017 คนอายุ 60 ขึ้นไปเป็นราวหนึ่งในสี่ของผู้มีสิทธิ์ ถ้ารวมวัย 50 ก็เกือบครึ่ง เลยเกิดคำว่า 'ประชาธิปไตยสีเงิน' ที่หมายถึงนโยบายที่เอียงเข้าหากลุ่มผู้ลงคะแนนก้อนใหญ่ที่สุด และหลังการแก้กฎหมายบำนาญแห่งชาติปี 2025 คนรุ่นใหม่ก็ยิ่งไม่เชื่อใจระบบบำนาญ

แต่ในป๊อปคัลเจอร์กลับตรงกันข้าม พวกเขากลายเป็นผู้บริโภคที่ทรงพลังที่สุด แฟน ๆ วัยกลางคนขึ้นไปที่มีทั้งเวลาและเงินรวมตัวกันเป็น แฟนด้อมคุณแม่ ที่ดัน การกลับมาของทรอต และ Brother Tes! ของ Na Hoon-a ก็กลายเป็นมีมข้ามรุ่น มีนักแสดงอย่าง O Yeong-su ที่ดังระดับโลกในวัย 70 กว่า และ Na Moon-hee ที่ยังรับบทนำตอนอายุเกิน 80 การขึ้นรถไฟใต้ดินฟรีหลังอายุ 65 ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของ สิทธิผู้สูงอายุ ก็คือชีวิตประจำวันธรรมดาของที่นี่