jikkaem: 직접 + cam (직캠)

ย่อมาจาก 'กล้องที่ถ่ายเอง' เป็นคลิปที่ตามเมมเบอร์คนเดียวตั้งแต่ต้นจนจบแทนที่จะถ่ายทั้งเวที และเป็นประตูบานแรกที่พาแฟนต่างชาติตกหลุม K-pop มากที่สุด

จุดเริ่มต้นอยู่ที่งานอีเวนต์ ไอดอลเกาหลีต่อให้อยู่ค่ายใหญ่ก็ยังตระเวนขึ้นงานมหาวิทยาลัย งานท้องถิ่น และโชว์ให้ทหารอยู่เรื่อยๆ ราวปี 2009 พอกล้อง DSLR ราคาจับต้องได้และสตรีมมิงแบบ HD แพร่หลาย ก็เริ่มมีแฟนที่ซูมตามเมมเบอร์คนเดียวจากที่นั่งคนดู คนกลุ่มนี้ถูกเรียกว่า jikkaem-reo สีหน้า จังหวะพลาด หรือแฟนเซอร์วิสที่ทีวีตัดไปจะยังอยู่ครบในคลิป

คนที่พลิกเกมคือ EXID คลิปฮานีเต้น Up & Down ในงานโชว์ทหารเมื่อตุลาคม 2014 มาดังทีหลัง ดันเพลงกลับขึ้นชาร์ตและเปลี่ยนชะตาทั้งวง อ่านเรื่องเต็มได้ที่ แฟนแคมคลิปเดียวชุบชีวิตวง ช่วงเดียวกัน Mnet เริ่มลงคลิปรายเมมเบอร์จาก M Countdown ตั้งแต่พฤษภาคม 2014 ไม่นาน รายการเพลง แทบทุกช่องก็มีแชนแนลแฟนแคมทางการ KBS ถึงขั้นถ่ายระดับ 8K งานอดิเรกของแฟนเลยกลายเป็นคอนเทนต์ของช่องทีวีไปเต็มตัว

ยอดวิวคือสมุดพก เวทีเดียวกัน วันเดียวกัน แต่แยกคลิปรายคน ใครดึงคนดูได้มากกว่าก็เห็นเป็นตัวเลขชัดๆ บางคนอย่าง จางวอนยอง ถูกวัดกระแสจากยอดวิวแฟนแคมแทบทั้งหมด และแฟนคลับก็จัด ปั่นยอด กันจริงจัง ข้อมูลปี 2022 แฟนแคมที่คนดูมากที่สุดคือ วี วง BTS ในเพลง Boy With Luv ส่วนแฟนแคมเดี่ยวคลิปแรกที่ทะลุ 100 ล้านวิวคือ จีมิน ในเพลง FAKE LOVE

ไปยุ่งกับแฟนแคมก็พังได้ ตอนที่ Cube Entertainment อ้างลิขสิทธิ์จนแฟนแคมของเมมเบอร์ CLC ที่กำลังมาแรงถูกปิดเสียง ทางเข้าของแฟนใหม่ก็ตันและกระแสก็ดับไป ทั้งที่ YouTube แบ่งรายได้ให้เจ้าของลิขสิทธิ์เพลงอัตโนมัติอยู่แล้ว การปิดเสียงเลยแทบไม่ได้อะไร นี่คือเหตุผลที่ค่ายเกาหลีส่วนใหญ่ใจกว้างกับแฟนแคม ต่างจากญี่ปุ่นที่เข้มงวดเรื่องถ่ายคอนเสิร์ตสุดๆ

แฟนฝั่งภาษาอังกฤษเรียกว่า fancam และตอนนี้ช่องทีวีก็ใส่คำว่า Fancam ในชื่อคลิปเองด้วย ส่วนแฟนญี่ปุ่นยืมคำเกาหลีไปตรงๆ ว่า チッケム ดูแฟนแคมคลิปเดียวแล้ว ติ่งเต็มตัว ต่อด้วย คลิปรีแอค และ คัฟเวอร์แดนซ์ คือเส้นทางคลาสสิกของแฟนต่างชาติ ทุกวันนี้คลิปถูกตัดเป็นช็อตสั้นแนว แนวตั้ง อย่าง เวทีเทศกาลหน้าร้อน ที่ไวรัลไปทั่ว ด้านมืดคือยิ่งมีภาพใบหน้าเยอะ วัตถุดิบให้คนเอาไปใช้ในทางผิดก็ยิ่งเยอะ ซึ่งเห็นชัดตอนเกิด วิกฤตดีปเฟก