najeon chilgi (나전칠기)

งานฝีมือที่เอาเปลือกหอยเป๋าฮื้อมาขัดจนบางเฉียบ ฝังเป็นลวดลาย แล้วลงรักทับอีกหลายชั้น บนพื้นสีดำ เปลือกหอยจะเปลี่ยนเป็นสีรุ้งทุกครั้งที่มุมมองขยับ

แค่แยกตัวอักษรก็เข้าใจแล้ว 螺 คือหอยสังข์ ส่วน 鈿 คือของที่ประดับด้วยวัสดุมีค่า รวมกันก็คือ "เครื่องรักประดับหอย" ส่วนชิ้นเปลือกหอยวิบวับเองมีคำเกาหลีแท้ว่า ชาแก (jagae) ตู้ใหญ่ในห้องนอนบ้านคุณยายเลยถูกเรียกง่ายๆ ว่า jagaejang

ยุครุ่งเรืองคือสมัยโครยอ ซวีจิ่ง ทูตราชวงศ์ซ่ง เขียนรายงานที่ดูถูกโครยอแทบทั้งเล่ม แต่พอถึงงานมุกกลับยอมรับว่าละเอียดจนมีค่า สไตล์โครยอคือลายจิ๋วไม่กี่มิลลิเมตรเรียงถี่ไม่เว้นที่ว่าง ขอบตีด้วยลวดโลหะสองเส้นที่บิดเกลียว และเทคนิค kkeuneumjil ที่ใช้มีดตัดเปลือกหอยเป็นเส้นมาต่อเป็นลายเรขาคณิตก็เกิดในยุคนี้ ทุกวันนี้งานมุกโครยอเหลืออยู่ทั่วโลกราว 20 ชิ้น ส่วนใหญ่เป็นกล่องใส่พระคัมภีร์ ปี 2023 กล่องลายดอกเบญจมาศกับเถาไม้จากศตวรรษที่ 13 ที่อยู่ในโกดังบ้านนักสะสมญี่ปุ่นมา 130 ปีได้กลับเกาหลี และปีต่อมาก็ได้ขึ้นทะเบียนเป็นสมบัติชาติ

ช่วง ยุคอาณานิคมญี่ปุ่น โรงงานที่ทงยองมีชื่อเสียงมาก และงานมุกเกาหลีเคยคว้ารางวัลที่งานนิทรรศการปารีสปี 1925 พอยุค 70 ถึง 80 ตู้ลายสิบสัญลักษณ์อายุยืนกลายเป็นสินสอดที่เจ้าสาวทุกคนต้องมี จอง ห้องจัดงานแต่ง เสร็จก็สั่งตู้มุกต่อทันที แต่แล้วภาพลักษณ์ก็กลายเป็นของเชย บวกกับรัฐบาลกวาดล้างว่าเป็นสินค้าฟุ่มเฟือย ความต้องการร่วงหนัก โรงงานทยอยปิดตัว

ของแท้ทุกวันนี้ยังแพงหูฉี่ ชุดห้องนอนครบเซ็ตตั้งแต่ตู้ไปจนถึงโต๊ะเครื่องแป้งอาจเฉียด 100 ล้านวอน เลยมีบางร้านใช้สีเคลือบจากเม็ดมะม่วงหิมพานต์ราคาถูกแทนยางรักแต่ยังขายว่าเป็นรัก วิธีแยกง่ายมาก ถ้ามีกลิ่นคือของเคลือบถูก ยางรักแท้แทบไม่มีกลิ่นแม้เอาจมูกไปจ่อ ของประกอบฉากที่แพงที่สุดในคลังของ MBC ว่ากันว่าคือตู้มุกราคา 50 ล้านวอน ตู้ใบเดิมเลยโผล่ในห้องนอนบ้านรวยของละครรายวันซ้ำแล้วซ้ำอีก

พอเข้ายุค 2020 ทุกอย่างพลิก ตู้ที่เคยถูกทิ้งกลับมามีราคาในแอป ซื้อขายของมือสองในละแวกบ้าน และของสะสมลายมุกก็กำลังฮิต Pokémon Store เกาหลีออกสติกเกอร์จากเปลือกหอยเกาหลีแผ่นละ 40,000 ถึง 50,000 วอน ส่วนเสื้อทีมเยือนของทีมชาติฟุตบอลปี 2024 ถึง 2026 ก็ได้แรงบันดาลใจจากลายมุก คนที่หยิบงานมุกสักชิ้นมาเป็นจุดเด่นสไตล์เรโทรใน การแต่งบ้านเอง ก็มีมากขึ้น งานช่างมุกเป็นมรดกภูมิปัญญาของชาติตั้งแต่ปี 1966 จึงมี ช่างผู้สืบทอดที่ได้รับการรับรอง คอยส่งต่อวิชา ลองดูคู่กับ เครื่องเคลือบเซลาดอนและกระเบื้องขาว และ โอบังแซก แล้วจะเข้าใจรสนิยมงานฝีมือเกาหลีได้ทันที

เรื่องที่ชวนน้อยใจนิดๆ คือในภาษาอังกฤษบางทีเรียกงานเครื่องรักรวมๆ ว่า japan แบบเดียวกับที่เครื่องกระเบื้องกลายเป็น china งานเกาหลีเลยต้องอธิบายแยกว่า Korean lacquerware หรือ najeonchilgi และใช่ ชื่อของ VTuber ญี่ปุ่น Raden ก็มาจากคำอ่านภาษาญี่ปุ่นของคำว่านาจอนนี่แหละ