ilje gangjeomgi (일제강점기)

ช่วงราว 35 ปี ตั้งแต่ปี 1910 ถึง 1945 ที่คาบสมุทรเกาหลีถูกจักรวรรดิญี่ปุ่นยึดครองโดยบังคับ เป็นยุคที่พยายามพรากแม้แต่ภาษาและชื่อของผู้คน เลยยังเป็นรากที่ลึกที่สุดของความตึงเครียดระหว่างเกาหลีกับญี่ปุ่นมาจนถึงวันนี้

จุดเริ่มคือการประกาศสนธิสัญญาผนวกดินแดนเมื่อ 29 สิงหาคม 1910 ญี่ปุ่นลบชื่อประเทศ Daehan ทิ้งทันทีแล้วกลับไปเรียกดินแดนนี้ว่า โชซอน นักเคลื่อนไหวเพื่อเอกราชเลยจงใจยืนยันใช้คำว่า Daehan และ Hanguk และชื่อนั้นก็ส่งต่อไปถึงรัฐบาลเฉพาะกาลสาธารณรัฐเกาหลีที่เซี่ยงไฮ้ แม้แต่คำเรียกยุคนี้ก็เปลี่ยนไป คนรุ่นก่อนเรียกว่า ilje sidae หรือยุคจักรวรรดิญี่ปุ่น ส่วนตั้งแต่ตำราเรียนยุค 2000 คำมาตรฐานกลายเป็น ilje gangjeomgi ที่แปลตรงตัวว่ายุคถูกยึดครองโดยบังคับ

35 ปีนี้แบ่งคร่าวๆ ได้สามหน้า ทศวรรษ 1910 เป็นการปกครองแบบทหาร ตำรวจทหารคุมงานตำรวจทั่วไปด้วย พอขบวนการ 1 มีนาคม 1919 ปะทุ ญี่ปุ่นก็เปลี่ยนป้ายเป็นการปกครองแบบวัฒนธรรม ยอมให้ออกหนังสือพิมพ์ภาษาเกาหลี แต่การเซ็นเซอร์และสอดแนมกลับละเอียดขึ้น ตั้งแต่กลางทศวรรษ 1930 เมื่อสงครามขยายตัว นโยบายลบตัวตนความเป็นเกาหลีก็ถาโถมเข้ามา สื่อภาษาเกาหลีถูกห้าม หนังสือพิมพ์เกาหลีถูกปิดในปี 1940 ตามมาด้วยการบังคับเปลี่ยนชื่อเป็นแบบญี่ปุ่นและการเกณฑ์ทหาร เพื่อป้อนสงครามถึงขั้นยึดถ้วยทองเหลืองและช้อนไปด้วย การรักษา ฮันกึล ให้อยู่รอดจึงกลายเป็นการต่อต้านในตัวมันเอง

ไม่แปลกที่ยุคนี้เป็นฉากโปรดของหนังและซีรีส์เกาหลี The Age of Shadows เล่าเรื่องชายที่ติดอยู่ระหว่างนักสู้เพื่อเอกราชกับตำรวจญี่ปุ่นในทศวรรษ 1920 Assassination เป็นหนังระทึกขวัญภารกิจลอบสังหารในคย็องซอง หรือโซลยุคอาณานิคม ช่วงทศวรรษ 1930 และ The Handmaiden เล่นเกมหลอกลวงกันในคฤหาสน์ยุคเดียวกัน ส่วน Mr. Sunshine ที่เกิดขึ้นก่อนการผนวกดินแดน และ ฮาร์บิน ที่เล่าเหตุการณ์ปี 1909 ที่ฮาร์บินคือภาคก่อนหน้า งานพวกนี้มักจุดกระแส ดราม่าความถูกต้องทางประวัติศาสตร์ และการถกเรื่อง กุกปง หรือความรักชาติล้นเกิน ซึ่งบอกว่าความรู้สึกยังสดอยู่แค่ไหน

ยุคนี้จบลงในวันที่ 15 สิงหาคม 1945 ด้วย วันปลดปล่อย แต่ผลสะเทือนยังยาวไกล กว่า วัฒนธรรมป๊อปญี่ปุ่นจะเข้าเกาหลีได้อย่างถูกกฎหมาย ก็ผ่านไปครึ่งศตวรรษ และประเด็นค้างคาส่วนใหญ่ใน ความสัมพันธ์เกาหลีกับญี่ปุ่น ก็เริ่มจากตรงนี้ นี่คือเหตุผลที่ทุกวันที่ 1 มีนาคมและ 15 สิงหาคม ถนนทั่วเกาหลีจะเต็มไปด้วยธง แทกึกกี