ฮันกึล (한글)

ตัวอักษรที่ใช้เขียนภาษาเกาหลี เป็นระบบตัวเขียนไม่กี่ระบบในโลกที่มีบันทึกชัดว่าใครสร้าง สร้างเมื่อไร และสร้างทำไม แถมหัดอ่านได้ในวันเดียว

มีพยัญชนะ 14 ตัวกับสระ 10 ตัว รวม 24 ตัว แต่ไม่ได้เขียนเรียงต่อกันเป็นแถว เสียงต้น เสียงกลาง และเสียงท้ายจะถูกรวมเป็นบล็อกเดียว หนึ่งบล็อกจึงเท่ากับหนึ่งพยางค์ พระเจ้าเซจง กษัตริย์องค์ที่สี่ของโชซอน ประดิษฐ์เสร็จในปี 1443 และประกาศใช้ในปี 1446 ในชื่อ ฮุนมินจองอึม พร้อมหนังสืออธิบายชื่อเดียวกัน ตามคู่มือนั้น พยัญชนะเลียนรูปปาก ลิ้น และลำคอตอนออกเสียง ส่วนสระสร้างจากเส้นพื้นฐานสามแบบ คือจุด เส้นนอน และเส้นตั้ง คู่มืออธิบายหลักการออกแบบเล่มนี้ยังขึ้นทะเบียนความทรงจำแห่งโลกของ ยูเนสโก ด้วย

การถือกำเนิดไม่ได้ราบรื่น ปี 1444 กลุ่มนักปราชญ์นำโดยชเวมันรียื่นฎีกาคัดค้าน อ้างว่ามีแต่พวกคนเถื่อนที่ทำตัวอักษรของตัวเอง พระเจ้าเซจงกริ้วจนสั่งจำคุกขุนนางที่คัดค้าน ส่วนรัชทายาทที่ต่อมาเป็นพระเจ้ามุนจงก็มีส่วนร่วมในการประดิษฐ์อย่างมาก สมัยนั้นเรียกกันว่าออนมุน ซึ่งไม่ได้เป็นคำดูถูกอย่างที่หลายคนเข้าใจ เพราะพระเจ้าเซจงเองก็ใช้คำนี้ ชื่อฮันกึลเพิ่งเกิดในศตวรรษที่ 20 ทฤษฎีที่ดังที่สุดบอกว่านักภาษาศาสตร์ชูชีกยองใช้เป็นคนแรกช่วงต้นทศวรรษ 1910 อีกทฤษฎีชี้ไปที่ชเวนัมซอน และชื่อนี้แพร่หลายช่วง ยุคอาณานิคมญี่ปุ่น ทุกวันนี้คอมพิวเตอร์รองรับการประกอบพยางค์ฮันกึลสมัยใหม่ครบทั้ง 11,172 แบบ

ในสายตาคนต่างชาติ ฮันกึลดูเหมือนรูปเรขาคณิต ทั้งวงกลม สี่เหลี่ยม และเส้นตรง หลายคนเลยบอกว่าโซลยามค่ำที่เต็มไปด้วยป้ายนีออนให้ฟีลไซเบอร์พังก์สุด ๆ และป้ายภาษาเกาหลีก็โผล่ในหนังไซไฟอย่าง Blade Runner 2049 บ่อย ๆ ตอนวงเวทในอนิเมะ Frieren ดูเหมือนมีฮันกึลอยู่ก็เป็นไวรัล สุดท้ายกลายเป็นแค่แปรงที่ทำให้ดูคล้ายตัวอักษรเกาหลี ช่วงการประท้วงในอินโดนีเซียปี 2025 ยังมีคนเขียนภาษาอินโดนีเซียด้วยตัวฮันกึลลงโซเชียลเพื่อหลบการเซ็นเซอร์

สำหรับติ่ง K-pop ฮันกึลคือคอร์สเบื้องต้น เริ่มจากร้องตาม Through the Night ด้วยเสียงล้วน ๆ แล้วก็ลงเอยด้วยการหัดอ่านตัวอักษร วัฒนธรรม แฟนซับ ก็งอกงามจากตรงนี้ หลัง Squid Game โซเชียลเต็มไปด้วยคลิปคนท่องสิบพยางค์ของ เออีโอ แดงเขียว ถ้าจมลึกกว่านั้นก็มีสอบ TOPIK รออยู่ และถ้าอ่านมุกเล่นตัวอักษรของชาวเน็ตเกาหลีอย่าง ยามินจองอึม ออกเมื่อไร ก็ถือว่าเป็นตัวจริงแล้ว เกร็ดเล็ก ๆ คือการถอดอักษรโรมันแบบทางการคือ hangeul แต่ในภาษาอังกฤษใช้ hangul กันมานานกว่า และทุกปี วันฮันกึล คือวันรำลึกการประกาศใช้ตัวอักษรนี้