การประกาศใช้ฮุนมินจองอึม

ฤดูใบไม้ร่วงปี 1446 พระเจ้าเซจงตีพิมพ์ตัวอักษรใหม่ 28 ตัวเป็นหนังสือและประกาศให้ราษฎรได้ใช้ นี่คือวันที่ตัวอักษรชุดหนึ่งเกิดมาพร้อมคู่มือการใช้งานฉบับทางการ

ฮุนมินจองอึมเป็นชื่อที่มีสองความหมาย เป็นทั้งชื่อตัวอักษรและชื่อหนังสือ แปลว่า ' เสียงที่ถูกต้องสำหรับสอนราษฎร ' พระเจ้าเซจง กษัตริย์องค์ที่สี่ของ โชซอน ประดิษฐ์ตัวอักษรเสร็จในเดือน 12 ตามจันทรคติของปี 1443 ใช้เวลาเกือบสามปีขัดเกลา แล้วประกาศเป็นหนังสือช่วงต้นเดือน 9 ตามจันทรคติของปี 1446 พอแปลงเป็นปฏิทินสุริยคติก็ตรงกับวันที่ 9 ตุลาคม ซึ่งก็คือ วันฮันกึล ในปัจจุบัน ที่รู้วันแน่ชัดก็เพราะท้ายเล่มระบุปีไว้ชัดเจน

คำนำที่พระเจ้าเซจงเขียนเองสั้นแต่คม ภาษาของเราต่างจากจีน ตัวอักษรจีนจึงสื่อความไม่ได้ ราษฎรที่อ่านเขียนไม่เป็นเลยพูดสิ่งที่อยากพูดไม่ออก ด้วยความสงสารจึงสร้างอักษร 28 ตัวขึ้นใหม่ ให้ทุกคนเรียนได้ง่ายและใช้ได้สะดวกทุกวัน ทั้งปัญหา แรงจูงใจ ผลลัพธ์ และผลที่คาดหวังอัดอยู่ในสองประโยค จนคนชอบพูดว่าอ่านแล้วเหมือนบทคัดย่องานวิจัยยุคนี้ และเพราะประโยคแรกบอกชัดว่าภาษาเกาหลีต่างจากจีน ชาวเน็ตเกาหลีเลยชอบแซวว่าไม่มีประเทศเพื่อนบ้านไหนเคลมว่า ฮันกึล เป็นของตัวเองได้

ของดีจริงๆอยู่ในภาคคำอธิบายที่เรียกว่าแฮรเย นักปราชญ์แห่งสำนักราชบัณฑิตนำโดยจองอินจีอธิบายเป็นภาษาจีนคลาสสิกว่าตัวอักษรแต่ละตัวออกแบบด้วยหลักอะไร พยัญชนะเลียนรูปลิ้น ริมฝีปาก และลำคอตอนออกเสียง ส่วนสระประกอบจากจุดและเส้นที่หมายถึงฟ้า ดิน และมนุษย์ ไม่มีระบบตัวเขียนไหนที่คนทั้งชาติใช้อยู่แล้วมีเอกสารการออกแบบจากผู้สร้างเองเหมือนเล่มนี้ บางคนยังเจอ easter egg ด้วย คือถ้าเอาอักษรตัวอย่างสี่ตัวในส่วนพยัญชนะมาต่อกัน จะได้ประโยคว่ากษัตริย์กับมังกรน้อยช่วยกันทำงานสำเร็จอย่างมีความสุข

แต่คู่มือเล่มนี้หายไปหลายร้อยปี ตั้งแต่สมัยโชซอนก็หายากแล้ว พอไม่มีใครรู้หลักการ ก็เกิดข่าวลือสารพัด เช่นพระเจ้าเซจงได้ไอเดียจากลายซี่หน้าต่าง จุดพลิกมาถึงปี 1940 เมื่อพบฉบับหนึ่งในห้องหนังสือของบ้านตระกูลเก่าแก่ที่อันดง นักสะสมโบราณวัตถุ จอนฮยองพิล หรือกันซง ซื้อไว้ด้วยราคาเท่าบ้านหลังคากระเบื้องสิบหลังในตอนนั้น ช่วงนั้นเป็นปลายยุคอาณานิคมญี่ปุ่น เขาจึงซ่อนไว้จนประเทศได้เอกราช และตอนอพยพหนีสงครามเกาหลีก็คว้าเล่มนี้ก่อนอย่างอื่นแถมเอาไว้ใต้หมอนตอนนอน สองแผ่นแรกของหนังสือขาดหายไป คนเคยเชื่อกันนานว่าเป็นเพราะกษัตริย์รุ่นหลังกวาดล้างอักษรฮันกึล แต่ภายหลังพบว่ามีคนดึงแผ่นที่มีตราประทับของตระกูลเจ้าของออกไปเอง

แฮรเยเป็นหนังสือ 33 แผ่นที่พิมพ์ด้วยแม่พิมพ์ไม้บน ฮันจี ได้รับการยกย่องเป็นสมบัติชาติ และในปี 1997 ก็เป็นรายการแรกของเกาหลีใน ทะเบียนมรดกความทรงจำแห่งโลกของ UNESCO ปี 2008 มีฉบับพิมพ์เดียวกันโผล่มาอีกเล่มที่ซังจู แต่ผู้ครอบครองเรียกเงินก้อนโตจากรัฐ จนตอนนี้ยังไม่รู้ว่าเล่มนั้นอยู่ที่ไหนและยังเป็นประเด็นร้อน ฉากประกาศใช้อักษรยังเป็นไคลแมกซ์ยอดฮิตของ ซีรีส์ย้อนยุค อย่าง Deep Rooted Tree และ King Sejong the Great ในซีรีส์ฝ่ายค้านวางแผนล้มโครงการกันยกใหญ่ แต่ในบันทึกประวัติศาสตร์จริง การคัดค้านที่เหลือหลักฐานมีแค่ฎีกาของนักปราชญ์ชเวมันรีเท่านั้น ไม่ว่าคุณจะเซลฟี่กับรูปปั้นพระเจ้าเซจงที่ ควังฮวามุน หรือเรียน กา นา ดา ที่ สถาบันคิงเซจง ทุกอย่างเริ่มจากหนังสือปี 1446 เล่มนั้น