decodeK

กฎหมายคูฮารา

เหตุการณ์2024-08กฎหมายมรดกระบบเปลี่ยน

การแก้ไขประมวลกฎหมายแพ่งของเกาหลีที่ปิดช่องไม่ให้พ่อแม่ที่ทิ้งลูกไปแล้วกลับมารับมรดกของลูกคนนั้น ตั้งชื่อตามนักร้องคูฮาราที่จากไปในปี 2019 และผ่านสภาเมื่อสิงหาคม 2024 หลังสู้กันมาห้าปี

เรื่องเริ่มขึ้นหลังงานศพไม่นาน เมื่อ คูฮารา เสียชีวิตในเดือนพฤศจิกายน 2019 ทนายของแม่แท้ๆ ที่ออกจากบ้านไปตั้งแต่ฮาราอายุเก้าขวบและขาดการติดต่อมาเกือบยี่สิบปี ก็ไปหาพี่ชายของเธอ คูโฮอิน เพื่อขอเงินครึ่งหนึ่งจากการขายอสังหาริมทรัพย์ที่ฮาราทิ้งไว้ ฟังดูเหลือเชื่อแต่ตามกฎหมายตอนนั้นถือว่าขอได้ ถ้าคนที่เสียชีวิตไม่มีคู่สมรสและลูก พ่อแม่จะเป็นทายาทลำดับแรกและแบ่งกันคนละครึ่ง พ่อของฮารายกส่วนของตัวเองให้ลูกชาย แต่ไม่มีมาตราไหนหยุดส่วนของแม่ได้เลย

กฎหมายแพ่งเกาหลีตัดสิทธิ์รับมรดกแค่กรณีสุดโต่ง เช่น ฆ่า ทำร้ายร่างกาย หรือปลอมแปลงพินัยกรรม การไม่เลี้ยงดูลูกไม่อยู่ในรายการนั้น เคยมีคนยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญเรื่องช่องโหว่นี้ตั้งแต่ปี 2018 แต่ถูกตีตก และนี่ก็ไม่ใช่ครั้งแรก หลังโศกนาฏกรรมใหญ่อย่าง เรือเซวอลล่ม ก็เคยมีพ่อแม่ที่ทิ้งลูกไปนานโผล่มาขอเงินชดเชย แต่เพราะเป็นครอบครัวคนธรรมดา ข่าวก็เงียบไปเร็ว ครั้งนี้เป็นชื่อที่คนทั้งประเทศรู้จัก

เดือนมีนาคม 2020 ทนายฝั่งพี่ชายยื่น คำร้องประชาชน ต่อรัฐสภา ไม่ถึงสามสัปดาห์ก็มีคนร่วมลงชื่อครบ 100,000 คน แต่จังหวะแย่มาก สภาชุดที่ 20 ใกล้หมดวาระ คณะกรรมาธิการกฎหมายเลื่อนการพิจารณาโดยบอกว่าเกณฑ์ "ละเลยหน้าที่เลี้ยงดู" คลุมเครือเกินไปและอาจทำให้คดีแย่งมรดกพุ่ง ร่างกฎหมายเลยตกไปตอนหมดวาระเดือนพฤษภาคม 2020 ส.ส. ซอยองกโยยื่นใหม่ในสภาชุดที่ 21 รัฐบาลก็ยื่นร่างของตัวเองในปี 2021 แต่ก็ค้างอีก ระหว่างนั้น "กฎหมายคูฮาราฉบับข้าราชการ" กลับได้บังคับใช้ก่อน ทำให้ไม่ต้องจ่ายเงินสงเคราะห์กรณีข้าราชการเสียชีวิตในหน้าที่ให้พ่อแม่ที่ไม่เคยเลี้ยงดู

ฝั่งศาลก็ได้ข้อสรุปของตัวเอง เดือนธันวาคม 2020 ศาลครอบครัวกวางจูยอมรับว่าพ่อมีส่วนในการเลี้ยงลูกและสั่งแบ่งมรดกให้ฝั่งพ่อ 60 ฝั่งแม่ 40 ถือว่าตีความกว้างแล้ว แต่ก็เห็นขีดจำกัดชัดๆ ว่าภายใต้กฎหมายเดิม ส่วนที่ได้มาเพียงเพราะเป็นคนให้กำเนิดนั้นลบไม่ได้

จุดเปลี่ยนมาถึงเดือนเมษายน 2024 เมื่อศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่าการรับประกันส่วนแบ่งมรดกขั้นต่ำให้ญาติที่ทอดทิ้งหรือทารุณผู้ตายนั้นขัดกับสามัญสำนึกของประชาชน และสั่งให้แก้กฎหมาย เดือนพฤษภาคมร่างผ่านอนุกรรมาธิการ ทุกคนคิดว่ารอบนี้ได้แน่ แต่การประชุมสภาครั้งสุดท้ายของสภาชุดที่ 21 ล่มเพราะพรรคการเมืองปะทะกันเรื่องร่างกฎหมายอัยการพิเศษ ร่างตกไปเป็นครั้งที่สอง

สภาชุดที่ 22 ยื่นร่างใหม่ และผ่านที่ประชุมใหญ่เมื่อวันที่ 28 สิงหาคม 2024 ห้าปีหลังคำร้องและหลังตกไปสองรอบ พ่อแม่ที่ละเลยหน้าที่เลี้ยงดูลูกที่ยังเป็นผู้เยาว์อย่างร้ายแรง ก่ออาชญากรรมร้ายแรง หรือปฏิบัติต่อลูกอย่างไม่เป็นธรรมอย่างหนัก อาจเสียสิทธิ์รับมรดกได้ ทำได้ผ่านพินัยกรรมที่ทำต่อหน้าโนตารีของผู้ตายเอง หรือถ้าไม่มีพินัยกรรม ทายาทร่วมคนอื่นยื่นต่อศาลครอบครัวภายในหกเดือน มีผลตั้งแต่มกราคม 2026 และครอบคลุมมรดกที่เริ่มหลังวันที่ 25 เมษายน 2024 ซึ่งเป็นวันที่ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัย ส่วนคดีของฮาราเองที่เริ่มในปี 2019 ไม่เข้าข่าย คูโฮอินบอกว่ากฎหมายที่ควรมีตั้งนานแล้วต้องใช้เวลาถึงหกปี และหวังว่ากฎหมายที่มีชื่อน้องสาวจะช่วยปกป้องผู้เสียหายคนต่อๆ ไป

เกาหลีชอบตั้งชื่อกฎหมายตามคนหรือคดีมาก กฎหมายโทกานี เกิดจากหนังเรื่องหนึ่ง ส่วน กฎหมายยุนชางโฮ เรื่องเมาแล้วขับก็ใช้ชื่อผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุ โศกนาฏกรรมของคนหนึ่งคนปลุกกระแสสังคม แล้วชื่อนั้นก็กลายเป็นชื่อเล่นของกฎหมาย เป็นแพทเทิร์นแบบเกาหลีเรื่อง กติกาที่เปลี่ยนหลังโศกนาฏกรรม ในซีรีส์ The Glory แม่ของนางเอก จองมีฮี ก็ถูกเขียนให้เป็นพ่อแม่แบบนี้เป๊ะ

สำหรับแฟนๆ กฎหมายนี้ก็เป็นอีกวิธีหนึ่งที่ทำให้ยังจำฮาราได้ ข่าวร้ายมาถึงแค่ 41 วันหลังเธอเสียเพื่อนสนิทอย่าง ซอลลี่ ไป ชื่อของทั้งสองคนจึงมักถูกพูดถึงคู่กันเวลาคุยเรื่อง สิ่งที่เปลี่ยนไปหลังซอลลี่ ในงานประกาศรางวัลวาไรตี้ของ SBS ปี 2019 ยูแจซอก เอ่ยถึงรุ่นน้องทั้งสองคนในสปีชรับรางวัล และโซเชียลของฮาราก็กลายเป็นบัญชีรำลึกเหมือนบัญชีของ จงฮยอน และซอลลี่ มีเล่าต่อกันว่าป้ายชื่อที่เธอเคยติดใน Running Man ถูกนำไปวางไว้ที่ที่เธอพักผ่อน และในเดือนกรกฎาคม 2024 KARA ปล่อยเพลง "Hello" เวอร์ชันครบหกคน โดยใส่เสียงที่ฮาราอัดไว้ตอนยังมีชีวิตอยู่