decodeK

เมื่อซีรีส์พูดถึงสุขภาพจิตตรงๆ

เหตุการณ์2020-06สุขภาพจิตซีรีส์ทัศนคติเปลี่ยน

ราวหน้าร้อนปี 2020 ซีรีส์เกาหลีเริ่มเอาเรื่องสุขภาพจิตมาวางไว้ตรงกลางเรื่อง ไม่ใช่แค่ฉากประกอบ และวิธีเล่าที่ไม่มองการปรึกษาหรือการรักษาเป็นเรื่องน่าอายก็เริ่มลงตัวในช่วงนี้

แรงผลักมาจากนอกจอ ธันวาคม 2017 จงฮยอน แห่ง SHINee จากไป และ หลังจากนั้น วงการเคป็อปก็เริ่มพูดคำว่าซึมเศร้าออกมาดังๆ เป็นครั้งแรก ปี 2019 หลังการจากไปของซอลลี่ คำถามว่า อักพึล หรือคอมเมนต์ร้ายๆ ผลักคนคนหนึ่งไปได้ไกลแค่ไหนก็กลายเป็นประเด็นระดับประเทศ ปีเดียวกัน มินะ แห่ง TWICE พักกลางเวิลด์ทัวร์และ เปิดเผยว่ามีโรควิตกกังวล ภาพไอดอลที่บอกว่า "ตอนนี้ไม่โอเค" แล้วแฟนๆ ส่งกำลังใจให้ ค่อยๆ เขย่าความเชื่อเก่าที่ว่าไปหาจิตแพทย์เท่ากับชีวิตจบ

ฝั่งซีรีส์ รอยร้าวแรกมาจาก My Mister ปี 2018 ตัวละครของ อีซอนกยุน กับ IU ไม่เคยได้รับการวินิจฉัยอะไรเลย แต่เรื่องทำให้คนดูรู้สึกได้ชัดมากว่าคนที่ถูกชีวิตบดขยี้หน้าตาเป็นยังไง สองคนที่ประคองตัวรอดมาได้แค่เพราะคอยมองดูกันเงียบๆ สำหรับหลายคนนี่ยังเป็นซีรีส์ในดวงใจ

จุดเปลี่ยนจริงๆ คือ It's Okay to Not Be Okay ที่เริ่มออนแอร์ทาง tvN เดือนมิถุนายน 2020 มีมุนคังแท (คิมซูฮยอน) ผู้ดูแลในวอร์ดจิตเวช โคมุนยอง นักเขียนนิทานเด็กที่ไม่รู้จักความรัก และซังแท (โอจองเซ) พี่ชายของคังแทที่อยู่ในภาวะออทิซึมสเปกตรัม ฉากหลักคือโรงพยาบาลจิตเวชที่ชื่อว่าโรงพยาบาล OK ตรงตัว และผู้ป่วยถูกเล่าเป็นเพื่อนบ้านที่มีเรื่องราวของตัวเอง ไม่ใช่ตัวประหลาดให้คนดู ในเอกสารแนวคิดของเรื่อง ทีมงานยกสถิติว่าคนเกาหลีจำนวนมากใช้ชีวิตอยู่กับปัญหาใจไม่มากก็น้อย แล้วถามกลับว่า "ปกติ" ควรถูกตัดสินแค่เพราะเป็นเสียงส่วนใหญ่จริงเหรอ ส่วนนิทานหลอนๆ ของมุนยองนั้นเดิมไม่มีอยู่จริง แต่ร้านหนังสือโดนถามถึงเยอะจนสุดท้ายได้ตีพิมพ์ออกมาจริงๆ

ด้วยการฉายพร้อมกันบน Netflix เรื่องนี้ขึ้นอันดับหนึ่งในญี่ปุ่นและหลายประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ติดลิสต์ซีรีส์ต่างประเทศยอดเยี่ยมปี 2020 ของ The New York Times และได้เข้าชิงรางวัล International Emmy บทซังแทของโอจองเซถูกชมว่าละเอียดโดยไม่หลุดไปเป็นการล้อเลียน บทสนทนาขยายต่อไปถึง วิธีนำเสนอความพิการบนจอ และส่งต่อไปถึง Extraordinary Attorney Woo ปี 2022 ที่ตัวเอกเป็นทนายออทิสติก

My Liberation Notes ปี 2022 ของ JTBC ขุดไปที่เรื่องธรรมดาในชีวิตประจำวันกว่านั้น สามพี่น้องที่เดินทางจากสุดขอบคยองกีเข้าโซลทุกวัน ทั้งโหวงและหมดแรง ไม่มีใครตั้งชื่อโรคให้ แต่มนุษย์ออฟฟิศทุกคนเข้าใจความรู้สึกนี้ ฉากที่ คิมจีวอน ขอให้ ซนซอกกู ชูอัง เธอ หรือ "บูชาฉัน" กลายเป็นวลีฮิตแห่งปี แล้วปี 2023 พัคโบยอง ก็มารับบทพยาบาลจิตเวชในซีรีส์ Netflix เรื่อง Daily Dose of Sunshine ที่แค่ชื่อเรื่องก็เรียกวอร์ดว่าเป็นที่ที่เช้าวันใหม่มาถึง ไม่ใช่ทางเดินมืดๆ

นอกจอบรรยากาศก็เปลี่ยน คนดังเล่าในรายการวาไรตี้แบบสบายๆ มากขึ้นว่าไป คลินิกจิตเวช และฉากตัวละครนั่งคุยกับนักบำบัดก็ไม่ใช่จุดหักมุมอีกต่อไป แต่ก็ยังมีคนอีกมากที่ลังเลเพราะกลัวว่าจะมีประวัติติดตัว หรือกลัวว่าประวัติใน ประกันสุขภาพแห่งชาติ จะส่งผลเสียทีหลัง ซึ่งเป็นความจริงแบบเกาหลีมากๆ คนดูเรียกกระแสนี้รวมๆ ว่า ซีรีส์ฮีลใจสายละมุน ซีรีส์เงียบๆ ที่ไม่ได้ตั้งใจเค้นน้ำตา แค่บอกว่าไม่โอเคก็ไม่เป็นไร