ความพิการบนจอ

เมื่อซีรีส์เกาหลีที่มีตัวเอกเป็นผู้พิการดังไปทั่วโลก ผู้พิการเองและครอบครัวก็เริ่มพูดถึงว่าภาพบนจอนั้นใกล้เคียงชีวิตจริงแค่ไหน ความสนใจที่มากขึ้นมาพร้อมกับภาระที่ตัวละครตัวเดียวต้องเป็นตัวแทนของทุกคน

จุดเปลี่ยนคือ Extraordinary Attorney Woo ในปี 2022 เรื่องของทนายมือใหม่ที่อยู่ในสเปกตรัมออทิสติก เริ่มต้นด้วยเรตติ้ง 0.9% บนช่องที่เพิ่งเปิดใหม่ ปิดท้ายที่ 17.5% แล้วไปดังทั่วโลกผ่าน Netflix นักแสดงนำ พัคอึนบิน ยังคว้า รางวัลแดซัง จากบทนี้ด้วย อาจารย์ด้านการศึกษาพิเศษที่เป็นที่ปรึกษาบอกว่าอยากทำลายภาพจำของผู้มีภาวะออทิซึมที่เป็นฝ่ายรับความช่วยเหลืออย่างเดียว และตัวละครบางส่วนได้แรงบันดาลใจจาก Temple Grandin นักวิทยาศาสตร์ด้านสัตว์ที่เป็นออทิสติก

เสียงตอบรับแตกเป็นสองฝั่ง ผู้หญิงวัยผู้ใหญ่ที่เป็นออทิสติกคนหนึ่งเขียนว่าตัวละครออทิสติกในป๊อปคัลเจอร์เกาหลีแทบทั้งหมดเป็นผู้ชาย แค่ได้เห็นเรื่องของผู้หญิงวัยเดียวกันก็ดีใจแล้ว ผู้หญิงออทิสติกในญี่ปุ่นก็บอกว่าเป็นผลงานที่ให้กำลังใจว่าเธอมีสิทธิ์จะมีชีวิตอยู่ อีกฝั่งหนึ่ง พ่อแม่ของเด็กออทิสติกเล่าว่าตอนนี้คนรอบตัวชอบพูดว่า "หาพรสวรรค์ให้ลูกสิ แบบอูยองอูไง" ผู้เชี่ยวชาญชี้ว่ากลุ่มอาการซาวองต์ที่มีความอัจฉริยะโดดเด่นนั้นหายากมาก และอูยองอูคือตัวละครที่เอาลักษณะของออทิซึมแบบทำหน้าที่ได้สูงกับแบบรุนแรงมารวมไว้ในคนเดียว หลายคนยังนึกถึงตอนที่หนัง Rain Man ทำให้ความเชื่อผิด ๆ ว่า "ออทิสติกเท่ากับอัจฉริยะ" แพร่ไปทั่ว

ที่น่าสนใจคือตัวซีรีส์เองก็รู้เรื่องนี้อยู่แล้ว ในเรื่อง อูยองอูต้องว่าความให้จำเลยที่เป็นออทิสติก แล้วก็เจอกับโลกที่มองว่าเธอกับเขาเป็นคนเดียวกันแค่เพราะได้รับการวินิจฉัยแบบเดียวกัน ความอึดอัดของการที่คนคนเดียวต้องอธิบายแทนคนทั้งกลุ่มถูกใส่ไว้ในเรื่องตั้งแต่แรก ช่วงนั้นยังมีคำถามว่าถ้าให้นักแสดงที่เป็นผู้พิการจริงเล่นจะเป็นอย่างไร และคำวิจารณ์แบบเดียวกันก็วนกลับมาในเรื่อง การปรากฏตัวของ LGBTQ+ บนจอ เช่นกัน

ก่อนหน้าอูยองอูก็มีเส้นทางนี้อยู่แล้ว Good Doctor เล่าเรื่องศัลยแพทย์ที่มีกลุ่มอาการซาวองต์ It's Okay to Not Be Okay ให้น้ำหนักกับพี่ชายที่เป็นออทิสติก และ Our Blues ให้ศิลปินที่มีดาวน์ซินโดรมมาเล่นเรื่องราวของตัวเอง หนังที่สร้างจากเรื่องจริงของนักเรียนผู้บกพร่องทางการได้ยิน ถึงขั้นเปลี่ยนกฎหมาย และซีรีส์ที่พูดถึง สุขภาพจิต ตรง ๆ ก็มีมากขึ้น ในขณะที่ความพิการปรากฏบนจอบ่อยขึ้น บนท้องถนนการต่อสู้เพื่อ สิทธิในการเดินทาง ก็ยังดำเนินต่อไป ซีรีส์เรื่องเดียวเปลี่ยนความจริงข้ามคืนไม่ได้ แต่เปิดประตูให้คนคุยกันได้แน่นอน ประเด็นนี้อยู่ระหว่างสองความจริงนั้น