idonggwon (이동권)
สิทธิที่ทุกคนจะใช้รถเมล์ รถไฟใต้ดิน และถนนได้อย่างปลอดภัยโดยไม่ถูกเลือกปฏิบัติ ตั้งแต่ปี 2021 การประท้วงบนรถไฟใต้ดินช่วงเช้าที่ลากยาวหลายปีทำให้เรื่องนี้กลายเป็นประเด็นถกเถียงระดับชาติ
แรกเริ่มคำนี้ไม่มีในพจนานุกรมด้วยซ้ำ จุดเปลี่ยนคือเดือนมกราคม 2001 ที่สถานีโออีโด คู่สามีภรรยาสูงวัยที่เดินทางไปบ้านลูกๆ ช่วงวันหยุดตรุษเกาหลีขึ้นลิฟต์วีลแชร์ไปชั้นสองของสถานี พอถึงปุ๊บสลิงเหล็กที่ยึดลิฟต์ก็ขาด ทั้งคู่ร่วงลงไป 7 เมตร และภรรยาซึ่งเป็นผู้พิการเสียชีวิต สถานีเพิ่งเปิดไม่ถึงปีและลิฟต์ก็ยังใหม่ หลังจากนั้นผู้พิการถึงขั้นยึดรางรถไฟที่สถานีโซลเพื่อประท้วง ขบวนการสิทธิการเดินทางจึงเริ่มจริงจัง และปี 2003 สถาบันภาษาเกาหลีแห่งชาติก็บันทึกคำว่า idonggwon เป็นคำใหม่
กฎหมายค่อยๆ ตามมา มีกฎหมายส่งเสริมความสะดวกในการเดินทางของผู้ที่เดินทางลำบาก และกฎหมายห้ามเลือกปฏิบัติต่อผู้พิการก็นับว่าการไม่จัดสิ่งอำนวยความสะดวกในการเดินทางคือการเลือกปฏิบัติ ข้อเรียกร้องหลักคือรถเมล์ชานต่ำที่วีลแชร์ขึ้นได้เลย แท็กซี่เรียกสำหรับผู้พิการที่คนเรียกว่า jangkol และลิฟต์อย่างน้อยหนึ่งเส้นทางในทุกสถานี แผ่นทางเดินสีเหลือง บนฟุตพาทกับล่าม ภาษามือ ในทีวีก็มาจากแรงผลักเดียวกัน
แต่ก็ยังช้า ปี 2021 รถเมล์ ในเมืองทั่วประเทศเป็นแบบชานต่ำแค่ 30.6% ต่ำกว่าเป้า 42% ส่วนรถเมล์ชนบทมีแค่ 1.4% โซลสัญญาว่าจะติดลิฟต์ทุกสถานี รถไฟใต้ดิน แต่ต้นปี 2019 ยังมี 26 สถานีที่ไม่มีเส้นทางสำหรับวีลแชร์
นี่คือฉากหลังของการประท้วงขึ้นรถไฟที่กลุ่มสมานฉันท์ต่อต้านการเลือกปฏิบัติต่อผู้พิการเริ่มในเดือนธันวาคม 2021 นักกิจกรรมบนวีลแชร์ขึ้นรถไฟช่วงเร่งด่วนแล้วเข้าออกประตูจนขบวนล่าช้า คนทำงานที่เหนื่อยกับ นรกการเดินทาง อยู่แล้วโกรธจัด ขณะที่ฝั่งนักกิจกรรมยืนยันว่าการเดินทางคือเรื่องของการมีชีวิตรอด ศาลเคยตัดสินให้แกนนำมีความผิดจากการประท้วงขวางรถเมล์โดยไม่แจ้งล่วงหน้า และบริษัทรถไฟใต้ดินโซลก็ตอบโต้ด้วยการเชิญออกจากสถานี จะอยู่ฝั่งไหนก็ตาม ประเด็นที่เคยไม่มีใครสนใจกลายเป็นการถกเถียง กลางจัตุรัส ไปแล้ว
และนี่ไม่ใช่เรื่องของผู้พิการอย่างเดียว คนที่จะใช้ลิฟต์มากที่สุดในท้ายที่สุดคือ ผู้สูงอายุที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว รวมถึงพ่อแม่ที่เข็นรถเด็กและนักท่องเที่ยวที่ลากกระเป๋า ทุกคนหยุดอยู่หน้าบันไดเดียวกัน นั่นคือเหตุผลที่ ที่นั่งสำหรับผู้สูงอายุ และหญิงตั้งครรภ์อยู่ในระบบเดียวกัน