ไฟไหม้ในรถไฟใต้ดิน

เช้าวันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2003 ชายคนหนึ่งจุดไฟที่สถานีจุงอังโนของรถไฟใต้ดินแทกูสาย 1 ทำให้มีผู้เสียชีวิต 192 คน กฎความปลอดภัยของรถไฟใต้ดินเกาหลีแทบทั้งหมดถูกเขียนใหม่เพราะวันนั้น

เวลา 9 นาฬิกา 53 นาทีของวันธรรมดา ช่วงปิดเทอมและฤดูรับปริญญา ผู้โดยสารที่ เดินทางไปทำงาน จึงมีทั้งนักเรียนและครอบครัวปะปนอยู่ด้วย ตอนที่รถไฟสายไปอันชิมกำลังเข้าสถานีจุงอังโน ชายวัย 56 ปีที่สิ้นหวังกับอาการป่วยและภาวะซึมเศร้าก็จุดไฟใส่น้ำมันเบนซินที่ซื้อเตรียมมา ก่อนหน้านั้นหนึ่งสถานี มีผู้โดยสารคนหนึ่งเห็นเขาจุดไฟแช็กเล่นไปมาจึงตวาดเป็น สำเนียงคย็องซัง ว่า ' โบโซ! ' (ประมาณว่า ' นี่คุณ! ') และหลังไฟลุก ผู้โดยสารคนเดิมกลับเข้าไปในตู้เพื่อลากตัวคนร้ายที่ไฟติดตัวออกมา ทั้งเบาะ พื้น และเพดานล้วนเป็นวัสดุติดไฟ ตู้โดยสารจึงถูกเปลวไฟกลืนภายในไม่กี่วินาที ทั้งหมดเกิดขึ้นใต้ดินลึกสามชั้น กลางใจเมือง แทกู

โศกนาฏกรรมที่ใหญ่กว่าเกิดขึ้นบนรางฝั่งตรงข้าม ศูนย์ควบคุมคิดว่าสัญญาณเตือนไฟไหม้เป็นแค่ระบบรวนเหมือนที่เป็นบ่อยๆ แม้พนักงานสถานีแจ้งว่าไฟไหม้จริงแล้ว ก็ยังไม่สั่งหยุดรถไฟขบวน 1080 ที่วิ่งสวนมา แค่บอกให้เข้าสถานีอย่างระมัดระวัง ขบวน 1080 จอดที่ชานชาลาที่เต็มไปด้วยควัน แล้วไฟฟ้าก็ดับจนขยับไม่ได้ พนักงานขับประกาศให้ผู้โดยสารรอสักครู่ ราว 10 นาฬิกา 10 นาที เขาถอดกุญแจควบคุมตามคำสั่งของศูนย์แล้วหนีออกมา ประตูที่เปิดอยู่จึงปิดลงอีกครั้ง คันเปิดประตูฉุกเฉินอยู่ใต้เบาะนั่งและมีคำอธิบายตัวเล็กนิดเดียว แทบไม่มีผู้โดยสารคนไหนรู้ เฉพาะขบวน 1080 มีผู้เสียชีวิต 142 คน ในตู้ที่ 4 มีคุนชุนซ็อบ นายสถานีของการรถไฟแห่งชาติ ที่หมุนวาล์วฉุกเฉินเปิดประตู ทำให้คนในตู้นั้นรอดออกมาได้จำนวนมาก

ทำไมความสูญเสียถึงหนักขนาดนี้ อย่างแรกคือตัวรถไฟเอง เบาะโพลียูรีเทน แผงไฟเบอร์กลาส และพื้น PVC ปล่อยก๊าซพิษออกมาขณะไหม้ กฎที่บอกว่าวัสดุภายในต้องไม่ติดไฟมีอยู่ แต่ไม่มีมาตรฐานชัดเจน และรถไฟที่แทกูซื้อเมื่อปี 1993 ราคาแค่ราว 500 ล้านวอนต่อตู้ ถูกมาก เกาหลีไม่เคยมีไฟไหม้รถไฟครั้งใหญ่มาก่อน และนั่นกลับทำให้ทุกคนประมาท เพิ่มเติมคือการลดคนทำให้สถานีเหลือพนักงานแค่สี่ห้าคน ประตูม้วนกันไฟเลื่อนลงปิดทางหนีในโถงสถานี และในความมืดสนิทใต้ดิน แสงจากจอมือถือฝาพับก็ไม่พอให้หาทางออก ผู้เสียชีวิตส่วนใหญ่ล้มลงเพราะควันก่อนที่ไฟจะมาถึง

เสียชีวิต 192 คน บาดเจ็บ 151 คน และมีผู้เสียชีวิตหกคนที่ไม่สามารถระบุตัวตนได้จนถึงที่สุด หลายคนเป็นครอบครัวที่กำลังไปงานรับปริญญาของมหาวิทยาลัยคเยมยอง และมีสิบสองครอบครัวที่สูญเสียสมาชิกตั้งแต่สองคนขึ้นไป ผนังสถานีจุงอังโนเต็มไปด้วยใบประกาศตามหาคนหาย ส่วนค่ายมือถือก็ตรวจสอบและเปิดเผยตำแหน่งสัญญาณโทรศัพท์ครั้งสุดท้ายของผู้โดยสาร

การจัดการหลังเหตุการณ์กลายเป็นบาดแผลซ้ำ ไม่กี่วันต่อมา เมืองแทกูฉีดน้ำล้างที่เกิดเหตุและรถไฟที่ไหม้ ขณะที่บริษัทรถไฟใต้ดินส่งบันทึกการสื่อสารทางวิทยุระหว่างศูนย์ควบคุมกับขบวน 1080 ให้ตำรวจโดยลบบางส่วนออก ครอบครัวผู้เสียชีวิตต้องไปคุ้ยกองขยะที่ศูนย์ซ่อมบำรุงด้วยตัวเองจนพบร่างบางส่วนและข้าวของของผู้เสียชีวิต ผู้ก่อเหตุถูกตัดสินจำคุกตลอดชีวิตและเสียชีวิตในเรือนจำปี 2004 จากโรคประจำตัว ศาลฎีกาปี 2004 ยืนยันความผิดของพนักงานรถไฟใต้ดินแปดคน รวมถึงพนักงานขับขบวน 1080 ที่ถูกจำคุก 5 ปี และพนักงานขับขบวน 1079 กับเจ้าหน้าที่ควบคุมการเดินรถคนละ 3 ปี ประธานบริษัทที่ถูกฟ้องข้อหาทำลายหลักฐานได้รับการยกฟ้อง ส่วนเจ้าหน้าที่เมืองไม่ต้องรับโทษ เดือนมิถุนายนปีนั้น สหภาพแรงงาน รถไฟใต้ดินแทกูนัดหยุดงานเป็นครั้งแรก เรียกร้องให้เพิ่มเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยและเปลี่ยนวัสดุภายในรถ

หลังจากนั้นรถไฟใต้ดินเกาหลีเปลี่ยนไปทั้งหมด ตั้งแต่ปลายปี 2003 ถึง 2006 วัสดุภายในรถไฟทั่วประเทศถูกเปลี่ยนเป็นวัสดุไม่ติดไฟ นี่คือเหตุผลที่เบาะ รถไฟใต้ดิน โซลกลายเป็นอะลูมิเนียมแข็งๆ คันเปิดประตูฉุกเฉินถูกย้ายมาอยู่ข้างประตูพร้อมป้ายตัวใหญ่ และในรถกับสถานีก็มีประกาศและวิดีโอสอนวิธีอพยพเปิดวนตลอด บันไดทุกจุดติดป้ายนำทางเรืองแสง สถานีมีหน้ากากกันควันพิษ ตั้งแต่ปี 2006 พนักงานขับรถไฟต้องมีใบอนุญาตระดับชาติ และภายในปี 2017 ทุกสถานีในแทกูติดประตูกั้นชานชาลาครบ บริษัทรถไฟใต้ดินแทกูถึงขั้นตัดคำว่ารถไฟใต้ดินออกจากชื่อ เปลี่ยนเป็นบริษัทขนส่งมวลชนเมืองแทกู พอปี 2025 เกิดการวางเพลิงคล้ายกันบนรถไฟใต้ดินโซลสาย 5 ตู้โดยสารที่ทนไฟกับผู้โดยสารที่เปิดประตูหนีเองทำให้ไม่มีความสูญเสียชีวิตครั้งใหญ่ เหตุการณ์นี้จึงถูกยกเป็นอันดับแรกเสมอเมื่อพูดถึง สิ่งที่เปลี่ยนไปหลังโศกนาฏกรรม

ในเกาหลี โศกนาฏกรรมใหญ่ถูกจดจำผ่านคำถามว่าอะไรเปลี่ยนไปบ้าง ถ้าความปลอดภัยของอาคารเริ่มจาก ห้างซัมพุงถล่ม ความปลอดภัยทางทะเลเริ่มจาก เรือเซวอล และความปลอดภัยของฝูงชนเริ่มจาก อิแทวอน ความปลอดภัยทางรางก็เริ่มจากที่นี่ ทุกวันที่ 18 กุมภาพันธ์จะมีพิธีรำลึกที่แทกู และปี 2016 มีการตั้งมูลนิธิวัฒนธรรมความปลอดภัย 2.18 ที่สวนสนุกความปลอดภัยบนเขาพัลกงซันยังเก็บตู้บางส่วนของขบวน 1079 ที่ถูกไฟไหม้ไว้ ให้ผู้เข้าชมลองฝึกหนีท่ามกลางควัน ปี 2020 รายการ You Quiz on the Block เชิญนักนิติวิทยาศาสตร์ที่เคยระบุตัวตนผู้เสียชีวิตและนักดับเพลิงคนแรกที่เข้าไปในสถานี มาเล่าถึงวันนั้น