โศกนาฏกรรมอิแทวอน

คืนวันที่ 29 ตุลาคม 2022 ก่อนวันฮาโลวีน ผู้คนแออัดกันในซอยแคบลาดลงเนินที่อิแทวอน กรุงโซล มีผู้เสียชีวิต 159 คนและบาดเจ็บ 195 คน นี่คือครั้งแรกที่เกาหลีต้องตอบในระดับระบบว่าใครต้องรับผิดชอบความปลอดภัยของงานที่ไม่มีผู้จัด

อิแทวอน คือย่านกลางคืนที่อินเตอร์ที่สุดของโซล เต็มไปด้วยชาวต่างชาติ คลับ และร้านที่เปิดดึก เหมือนภาพแทนของ เมือง 24 ชั่วโมง ตั้งแต่คืนก่อนเกิดเหตุ ซอยด้านหลังก็แน่นจนแทบขยับไม่ได้ มีคนโพสต์เล่าว่าโดนดันจนล้มหรือมีเรื่องทะเลาะกัน ยูทูบเบอร์คนหนึ่งไปสำรวจพื้นที่วันนั้นแล้วเห็นว่าอันตราย เลยย้ายแฟนมีตที่จะจัดในอิแทวอนไปที่นัมซาน

ราว 4 ทุ่มของวันที่ 29 เกิดคอขวดกลางซอยลาดชันฝั่งตะวันตกของโรงแรมแฮมิลตัน ใกล้ทางออก 1 สถานีอิแทวอน ในพื้นที่แค่ 18.24 ตร.ม. ภายใน 20 นาทีมีคนทะลักเข้ามาจากสามแยกด้านบนบนถนนอาหารนานาชาติ พอโดนดันจากด้านหลังไม่กี่ครั้ง คนข้างหน้าก็ล้มทับกันเป็นชั้นๆ ไม่มีใครหยิบมือถือได้ สัญญาณก็ล่ม คนข้างหลังเลยไม่รู้ว่าข้างหน้าเกิดอะไรขึ้น ผู้เสียชีวิตราว 150 คนอยู่ในพื้นที่แคบๆ ตรงนั้น รถพยาบาลติดอยู่บนถนนที่วุ่นวายจนออกมาไม่ทัน

สัญญาณเตือนชัดเจนมาก สายแจ้งเหตุ 112 สายแรกที่พูดถึงคนถูกเบียดอัดเข้ามาตอน 18.34 น. ก่อนเกิดเหตุ 3 ชั่วโมง 40 นาที ตำรวจเปิดเผยภายหลังว่ามีสายแบบนี้ 11 สาย แต่การตอบสนองมีแค่ขอให้คนแยกย้าย ทั้งที่ป้อมตำรวจอยู่ตรงข้ามจุดเกิดเหตุพอดี

ผู้เสียชีวิตส่วนใหญ่ยังเป็นคนหนุ่มสาว อายุ 20 กว่าปี 106 คน และเป็นผู้หญิง 102 คน ยังมีชาวต่างชาติ 26 คนจาก 14 ประเทศที่เสียชีวิต เช่น อิหร่าน รัสเซีย จีน สหรัฐฯ ญี่ปุ่น ไทย ออสเตรเลีย และฝรั่งเศส เพราะเกิดในย่านที่ ชาวต่างชาติที่อยู่ในเกาหลี และนักท่องเที่ยวรัก ความเศร้าจึงแผ่ไปทั่วโลก

ทั้งประเทศหยุดนิ่ง มีการประกาศช่วงไว้ทุกข์แห่งชาติ ผู้ประกาศข่าวออกอากาศในชุดสูทสีเข้มและติดริบบิ้นดำ วันที่ 30 ตุลาคม รายการเพลง Inkigayo และ Running Man งดออกอากาศ SM Entertainment ยกเลิกปาร์ตี้ฮาโลวีนประจำปี คอนเทนต์ฮาโลวีนของไอดอล คอนเสิร์ต และพาเหรดในสวนสนุกถูกเลื่อนหรือยกเลิกกันเป็นแถว YouTube ก็ติดริบบิ้นดำข้างโลโก้ในเกาหลี อีกเดือนต่อมา งานเชียร์ฟุตบอลโลกกลางแจ้งที่ลาน ควังฮวามุน ซึ่งเมืองโซลร่วมจัดถูกยกเลิกเพราะห่วงความปลอดภัย ก่อนที่กลุ่มแฟนบอล Red Devils จะจัดเองในภายหลัง ริบบิ้นนี้มีรูปทรงเดียวกับริบบิ้นเหลืองหลัง โศกนาฏกรรมเรือเซวอล

แม้แต่ชื่อเรียกก็ยังถกเถียงกัน สมาคมจิตวิทยาเกาหลีและบางสถานีเลือกใช้คำว่าโศกนาฏกรรม 10.29 เพื่อไม่ให้ชาวบ้านและร้านค้าในย่านถูกตีตรา ส่วนสื่ออื่นยังใช้คำว่าโศกนาฏกรรมอิแทวอนเพื่อย้ำว่าเกิดกลางใจเมือง กฎหมายพิเศษปี 2024 ใช้ชื่อทางการว่าโศกนาฏกรรมอิแทวอน 10.29 ผลกระทบเกิดขึ้นจริง อัตราร้านว่างรอบสถานีอิแทวอนพุ่งจาก 4.4% ปลายปี 2022 เป็น 11.4% ต้นปี 2023 ก่อนจะฟื้นตัวตั้งแต่ไตรมาสสอง ทั้งที่แค่ 2 ปีก่อน ซีรีส์ Itaewon Class เพิ่งทำให้ชื่อนี้กลายเป็น กระแสฟีเวอร์ เรื่องความฝันของคนหนุ่มสาว

การหาผู้รับผิดชอบใช้เวลาหลายปี หลังการไต่สวนของรัฐสภา สภาลงมติถอดถอนรัฐมนตรีมหาดไทยและความปลอดภัย แต่ศาลรัฐธรรมนูญยกคำร้อง ในศาลชั้นต้น ผู้กำกับสถานีตำรวจยงซานถูกตัดสินจำคุก 3 ปีฐานประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตายและบาดเจ็บ ส่วนนายกเขตยงซานและผู้บัญชาการตำรวจนครโซลถูกตัดสินว่าไม่มีความผิด เจ้าของโรงแรมแฮมิลตันที่ถูกฟ้องเรื่องต่อเติมอาคารผิดกฎหมายโดนปรับ คนที่โพสต์ข้อความลวนลามทางเพศต่อผู้เสียชีวิตก็ถูกฟ้อง และบางคนโดนปรับ กฎหมายพิเศษเพื่อค้นหาความจริงผ่านสภาในเดือนมกราคม 2024 แต่ถูกประธานาธิบดีวีโต้ ก่อนจะผ่านอีกครั้งด้วยความเห็นพ้องของทุกฝ่ายในเดือนพฤษภาคม และตั้งคณะกรรมการสอบสวนพิเศษที่แจ้งความและขอให้ตรวจสอบได้ แม้จะไม่มีอำนาจสืบสวนหรือสั่งฟ้องเอง

วันนี้อิแทวอนกลับมาคึกคักอีกครั้ง ฮาโลวีนปี 2024 คนก็ยังแน่น แต่เขตและตำรวจเตรียมพร้อมไว้ก่อนจึงไม่มีปัญหาใหญ่ ส่วนฮาโลวีนปี 2025 ที่ตรงกับวันศุกร์ รถไฟใต้ดินสาย 6 ถึงขั้นวิ่งผ่านสถานีอิแทวอนโดยไม่จอดอยู่ช่วงหนึ่ง แก่นของ สิ่งที่เปลี่ยนไป หลังคืนนั้นคือ ต่อให้ไม่มีใครเป็นผู้จัดงาน ก็ต้องมีคนคอยดูแลฝูงชน