ความเชื่อใจต่อสื่อ

การแข่งกันเป็นเจ้าแรกที่รายงานข่าวทำให้เกิดข่าวผิดซ้ำแล้วซ้ำเล่า จนคำด่านักข่าวอย่าง คีเรกี กลายเป็นคำพูดในชีวิตประจำวัน มันคือเทอร์โมมิเตอร์ที่บอกว่าคนเกาหลีไม่เชื่อข่าวมากแค่ไหน

คีเรกีมาจากการรวมคำว่า กีจา (นักข่าว) กับ ซือเรกี (ขยะ) ใช้แซะทั้งข่าวที่ไม่ตรวจสอบ พาดหัวเรียกคลิก และการรายงานแบบเอียงข้าง คำนี้เริ่มแพร่ช่วงราวปี 2010 ตอนที่โซเชียลมีเดียบูม ตอนนี้นักข่าวที่ยังทำงานอยู่ไม่มีใครไม่รู้จัก ขนาดหนังสือพิมพ์ญี่ปุ่นยังเคยหยิบคำนี้มาอธิบายตอนรายงานสภาพสื่อเกาหลี

จุดเปลี่ยนสำคัญคือ โศกนาฏกรรมเรือเซวอล ในปี 2014 ราว 11 โมงเช้าของวันที่เรือล่ม MBN ออกข่าวว่านักเรียนทุกคนได้รับการช่วยเหลือแล้ว MBC รับข่าวต่อในไม่กี่สิบวินาที แล้วสื่ออื่นก็ตามกันมา ทั้งที่ประกาศจริงพูดถึงแค่ห้องเรียนเดียวแต่ถูกขยายเป็นทั้งโรงเรียน ทั้งประเทศได้เห็นว่าเกิดอะไรขึ้นหลังจากนั้น หลายคนจึงบอกว่านิสัยสงสัยคำพูดของทีวีและเจ้าหน้าที่ไว้ก่อนทุกครั้งที่เกิดภัยพิบัติเริ่มฝังรากตั้งแต่ตอนนั้น

ตัวเลขก็โหดไม่แพ้กัน ในผลสำรวจของสถาบัน Reuters ที่มหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด ความเชื่อมั่นต่อข่าวของคนเกาหลีอยู่ที่ 22% ในปี 2019 รั้งท้ายจาก 38 ประเทศ และ 21% ในปี 2020 ท้ายสุดจาก 40 ประเทศ เสรีภาพสื่ออยู่อันดับต้นๆ แต่ความเชื่อใจอยู่ก้นเหว ความย้อนแย้งนี้กลายเป็นวิธีอธิบายสื่อเกาหลีแบบมาตรฐานไปแล้ว

วัฒนธรรมก๊อปแปะทำให้หนักขึ้นอีก ข่าวที่แค่ คัดลอก โพสต์ในคอมมูนิตี้หรือโซเชียลของคนดังโดยไม่เช็กมีมากขึ้นเรื่อยๆ จนคนถามว่าต่างจาก ไซเบอร์เร็กการ์ ที่ไล่ล่ายอดวิวตรงไหน ยังไม่นับว่าพอร์ทัลกุมช่องทางกระจายข่าวไว้ ทำให้โมเดล คลิกเท่ากับรายได้ ฝังแน่น ข่าวบันเทิงคือจุดที่เงามืดหนาที่สุด และข้อถกเถียงเรื่อง การรายงานข่าวคดีของนักแสดงอีซอนกยุน ก็ทำให้คำถามว่าสื่อควรรายงานระหว่างการสอบสวนได้แค่ไหนวนกลับมาเรื่อยๆ

แล้วถ้าคอมเมนต์ว่า คีเรกี จะโดนลงโทษไหม ในคดีปี 2016 มีคนถูกฟ้องข้อหาดูหมิ่นเพราะคำนี้ ศาลชั้นต้นและชั้นอุทธรณ์ตัดสินว่าผิด แต่ปี 2021 ศาลฎีกายกฟ้อง โดยมองว่าเป็นการแสดงความเห็นแบบย่อที่ไม่ขัดต่อบรรทัดฐานสังคม

คนที่หมดความเชื่อใจก็ย้ายไปที่อื่น เปิดไลฟ์สดจากที่เกิดเหตุและ คอมมูนิตี้ออนไลน์ ก่อนข่าวทีวี แล้วดูข่าวผ่าน YouTube แทน แต่ช่องทางพวกนั้นเองก็ใช่ว่าจะผ่านการตรวจสอบ นั่นคือโจทย์ถัดไป