nodong johap (노동조합)

องค์กรที่คนทำงานรวมตัวกันเพื่อต่อรองกับบริษัทแบบเท่าเทียม คนเกาหลีเรียกสั้น ๆ ว่า nojo และในข่าวแทบจะมาคู่กับคำว่า "สไตรก์" เสมอ

สหภาพแรงงานในเกาหลีบูมแบบก้าวกระโดดในหน้าร้อนปี 1987 หลัง การลุกฮือเพื่อประชาธิปไตยเดือนมิถุนายน ไม่นาน กระแส ประชาธิปไตย ทำให้เกิดสหภาพขึ้นทีละโรงงาน และรายการข้อเรียกร้องก็น่าสนใจมาก สิ่งแรกที่สหภาพในเครือฮุนไดเรียกร้องไม่ใช่ค่าแรง แต่เป็น "อิสระในการทำทรงผม" สมัยนั้นยามหน้าประตูจะเอาปัตตาเลี่ยนไถหัวพนักงานเป็นทรงทหาร ส่วนการขึ้นค่าแรงอยู่แค่อันดับ 8 ถ้าวันนี้มนุษย์ออฟฟิศเกาหลีไปทำงานด้วยทรงผมที่ชอบได้ ก็ต้องขอบคุณหน้าร้อนปีนั้น

สิทธิ์ในการรวมตัวเขียนไว้ในรัฐธรรมนูญมาตรา 33 แต่การนัดหยุดงานยากกว่าที่คิด ต้องเจรจาล้มเหลวก่อน ต้องผ่านการไกล่เกลี่ยของคณะกรรมการแรงงานสัมพันธ์ และสมาชิกเกินครึ่งต้องโหวตเห็นด้วย ข้ามขั้นตอนเมื่อไหร่ก็กลายเป็นการสไตรก์ผิดกฎหมาย ซึ่งอาจโดนคดีอาญาได้

อัตราการเป็นสมาชิกสหภาพวนอยู่ราว 10% มาหลายปี เทียบกับไอซ์แลนด์ 83% หรือสวีเดนกับเดนมาร์ก 67% แล้วต่ำกว่าเยอะ แถมสมาชิกยังกระจุกอยู่ใน บริษัทใหญ่ และภาครัฐ คนที่ต้องการการคุ้มครองมากที่สุดอย่างแรงงาน รับเหมาช่วง หรือ แรงงานแพลตฟอร์ม จึงมักอยู่นอกสหภาพ คำวิจารณ์ว่า "สหภาพชนชั้นสูง" เลยปะทะกับข้อโต้แย้งว่าถ้าไม่มีสหภาพก็ไม่มีใครสู้กับ กัปจิล หรือเรียกร้องสิทธิ์เรื่อง อุบัติเหตุจากการทำงาน ได้ ฝั่งสหภาพบอกว่าแค่เตรียมเอกสารคนเดียวก็หนักมากแล้ว

คนต่างชาติมักรู้สึกถึงสหภาพตอนเดินทางไปทำงาน พอรถไฟหรือ รถไฟใต้ดิน หยุด นรกของการเดินทาง ก็หนักขึ้นอีกขั้น และข้อถกเถียงว่าสไตรก์ชอบธรรมไหมก็มาพร้อมความเดือดร้อนของประชาชนทุกครั้ง การเจรจาช่วงหน้าร้อนของสหภาพยักษ์ในวงการ รถยนต์ และ ต่อเรือ ก็เป็นภาพที่เห็นกันทุกปี

บนจอก็หยิบเรื่องนี้มาเล่าบ่อย หนังเรื่อง Cart ที่เล่าการต่อสู้ของพนักงานสัญญาจ้างในซูเปอร์มาร์เก็ต และซีรีส์ Awl (Songgot) ที่ดัดแปลงจากเว็บตูน คือตัวอย่างที่คนนึกถึงก่อน