ซัมอิลจัง (삼일장)

งานศพแบบเกาหลีที่จัดสามวัน เปิดห้องไว้อาลัยให้คนมาเคารพศพตลอด วิธีไว้ทุกข์แบบเกาหลีที่ไม่ปล่อยให้ใครต้องเศร้าอยู่คนเดียวอยู่ในสามวันนี้ทั้งหมด

ทุกวันนี้ในเกาหลี เมื่อมีคนเสียชีวิตมักจะย้ายไปห้องจัดงานศพของโรงพยาบาล วันแรกตั้งพินโซหรือห้องไว้อาลัย วันที่สองเป็นอิบกวัน คือการนำร่างลงโลง และเช้าวันที่สามคือพัลอิน การเคลื่อนศพ เพราะนับวันที่เสียชีวิตเป็นวันแรก จริงๆ เลยแค่สองวันกว่าๆ ผู้จัดงานศพจะวางตารางให้และยื่นแคตตาล็อกให้เลือกทั้งโลง ชุดห่อศพ ไปจนถึงกรอบรูป จนมีคนพูดว่าครอบครัวแค่เตรียมรูปถ่ายใบเดียวก็พอ แต่คนที่ยุ่งที่สุดก็ยังเป็นซังจู หัวหน้าผู้ไว้ทุกข์ ใส่ชุดดำ ติดปลอกแขน ต้อนรับแขกสามวันติด จนแทบไม่มีเวลาร้องไห้หรือนอน

การไปเคารพศพมีขั้นตอน ใส่ชุดดำ ถอดเสื้อคลุม ก้มศีรษะให้ซังจู แล้วจุดธูปหรือวางดอกเบญจมาศขาวหน้ารูปผู้ล่วงลับ ถ้าเป็นห้องแบบนั่งพื้น ให้คำนับรูปสองครั้ง ถอยออกมาแล้วคำนับซังจูหนึ่งครั้ง ชาวโปรเตสแตนต์หรือห้องแบบยืนใช้การยืนสงบนิ่งแทน เกาหลีเป็น ประเทศที่ศาสนาผสมกัน เลยเห็นคนคำนับยืนข้างคนสวดภาวนาในห้องเดียวกันเป็นเรื่องปกติ เงินช่วยงานศพในซองขาวคืออีกครึ่งหนึ่งของวัฒนธรรม ชุกกึยกึม

ส่วนที่ชาวต่างชาติตกใจที่สุดคือหลังจากนั้น เคารพศพเสร็จแล้วต้องนั่งกินข้าวที่ครอบครัวเตรียมไว้ กุกบับหนึ่งชาม มีเหล้าเวียนกัน และถ้าผู้ล่วงลับอายุยืนจากไปอย่างสงบ บางทีก็ตั้งใจให้บรรยากาศเบาลงหน่อย สมัยก่อนถึงขั้นมีวงไพ่ฮวาทูตั้งอยู่มุมห้อง แต่กฎเหล็กคือห้ามชนแก้วในงานศพเด็ดขาด มองจากข้างนอกอาจดูวุ่นวาย แต่มีคำอธิบายว่าคนอยู่กันเยอะเพื่อไม่ให้ครอบครัวต้องอยู่ลำพังทั้งคืน ที่นี่คือที่ที่ จอง ของคนเกาหลีเห็นชัดที่สุด และเป็นที่ที่ ฮัน ที่เก็บกดไว้ระเบิดออกมา ช่วงนำร่างลงโลงและการบอกลาครั้งสุดท้ายที่ฌาปนสถานคือช่วงที่มีน้ำตามากที่สุดในสามวัน

งานศพจบแต่ความผูกพันไม่จบ ผู้ล่วงลับจะได้รับการเซ่นไหว้ทุกปีผ่าน เชซา ทุกวันนี้เก้าในสิบคนเลือกเผา และมีเสียงเรียกร้องให้แต่งชุดที่ผู้ล่วงลับชอบใส่แทนชุดห่อศพผ้าป่านมากขึ้น ลองดู Exhuma หนังที่เปิดเรื่องด้วยการย้ายหลุมศพบรรพบุรุษ แล้วจะรู้ว่าความตายกับที่ฝังศพยังเป็นเรื่องหนักแค่ไหนในเกาหลี