jesa (제사와 차례)

พิธีแบบขงจื๊อที่จัดสำรับอาหารและกราบไหว้บรรพบุรุษที่ล่วงลับ ส่วนพิธีที่ทำตอนเช้าวันเทศกาลเรียกแยกว่าชารเย และตอนนี้มันคือหนึ่งในประเด็นที่ครอบครัวเกาหลีเถียงกันดุที่สุด

แบบพื้นฐานคือคีเจซา ที่ทำในวันครบรอบการเสียชีวิตของบรรพบุรุษคนหนึ่ง ตามธรรมเนียมจะไหว้ 4 รุ่น ตั้งแต่พ่อแม่ไปจนถึงทวดของทวด ส่วนเช้าวัน ซอลลัล และ ชูซอก จะไหว้ทุกท่านพร้อมกันในพิธีชารเย ชื่อนี้แปลตรงตัวว่า "พิธีน้ำชา" เพราะเดิมเป็นแค่การถวายชาง่าย ๆ และที่น่าสนใจคือพิธีวันเทศกาลแบบนี้ไม่มีในจีน ขั้นตอนเห็นบ่อยในซีรีส์ เปิดประตูรับวิญญาณ จัดสำรับหน้าฉากพับ ติดป้ายกระดาษที่เขียนชื่อบรรพบุรุษแล้วเผาตอนจบ จากนั้นทุกคนแบ่งกันกินเหล้าและอาหารจากพิธีที่เรียกว่าอึมบก นี่คือเหตุผลที่ช่วงเทศกาลตำรวจตั้งด่านตรวจแอลกอฮอล์ใกล้สุสาน

กฎการจัดสำรับก็ดัง อย่างฮงดงแบกซอที่วางผลไม้สีแดงไว้ทิศตะวันออก สีขาวไว้ทิศตะวันตก หรือโจยุลอีชีที่เรียงพุทราจีน เกาลัด สาลี่ และลูกพลับ แต่ทุกบ้านทำไม่เหมือนกัน จนมีสำนวนว่าอย่าไปยุ่งกับสำรับไหว้บ้านอื่น และฝั่งซองกยุนกวาน สถาบันที่รักษาพิธีขงจื๊อ ก็เคยบอกว่ากฎพวกนี้ไม่มีหลักฐานชัดเจน สีสันท้องถิ่นเข้มข้น ที่เชจูเรียกพิธีนี้ว่าชิกเก ลูกสาวที่แต่งงานแล้วและลูกเขยก็มาร่วม แถมมีขนมปังบนสำรับ ส่วนคย็องซังโดขาดดมแบกีหรือเนื้อฉลามหมักเกลือไม่ได้ เมืองตระกูลเก่าแก่อย่าง อันดง ขึ้นชื่อเรื่องรักษาธรรมเนียมเดิม และพิธีราชวงศ์ที่ ศาลเจ้าจงมโย จัดทุกฤดูใบไม้ผลิ

ปัญหาจริงคือการเตรียมงาน อาหารทั้งหมด เริ่มจาก การทอดจอน ที่ไม่มีวันจบ ตกอยู่กับลูกสะใภ้เป็นหลัก ทุกเทศกาลเลยจุดชนวนดราม่า บ้านสามี และ ความขัดแย้งทางเพศ ขึ้นมาใหม่ จนมีคำว่า "สะใภ้สไตรก์" หลายบ้านเลยสั่งสำรับทั้งชุดจากร้าน หรือเลิกทำไปเลย ผลสำรวจหนึ่งพบว่า 35.7% ไม่ทำชารเยช่วงชูซอก ภูมิภาคแทกู คย็องบุกที่อนุรักษนิยมยังทำอยู่ 80.7% ขณะที่โซลแค่ราวครึ่งเดียว บางบ้านถึงขั้นวางไก่ทอดหรือพิซซ่าที่ผู้ล่วงลับชอบ บ้านที่นับถือโปรเตสแตนต์จะจัดนมัสการรำลึกแทน ครอบครัวที่ ศาสนาปนกัน เลยต้องตกลงกันตั้งแต่เช้า

นี่เองที่ทำให้หนัง Exhuma ที่ว่าด้วยหลุมศพและพลังของบรรพบุรุษที่มีต่อคนเป็น ขนลุกเป็นพิเศษสำหรับคนดูเกาหลี เพราะการเคารพผู้ล่วงลับยังอยู่ในชีวิตประจำวันจริง ๆ