jeonsesagi (전세사기)
อาชญากรรมที่เจ้าของบ้านตั้งใจไม่คืนเงินมัดจำจอนเซตั้งแต่แรก เพราะผู้เช่าต้องวางเงินเก็บทั้งชีวิตในก้อนเดียว การโดนโกงจึงไม่ใช่แค่เสียเงิน แต่คือชีวิตพังทั้งหมด
จอนเซ คือระบบเช่าบ้านแบบเกาหลี แทนที่จะจ่ายค่าเช่ารายเดือน ผู้เช่าจะวางเงินก้อนใหญ่เกือบเท่าราคาบ้านไว้กับเจ้าของ แล้วได้คืนเต็มจำนวนตอนย้ายออก การโกงจอนเซคือการเอาความไว้ใจนี้มาใช้เป็นอาวุธ หลายกรณีเจ้าของบ้าน ผู้สร้าง และนายหน้ารวมหัวกันตั้งแต่วันแรก และเคสพุ่งขึ้นชัดเจนตั้งแต่ปลายทศวรรษ 2010 มันต่างจากบ้านที่เรียกว่า "กระป๋องเปล่า" ซึ่งราคาบ้านตกจนเจ้าของที่กู้เกินตัวล้ม เพราะแบบนี้ไม่เคยคิดจะคืนเงินเลยตั้งแต่ต้น
ฉากหลักมักเป็นวิลล่า (อาคารชุดเตี้ย) หรือออฟฟิศเทลที่สร้างใหม่ ต่างจาก อพาร์ตเมนต์ ในหมู่บ้านใหญ่ตรงที่ซื้อขายกันน้อย เลยไม่มีใครรู้ราคาจริง นี่แหละช่องโหว่ ยูนิตใหม่ที่ขายไม่ออกจะถูกโอนไปอยู่ในชื่อนอมินี แล้วปล่อยเช่าด้วยเงินมัดจำเท่าหรือสูงกว่าราคาขายเสียอีก เหยื่อส่วนใหญ่เป็นคนหนุ่มสาวที่ย้ายบ่อยเพราะเปลี่ยนงานและคู่แต่งงานใหม่ สำหรับเจนที่โดนแรงดูดของ เขตมหานครโซล และทนอยู่ห้อง โกชิวอน มานาน บ้านหลังแรกที่ได้มากลับกลายเป็นกับดัก
กลโกงละเอียดมาก ท่าคลาสสิกคือเปลี่ยนเจ้าของบ้านในวันที่ผู้เช่าย้ายเข้า สิทธิคุ้มครองของผู้เช่าจะเริ่มมีผลวันถัดจากวันแจ้งย้ายที่อยู่ ถ้าเจ้าของใหม่เอาบ้านไปจำนองในวันเดียวกัน ผู้เช่าก็หล่นไปอยู่ท้ายคิว ถ้าเจ้าของค้างภาษี เงินจากการขายทอดตลาดจะถูกนำไปจ่ายภาษีก่อน บางคนออกมามือเปล่า บางคนต้องซื้อบ้านที่ไม่เคยอยากได้เพื่อกู้อะไรคืนมาบ้าง
เรื่องแตกในปี 2022 เมื่อเจ้าของบ้านวัย 40 กว่าที่ถูกเรียกว่า "ราชาวิลล่า" เสียชีวิตด้วยโรคประจำตัว ผู้เช่าเลยไม่เหลือใครให้ทวงเงิน ในเวลาสั้น ๆ มีเคสคล้ายกันโผล่มาถึง 3 ราย และคดีของแม่กับลูกสาวสองคนก็เป็นข่าวใหญ่เช่นกัน ทั้งหมดลามเป็น วิกฤตโกงจอนเซ เดือนเมษายน 2023 กฎหมายภาษีถูกแก้ให้เงินมัดจำได้คืนก่อนภาษีที่เกิดหลังวันจดทะเบียนสัญญา แล้วก็มีกฎหมายพิเศษช่วยเหลือเหยื่อตามมา เป็นแพตเทิร์นเดียวกับ สิ่งที่เปลี่ยนหลังโศกนาฏกรรม คือกฎจะขยับก็ต่อเมื่อความเสียหายเกิดไปแล้ว
ตอนนี้คนเกาหลีที่หาบ้านเลยมีพิธีใหม่ คือขอดูทะเบียนทรัพย์สินก่อน (ออนไลน์ราว 1,000 วอน) ขอหลักฐานว่าเจ้าของไม่ค้างภาษี และเช็กว่าห้องนั้นทำประกันเงินมัดจำได้ไหม หลายคนถึงขั้นลดเงินมัดจำแล้วหันไปเช่า รายเดือน แทน