วิกฤตโกงเงินจอนเซ

เจ้าของบ้านที่ถือวิลล่าเป็นร้อยเป็นพันยูนิตไม่คืนเงินประกันให้ผู้เช่า จนมีผู้เสียหายโผล่ขึ้นทั่วเกาหลี ตัวการติดคุกและมีกฎหมายพิเศษออกมา แต่ระบบฝากเงินก้อนโตยังอยู่เหมือนเดิม

เริ่มจากพื้นหลังก่อน นอกจากค่าเช่ารายเดือน เกาหลีมี จอนเซ คือวางเงินประกันก้อนใหญ่เกือบเท่าราคาบ้านไว้กับเจ้าของ อยู่ฟรีราว 2 ปี แล้วได้เงินคืนเต็มจำนวนตอนย้ายออก เจ้าของได้เงินก้อนไม่มีดอกเบี้ยไปหมุน ผู้เช่าก็ไม่ต้องจ่ายค่าเช่า มีมุกว่าชาวต่างชาติฟังแล้วถามว่าเจ้าของบ้านเกาหลีเป็นนักบุญกันหมดเลยเหรอ ปัญหาคือเงินประกันส่วนใหญ่ กู้แบงก์มาวาง ถ้าไม่ได้คืน ที่เหลือก็มีแต่หนี้

วิธีโกงเป็นแบบนี้ เลือกวิลล่าหรือออฟฟิศเทลสร้างใหม่ที่ไม่มีใครรู้ราคาตลาดจริง แล้วปล่อยเช่าแบบจอนเซด้วยเงินประกันเท่ากับหรือแพงกว่าราคาห้อง ซื้อห้องนั้นด้วยเงินของผู้เช่าเองโดยไม่ลงทุนสักวอน ทำซ้ำเป็นร้อยครั้ง แล้วโอนชื่อไปให้นอมินี วิลล่าต่างจากอพาร์ตเมนต์ตรงที่ซื้อขายกันน้อย ราคาที่เหมาะสมเลยประเมินยาก ช่องโหว่นี้แหละคือหัวใจของธุรกิจ ผู้เสียหายส่วนใหญ่จึงเป็นคนรุ่นใหม่และคู่แต่งงานใหม่ที่เงินไม่มากและย้ายบ้านบ่อย

เรื่องระเบิดในเดือนธันวาคม 2022 เมื่อสื่อตีข่าวราชาวิลล่าไม่หยุด มีเจ้าของหลายรายที่ถือเกิน 1,000 ยูนิตแค่ในเขตโซลและปริมณฑล และเจ้าของในนามที่ถือ 1,139 ยูนิตก็เสียชีวิตไปแล้ว เจ้าของนอมินีสามคนเสียชีวิตติดๆ กันในเวลาไม่นาน ผู้เสียหายเลยไม่เหลือใครให้ฟ้อง และมีข้อสงสัยว่าเบื้องหลังเป็นแก๊งที่จัดตั้งเป็นระบบ มีหัวหน้า คนหาลูกค้า และคนให้ยืมชื่อ ที่เขตมีชูฮล อินชอน ผู้รับเหมาที่ถูกเรียกว่าราชาก่อสร้างหมุนห้องราว 2,700 ยูนิต จนหลายร้อยครัวเรือนเดือดร้อน หน่วยงานค้ำประกันที่อยู่อาศัยของรัฐเผยว่าเจ้าของหัวหมอแค่ 30 รายค้างคืนเงินประกันรวม 7.25 แสนล้านวอน ณ เดือนพฤศจิกายน 2022

ปี 2023 มีผู้เสียหายเสียชีวิตต่อเนื่องหลายราย ทั้งประเทศช็อก รัฐบาลกับสภาจึงขยับ เดือนเมษายนแก้กติกาที่ภาษีค้างของเจ้าของบ้านถูกหักก่อนเงินประกันของผู้เช่า และให้ผู้เช่าเช็กภาษีค้างของเจ้าของได้โดยไม่ต้องขออนุญาต วันที่ 25 พฤษภาคม กฎหมายพิเศษช่วยเหยื่อ โกงจอนเซ ผ่านสภาและมีผลตั้งแต่ 1 มิถุนายน มีเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำและการช่วยเหลือตอนขายทอดตลาด แต่ข้อเรียกร้องให้รัฐซื้อสิทธิเรียกเงินประกันไปก่อนถูกตัดออก และถูกวิจารณ์ว่าเกณฑ์รับรองผู้เสียหายเข้มเกินไป ราชาก่อสร้างโดนจำคุก 7 ปีในคดีแรกซึ่งถึงที่สุดแล้ว และ 15 ปีในศาลชั้นต้นของอีกคดี ตั้งแต่ปี 2023 ถึง 2025 มีการแจ้งความเสียหายราว 40,000 กรณี

หลังจากนั้นคนรุ่นใหม่เกาหลีมีกฎใหม่ วิลล่ากับออฟฟิศเทลอย่าเช่าจอนเซ ให้ไป เช่ารายเดือน เปิดดูทะเบียนโฉนด เช็กว่าเจ้าของค้างภาษีไหม และดูว่าทำประกันเงินประกันได้หรือเปล่า กลายเป็นเรื่องพื้นฐานก่อนเซ็นสัญญา เมื่อแค่เช่าห้องสักห้องยังน่ากลัว ก็เข้าใจได้ว่าทำไมถึงเกิดคำอย่าง เจเนอเรชัน N-po และ ช้อนทองกับช้อนดิน เคียงคู่กับ บันจีฮา จากหนัง Parasite นี่คือคีย์เวิร์ดสำคัญของปัญหาที่อยู่อาศัยในเกาหลี