apartment (아파트)
มาจากคำอังกฤษ apartment ที่ตัดให้สั้น แต่ในเกาหลี อาพาทือไม่ใช่แค่รูปแบบที่อยู่อาศัย มันคือทรัพย์สินและป้ายบอกชนชั้น นิสัยวัดคนจากชื่อหมู่บ้านคอนโดกับขนาดห้องก็เริ่มจากตรงนี้
การเรียกแบบตัดคำเข้ามาผ่านญี่ปุ่น แต่ที่ญี่ปุ่น アパート (apaato) คือตึกเตี้ยๆ ระดับชาวบ้าน ส่วนคำที่ตรงกับอาพาทือของเกาหลีคือ マンション (manshon) คำเดียวกันแต่ชี้ไปคนละระดับในสองประเทศเพื่อนบ้าน ที่อเมริกาก็เหมือนกัน ห้องที่ซื้อขาดมักเรียกว่า condo ถ้าบอกคนอเมริกันว่าอยู่ apartment ก็ฟังเหมือนเช่าอยู่ เป็นกับดัก Konglish แบบคลาสสิก
ช่วงยุค 60 ถึง 80 เกาหลีสร้างอพาร์ตเมนต์แบบถล่มทลายเพื่อรองรับคนที่หลั่งไหลเข้าเมือง จนตึกเหล่านี้กลายเป็นภาพจำของ ปาฏิหาริย์แม่น้ำฮัน โครงมาจากโมเดิร์นนิสม์ยุโรป แต่ข้างในเกาหลีเต็มตัว ผังที่มีห้องนั่งเล่นกว้างอยู่ตรงกลางแล้วห้องอื่นล้อมรอบ มักถูกอธิบายว่าย้ายมาจากโถงไม้ของบ้าน ฮันอก และพื้นทำความร้อน ออนดล ก็ตามมาด้วย การทาสีเลขตึกอย่าง 101 หรือ 1002 ตัวเบ้อเริ่มไว้ข้างตึกแทบไม่เห็นที่ไหนนอกเกาหลี ประวัติศาสตร์ช่วงนี้ยังเป็นส่วนหนึ่งของคำตอบว่า ทำไมตึกหน้าตาเหมือนกันหมด
ที่เมืองเซจง ประชากร 73% อยู่อพาร์ตเมนต์ ตึกที่สูงที่สุดคือตึก 84 ชั้นที่ แฮอุนแด ส่วนโครงการที่ใหญ่ที่สุดมีเกิน 12,000 ครัวเรือน พออายุตึกใกล้ 30 ปีก็เริ่มมีเรื่อง รื้อสร้างใหม่ อยากได้ห้องใหม่ต้องสะสมแต้ม ชองยัก ระหว่างรอก็อยู่แบบ จอนเซ ไปก่อน ชั้นกลางที่แดดดีเรียกว่า royal floor ถึงขั้นมีคำพูดว่าต่อให้ขับรถหรู ก็ต้องดูสติกเกอร์จอดรถของตึกที่กระจกหน้าก่อน คนอยู่กันแน่นทำให้เดินสายง่าย ซึ่งมักถูกยกเป็นเหตุผลว่า ทำไมเน็ตเกาหลีแรง แต่ก็พ่วงมากับ เสียงดังจากชั้นบน และ สงครามที่จอดรถ
เพราะแบบนี้ ในคอนเทนต์เกาหลี อพาร์ตเมนต์เลยเป็นเวทีที่ความอยากมารวมกัน The Penthouse คือสงครามแย่งชั้นบนสุด ส่วนใน Concrete Utopia กับ Sweet Home ตัวโครงการกลายเป็นกำแพงเมืองจริงๆ และสองพยางค์ที่คนทั้งโลกร้องตามใน APT. ของ ROSÉ เดิมทีคือคำร้องของเกมวงเหล้าเกาหลีที่เล่นด้วยการซ้อนมือ