yunnori (윷놀이)

เกมกระดานของเกาหลีที่โยนไม้สี่ท่อนแล้วเดินหมากตามรูปที่ไม้หงายคว่ำออกมา ทุกบ้านล้อมวงเล่นกันช่วงเทศกาล และเกมพลิกได้จนถึงการโยนครั้งสุดท้าย

บ่ายวัน ซอลลัล หลังทำ เซแบ เสร็จและเก็บ แต๊ะเอีย เข้ากระเป๋าแล้ว ก็จะมีคนปูผ้าห่มกลางห้องนั่งเล่น ไม้สี่ท่อนตกแบบไหนก็ได้ โด (หนึ่งช่อง) แก (สองช่อง) กอล (สามช่อง) ยุท (สี่ช่อง) หรือ โม (ห้าช่อง) ชื่อพวกนี้มาจากสัตว์ทั้งหมด คือ หมู หมา แกะ วัว และม้า บางคนโยงไปถึงอาณาจักรโบราณพูยอ ที่ตระกูลขุนนางใช้ชื่อม้า วัว หมู และหมา

กติกาง่าย แต่เกมโหดมาก ได้ยุทหรือโมโยนเพิ่ม กินหมากฝั่งตรงข้ามได้ก็โยนเพิ่มอีก ถ้าเดินไปทับหมากฝั่งเดียวกันจะ "ขี่หลัง" แล้วเดินพร้อมกันได้ แต่ถ้าซ้อนครบสี่ตัวแล้วโดนจับ ทุกตัวกลับจุดเริ่มต้นในทีเดียว ทุกวันนี้นิยมทำเครื่องหมายไว้ที่ไม้หนึ่งท่อน ถ้าคว่ำแค่ท่อนนั้นเรียกว่า "แบ็กโด" ต้องถอยหนึ่งช่อง ชื่อก็มีคำอังกฤษ back ปนอยู่เลย ส่วนถ้าไม้กระเด็นออกนอกผ้าห่มเรียกว่า "นัก" เสียตานั้นไปฟรี ๆ

สำนวน "ถ้าไม่โมก็โด" ที่แปลว่าได้หมดหรือเสียหมดก็มาจากเกมนี้ แถมยังมีกับดักเรื่องการออกเสียง "윷이다" ต้องอ่านว่า [ยูชีดา] ไม่ใช่ [ยูซีดา]

เรื่องความน่าจะเป็นก็สนุก ไม้เป็นทรงครึ่งทรงกระบอกเลยไม่ใช่ห้าสิบห้าสิบแบบโยนเหรียญ ตามทฤษฎีกอลกับแกออกบ่อยที่สุด ส่วนโมออกแค่ราว 2 เปอร์เซ็นต์ นักสถิติที่เขียนเปเปอร์นี้ คือศาสตราจารย์ฮอมย็องฮเว จากมหาวิทยาลัยเกาหลี ซึ่งเป็นพ่อของ June Huh ผู้ได้รางวัล Fields Medal

ในวาไรตี้ก็โผล่มาบ่อย New Journey to the West ซีซัน 8 ตั้งกติกาว่าใครพูดคำทับศัพท์ต่างประเทศต้องส่งหมากกลับจุดเริ่ม กระดานเลยรีเซ็ตไม่หยุด จน คังโฮดง บ่นว่าไม่สนุกแล้ว ส่วน Running Man เคยเล่นกลับด้าน ใครเข้าเส้นชัยก่อนแพ้ ตอนไป MT มหาลัยก็กลายเป็นเกมวงเหล้า หมากโดนกินเมื่อไหร่ดื่มหนึ่งแก้ว

เกาหลีขึ้นทะเบียนเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของชาติเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 2022 หลัง จีน เคลื่อนไหวจะขึ้นทะเบียนเป็นวัฒนธรรมของชาวเกาหลีเชื้อสายจีน เกาหลีก็เริ่มผลักดันขึ้นทะเบียน UNESCO ที่ เกาหลีเหนือ เรียกว่า ssyung-nori และปี 2006 มีการแก้กติกา เช่นเพิ่มไม้แบ็กโดเป็นสองท่อน เมื่อรวมกับ ฮันบก ต็อกกุก และ เชกีชากี ก็คือภาพจำของเทศกาลแบบเกาหลีครบชุด