Escape from Mogadishu

หนังที่สร้างจากเรื่องจริงปี 1991 ตอนสงครามกลางเมืองปะทุในโซมาเลีย เจ้าหน้าที่สถานทูตเกาหลีใต้และเกาหลีเหนือต้องหนีออกจากเมืองหลวงด้วยกัน และกลายเป็นหนังเกาหลีทำเงินอันดับ 1 ของปี 2021 ปีที่โรงหนังเงียบเหงาที่สุด

ฉากหลังคือศึกการทูต ตอนนั้นเกาหลีใต้กำลังล่าเสียงสนับสนุนจากประเทศแอฟริกาเพื่อเข้าเป็นสมาชิก UN สถานทูตสองเกาหลีในโมกาดิชูเลยขัดแข้งขัดขากันทุกวัน จนเมืองพัง การสื่อสารถูกตัด และทีมเกาหลีเหนือต้องมาเคาะประตูสถานทูตฝั่งใต้ คิมยุนซอก รับบททูตเกาหลีใต้ โจอินซอง เป็นที่ปรึกษาสายหน่วยข่าวกรอง ฮอจุนโฮเป็นทูตเกาหลีเหนือ และ คูคโยฮวาน เป็นที่ปรึกษาฝั่งเหนือที่ปากร้ายไม่ยอมใคร ผู้กำกับคือ รยูซึงวาน คนเดียวกับที่ทำ Veteran และนี่คือหนังยาวเรื่องที่ 11 ของเขา

จุดที่นักวิจารณ์ชมคือการตัดทิ้ง ไม่มีฉากเค้นน้ำตา ไม่มีเทศนาการเมือง การแบ่งแยกสองเกาหลี ถูกเล่าเป็นเรื่องของการรอดคืนนี้ไปให้ได้ ไม่ใช่เรื่องอุดมการณ์ ฉากแอ็กชันก็น้อยกว่าที่คิด พลเรือนมือเปล่าเอาหนังสือกับกระสอบทรายแปะประตูรถแล้วซิ่งฝ่ากระสุน ฉากไล่ล่าช่วงท้ายที่ถ่ายแบบลองเทค กล้องทะลุหน้าต่างจากคันหนึ่งไปอีกคัน ถูกยกให้เป็นหนึ่งในฉากไล่ล่าที่ดีที่สุดของหนังเกาหลี

คนเกาหลีเข้าโซมาเลียไม่ได้ตามกฎหมาย เลยไปถ่ายที่เมืองเอสซาอุอิรา ประเทศโมร็อกโก ทีมงานเนรมิตพื้นที่รัศมี 1 กิโลเมตรให้เป็นโมกาดิชูยุค 90 โรยฝุ่นทรายทั่วกองถ่าย นับเป็นหนังเกาหลีเรื่องแรกในรอบ 24 ปีที่ไปถ่ายในแอฟริกา เบื้องหลังก็มันมาก ล่ามชาวโมร็อกโกสามคนเรียนภาษาเกาหลีจาก ซีรีส์เกาหลี จนรู้สำนวนสี่พยางค์มากกว่าโปรดิวเซอร์เสียอีก หาหมูกินยากจนต้องสั่งมาจากสเปนในราคาแพงลิ่ว วันที่ได้กินหมูผัดพริกเลยกลายเป็นงานเทศกาล ส่วนคูคโยฮวานที่ไม่มีใบขับขี่ก็ไปสอบมาเพื่อหนังเรื่องนี้โดยเฉพาะ แต่ดันต้องขับรถเกียร์ธรรมดา ฮอจุนโฮที่นั่งเบาะหลังเลยถามตลอดการถ่ายทำว่า ให้พี่ขับเองได้ไหม

บทพูดของตัวละครเกาหลีเหนือมีซับไตเติล ตั้งใจสื่อว่าพูดภาษาเดียวกันก็จริง แต่ตอนนี้เป็นคนละพวกแล้ว คนดูหลายคนกลับแซวว่าออกเสียงชัดจนไม่ต้องดูซับเลย เกาหลีเหนือ ในหนังเรื่องนี้ไม่ใช่ศัตรูหรือพี่น้องที่พลัดพราก แต่เหมือนเพื่อนบ้านที่ต้องเอาตัวรอดผ่านคืนนั้นไปด้วยกัน

บางจุดก็ต่างจากเรื่องจริง ทูตตัวจริงคือคังชินซอง ซึ่งเขียนเหตุการณ์นี้เป็นนิยาย หนังเปลี่ยนชื่อทุกคน ของจริงพวกเขาหลบอยู่ในบ้านพักทูต 12 วัน ใช้รถ 6 คัน คน 22 คน หนังสือกันกระสุนเป็นสิ่งที่หนังเติมเข้ามาให้คนดูเชื่อ และธงที่โบกหน้าสถานทูตอิตาลีคือธงชาติเกาหลีใต้ ไม่ใช่ธงขาว แม้แต่ตอนจบสุดจุกที่สองฝ่ายทำเป็นไม่รู้จักกันที่เคนยาก็เป็นการแต่งเติม ของจริงพวกเขากอดลากันหน้าเครื่องบิน เจ้าหน้าที่ฝั่งเหนือที่ถูกยิงเสียชีวิตระหว่างหนีมีตัวตนจริง และมีคำให้การว่าเมื่อทูตเกาหลีเหนือกลับประเทศพร้อมทำเอกสารลับหาย คิมจองอิลกลับพูดแค่ว่าดีแล้วที่รอดกลับมาได้

โควิด ทำให้หนังเลื่อนฉายจนเกือบไปลง Netflix ตรงๆ แต่สุดท้ายเลือกโรงหนัง ซึ่งโรงยอมยกรายได้ค่าตั๋วทั้งหมดให้ผู้จัดจำหน่ายจนกว่าจะคืนทุนได้ครึ่งหนึ่ง จุดคุ้มทุนเลยลดเหลือราว 3 ล้านคน ผลคือคนดูราว 3.61 ล้านคน เป็นหนังเกาหลีเรื่องแรกในรอบ 10 เดือนที่ทะลุ 1 ล้านคน และแซง Black Widow ขึ้นเป็นหนังทำเงินอันดับ 1 ของเกาหลีในปี 2021 ที่ Blue Dragon Film Awards คว้าภาพยนตร์ยอดเยี่ยม ผู้กำกับยอดเยี่ยม และนักแสดงสมทบชายยอดเยี่ยมให้ฮอจุนโฮ ส่วนที่ Baeksang Arts Awards กวาดทั้งแดซังสายภาพยนตร์และภาพยนตร์ยอดเยี่ยม ปีถัดมาบัลลังก์บ็อกซ์ออฟฟิศตกเป็นของ The Roundup