ฮันรยู (한류)

ชื่อเรียกปรากฏการณ์ที่วัฒนธรรมป๊อปเกาหลีไปฮิตในต่างประเทศ ที่ตลกคือคำนี้ไม่ได้ถูกตั้งโดยเกาหลีเอง แต่คนข้างนอกเป็นคนตั้งให้

จุดเริ่มต้นคือโลกจีนช่วงปลายยุค 90 ตอนที่วงแดนซ์และซีรีส์เกาหลีครองใจวัยรุ่นที่นั่น หลัง H.O.T. เปิดคอนเสิร์ตที่ปักกิ่งปี 2000 สื่อจีนก็พาดหัวว่า ' พายุคลื่นเกาหลี ' ที่มาของคำมีสองทฤษฎี ทฤษฎีแรกบอกว่าสื่อไต้หวันเล่นคำจาก 寒流 ที่แปลว่าคลื่นความหนาว มาเป็น 韓流 เพื่อเตือนให้ระวังซีรีส์เกาหลี อีกทฤษฎีบอกว่ามาจากคำลงท้ายภาษาญี่ปุ่น -ryu ที่แปลว่าสไตล์หรือสำนัก ไม่ว่าทางไหน คำนี้ก็ไม่ได้เกิดในเกาหลี ส่วนในญี่ปุ่น คำนี้เพิ่งแพร่หลายจริงจังหลัง Winter Sonata ดังระเบิด

ฮันรยูยุคแรกคือการส่งออกซีรีส์ที่ดังในเกาหลีมาก่อนแล้ว งานอย่าง แดจังกึม ออกไปทั้งจีน เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และเอเชียกลาง เกมเปลี่ยนในปี 2012 กับ Gangnam Style ที่ YouTube ทำให้ทั้งโลกดูพร้อมกัน ปี 2020 BTS ขึ้นอันดับหนึ่ง Billboard Hot 100 ปีเดียวกันนั้น ชนชั้นปรสิต กลายเป็นหนังภาษาอื่นที่ไม่ใช่อังกฤษเรื่องแรกที่คว้ารางวัลออสการ์สาขาภาพยนตร์ยอดเยี่ยม ปีต่อมา Squid Game มีคนดู 111 ล้านครัวเรือนใน 17 วัน ทุบสถิติของ Netflix

เสียงมองโลกแง่ร้ายมีมาตลอด ปี 2003 มีบทความบอกว่าเป็นแค่ฟองสบู่ที่สื่อเกาหลีปั่นขึ้นมา ผลสำรวจปี 2012 บอกว่าต่างชาติ 6 ใน 10 คนคิดว่าจะจบภายใน 5 ปี และปี 2014 ผู้ตอบชาวญี่ปุ่นครึ่งหนึ่งบอกว่า ' จบไปแล้ว ' ผ่านมาอีกกว่า 20 ปีกลับยิ่งโตขึ้น ที่เซอร์ไพรส์คือผลสำรวจปี 2018 พบว่าสายฮันรยูที่คนทั่วไปนิยมที่สุดไม่ใช่ เคป๊อป แต่เป็นอาหารเกาหลี ตามด้วยแฟชั่นและ K-Beauty

ทุกวันนี้ฮันรยูเป็นศัพท์ของนโยบายอุตสาหกรรม ปี 2024 เกาหลีออกกฎหมายส่งเสริมอุตสาหกรรมฮันรยูที่นิยามคำนี้ไว้ชัดเจน และรัฐก็กระจายภาษาเกาหลีผ่าน สถาบันคิงเซจง แต่การบ้านก็ยังมี ทั้งความเสี่ยงทางการเมืองอย่าง คำสั่งแบนฮันรยูของจีน ปี 2017 และการที่อุตสาหกรรมพึ่งดาราไม่กี่คน ทุกครั้งที่มีคนบอกว่าเกาหลีต้องมี IP ที่ขายได้นานด้วยตัวละครและโลกของเรื่อง ไม่ใช่ด้วยหน้าตาดารา KPop Demon Hunters ก็จะถูกยกมาเป็นตัวอย่าง