Winter Sonata บุกญี่ปุ่น

เดือนเมษายน 2003 สถานีโทรทัศน์สาธารณะ NHK ของญี่ปุ่นฉายซีรีส์เกาหลี Winter Sonata แล้วบรรดาผู้หญิงวัยกลางคนก็คลั่งกันทั้งประเทศ ถึงขั้นมีแฟนๆ บินไปเกาหลีเพื่อไปดูพระเอก และคำว่าฮันรยูก็กลายเป็นปรากฏการณ์ทางเศรษฐกิจที่วัดเป็นตัวเลขได้เป็นครั้งแรก

ก่อนหน้านั้นซีรีส์เกาหลีแทบไม่มีที่ยืนในญี่ปุ่น คนดูมีแค่ชาวเกาหลีที่อาศัยในญี่ปุ่นกับนักศึกษาที่ไปเช่าเทปจากร้านวิดีโอเกาหลีย่านชินโอคุโบะในโตเกียว แม้แต่หนัง Shiri ที่ทำเงินในปี 2000 ก็ยังอยู่ในวงแคบ Winter Sonata ออกอากาศทาง KBS ในปี 2002 และที่เกาหลีเองเรตติ้งก็แค่พอใช้ เพราะแพ้ละครคู่แข่งช่วงเวลาเดียวกัน หนึ่งปีต่อมา NHK ซื้อไป พากย์ญี่ปุ่น แล้วตั้งชื่อว่า Fuyu no Sonata

รอบแรกฉายทางช่องดาวเทียม BS2 ซึ่งคนดูไม่เยอะ ที่เหลือเป็นฝีมือแม่บ้าน พวกเธออัดเทปส่งต่อกัน ชวนเพื่อนมาดู จนคำขอให้ฉายซ้ำล้นหลาม ช่องเดิมเลยเอามาฉายอีกรอบในเดือนธันวาคม 2003 จากนั้นก็มีเสียงเรียกร้องให้ขึ้นฟรีทีวี เมษายน 2004 ช่องหลักของ NHK จึงให้สล็อตวันเสาร์ห้าทุ่ม เป็นการฉายรอบที่สาม ตอนที่ข่าวพิเศษเรื่องนายกฯ จุนอิจิโร โคอิซูมิ เยือนเกาหลีเหนือทำให้ต้องเลื่อนไปหนึ่งสัปดาห์ NHK โดนโทรร้องเรียนราว 3,000 สายในวันเดียว ตอนจบได้เรตติ้ง 20.6% ในโตเกียวและ 23.8% ในโอซากะ จนถึงวันนี้ยังไม่มีละครช่วงห้าทุ่มเรื่องไหนในทีวีญี่ปุ่นทะลุ 20% ได้อีก ธันวาคมปีนั้น NHK ยังฉายเวอร์ชันเสียงเกาหลีต้นฉบับพร้อมซับด้วย

พระเอก แบยงจุน กลายเป็น "ยงซามะ" คำว่าซามะเป็นคำยกย่องขั้นสุดที่แม้แต่คนดังญี่ปุ่นก็ได้แค่ไม่กี่คน การที่นักแสดงต่างชาติได้คำนี้จึงเป็นเรื่องใหญ่มาก ตอนเขาไปญี่ปุ่นครั้งแรก แฟนราว 4,000 คนซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้หญิงวัย 40 ถึง 50 กว่าแห่ไปรอที่สนามบิน อีกหลายคนปักหลักหน้าโรงแรมเผื่อเขาจะโบกมือให้ เมื่อคนเบียดกันจนแฟน 10 คนบาดเจ็บ แบยงจุนก็ออกมาขอโทษด้วยตัวเอง วลีสี่ตัวอักษรแห่งปี 2004 ที่กลุ่มซูมิโตโมเลือกคือ 様様様様 ซามะสี่ตัวเรียงกัน เล่นคำกับยงซามะ (ยง แปลว่าสี่) โคอิซูมิพูดติดตลกตอนหาเสียงว่าจะพยายามให้คนเรียกตัวเองว่า "จุนซามะ" และตอนเจอ ชเวจีอู ที่เกาหลี คำแรกที่หลุดออกมาคือ "อ๊ะ Fuyu no Sonata!" แบยงจุนได้หนังสือขอบคุณจากประธาน NHK ส่วนชเวจีอูได้รางวัลเกียรติคุณพิเศษของ NHK

เงินก็ไหลตามไปด้วย โลเคชันอย่างเกาะนามี ชุนชอน เกาะโอโดที่เกอเจ และโรงเรียนมัธยมจุงอังย่านจงโนใน โซล ที่ใช้เป็นโรงเรียนในเรื่อง กลายเป็นจุด ตามรอยซีรีส์ ภาพทัวร์ญี่ปุ่นเดินตามไกด์ถือธงกลายเป็นเรื่องชินตา NHK ถึงกับจัดรายการสดแปดชั่วโมงพาชมเกาะนามี ชุนชอน และดาราเกาหลี Sony ที่แทบไม่เคยใช้พรีเซนเตอร์ดึงแบยงจุนมาเป็นแบบ ผลคือออร์เดอร์ "กล้องวิดีโอยงซามะ" ถล่มทลาย แต่ Hyundai ที่ใช้เขาขายรถซีดานสำหรับผู้ชายวัย 20 ถึง 30 ในญี่ปุ่นกลับเจ๊งไม่เป็นท่า

ทำไมต้องเป็นเรื่องนี้ เนื้อเรื่องอัดแน่นด้วยพล็อตสูตรสำเร็จ ทั้ง ความลับเรื่องชาติกำเนิด ความจำเสื่อม และอุบัติเหตุรถชน แต่ทีวีญี่ปุ่นยุคนั้นมีแต่ละครเมืองสไตล์เทรนดี้กับละครย้อนยุคสำหรับผู้ชาย แทบไม่มีรักบริสุทธิ์ให้แม่บ้านดู คำอธิบายที่คนยอมรับกันมากที่สุดคือเป็นทางหนีจากชีวิตในบ้านที่อึดอัด อีกทั้งมาถึงหลัง ฟุตบอลโลก 2002 ที่ทำให้สองประเทศใกล้กันขึ้น คนดูจำนวนมากบอกว่าเพิ่งได้เห็นเกาหลีซึ่งเคยนึกถึงแต่เรื่องอาณานิคม สงคราม และเกาหลีเหนือ ว่าเป็นประเทศที่เล่าเรื่องรักได้สวยขนาดนี้ แต่ก็ใช่ว่าทุกคนจะปลื้ม แฟนสาวสูงวัยบางส่วนก็โดนล้อว่าไม่สมวัย

กระแสนี้ย้อนกลับไปถึงเกาหลี พอข่าวความดังในญี่ปุ่นกลับมา การรีรันวันละสามตอนติดที่เกาหลีทำเรตติ้งได้ราว 17% ญี่ปุ่นเริ่มนำเข้าซีรีส์เกาหลีกันยกใหญ่ ย่านชินโอคุโบะที่เคยดูหม่นๆ กลายเป็นศูนย์กลางฮันรยูใน ญี่ปุ่น คำว่า "สี่จตุรเทพแห่งฮันรยู" ก็เกิดขึ้นช่วงนี้ ปี 2009 ญี่ปุ่นยังทำฉบับอนิเมะออกมา และงานที่โตเกียวโดมมีคนมาถึง 45,000 คน ไม่นานหลังจากนั้น ซีรีส์ย้อนยุคเกาหลีก็ไปไกลถึงตะวันออกกลาง ต่อมา Crash Landing on You และ Itaewon Class ครองสตรีมมิ่งญี่ปุ่น แต่ผลสำรวจปี 2022 ซีรีส์เกาหลีอันดับหนึ่งในใจคนญี่ปุ่นก็ยังเป็น Winter Sonata ถ้าไม่กี่ปีก่อนเกาหลีเปิดประตูด้วย การเปิดรับวัฒนธรรมป๊อปญี่ปุ่น คราวนี้ก็เป็น ฮันรยู ที่ข้ามทะเลไปในทิศกลับกัน