Minari
ครอบครัวผู้อพยพชาวเกาหลีย้ายไปชนบทรัฐอาร์คันซอในยุค 80 เพื่อสร้างฟาร์มจากศูนย์ เป็นหนังอเมริกันที่บทพูดเกือบทั้งหมดเป็นภาษาเกาหลี จนเกิดดราม่าเรื่องหมวดรางวัลลูกโลกทองคำ แล้วก็ไปไกลถึงออสการ์
ผู้กำกับ ลี ไอแซก ชุง แทบจะยกวัยเด็กของตัวเองขึ้นจอทั้งหมด พ่อที่ทำงานคัดเพศลูกเจี๊ยบ พายุทอร์นาโด ฟาร์ม ยายที่มาอยู่ด้วย ไปจนถึงมินารีที่ยายปลูกไว้ริมลำธาร ทั้งหมดคือความทรงจำจริง ในหนัง เจค็อบ ผู้เป็นพ่อ ( สตีเวน ยอน ) ดื้อจะปลูกผักเกาหลีบนที่ดินของตัวเองให้สำเร็จ ส่วนโมนิกา ผู้เป็นแม่ (ฮันเยรี) ก็กังวลจนนอนไม่หลับ แล้วซุนจา แม่ของโมนิกา ( ยุนยอจอง ) ก็มาถึงพร้อมกระเป๋าที่อัดแน่นไปด้วยพริกป่น ปลาแห้ง ยาสมุนไพร และเมล็ดมินารี สตีเวน ยอน เองก็เป็นหน้าคุ้นตาคนเกาหลีอยู่แล้วจาก Burning ของ อีชางดง ส่วนเดวิด (อลัน คิม) ลูกคนเล็กไม่ปลื้มสุดๆ เพราะยายอบคุกกี้ไม่เป็น เอาแต่เล่นไพ่ฮวาทู แถมไม่เหมือนยายในความคิดของเขาเลย
ฉากตลกทุกฉากแอบบีบหัวใจ ที่ดังที่สุดคือตอนเดวิดยื่นแก้วฉี่ให้ยายแล้วบอกว่าเป็น Mountain Dew วิธีคุยกันของครอบครัวนี้ก็น่ารักมาก ถามเป็นภาษาเกาหลีตอบกลับเป็นอังกฤษ มีคำอังกฤษโผล่กลางประโยค เหมือนบ้านคนเกาหลีอเมริกันจริงๆ ผู้กำกับเขียนบททั้งหมดเป็นภาษาอังกฤษ รวมถึงบทพูดภาษาเกาหลี แล้วให้นักแสดงช่วยกันแปลระหว่างถ่าย เล่ากันว่ายุนยอจองอ่านบทจบก็โทรหาโปรดิวเซอร์ทันทีแล้วถามว่า "นี่เรื่องของผู้กำกับเองใช่ไหม"
หนังแจ้งเกิดที่ Sundance ปี 2020 ด้วยการกวาดทั้ง Grand Jury Prize และ Audience Award เป็นเรื่องแรกที่ได้ทั้งสองรางวัลนับตั้งแต่ Whiplash เมื่อ 6 ปีก่อน สร้างโดย A24 กับ Plan B ของแบรด พิตต์ ด้วยทุน 2 ล้านดอลลาร์ ถ่ายทำแถวเมืองทัลซา รัฐโอคลาโฮมา เพราะที่นั่นยังมีบรรยากาศอาร์คันซอยุค 80 หลงเหลืออยู่
ดราม่าเกิดที่ลูกโลกทองคำครั้งที่ 78 กติกากำหนดว่าหนังที่จะชิงภาพยนตร์ยอดเยี่ยมต้องมีบทพูดภาษาอังกฤษเกินครึ่ง หนังอเมริกันเรื่องนี้ที่ผู้กำกับอเมริกันถ่ายในอเมริกาเลยถูกโยนไปอยู่หมวดภาพยนตร์ภาษาต่างประเทศ ขณะที่ปีเดียวกัน The Father หนังร่วมทุนอังกฤษและฝรั่งเศสที่พูดอังกฤษล้วนกลับได้ชิงภาพยนตร์ยอดเยี่ยม ลูลู หวัง ที่เจอเรื่องเดียวกันกับ The Farewell เมื่อปีก่อน บอกว่าทั้งปีไม่เคยเห็นหนังที่อเมริกันกว่านี้ ส่วนแดเนียล แด คิม เปรียบว่านี่คือเวอร์ชันหนังของการโดนบอกให้กลับประเทศตัวเอง สุดท้าย Minari ก็คว้ารางวัลหนังภาษาต่างประเทศ และ IndieWire มองว่าดราม่านี้กลับช่วยดันแคมเปญออสการ์ให้แรงขึ้น
บนเวทีออสการ์ครั้งที่ 93 หนังได้เข้าชิงภาพยนตร์ ผู้กำกับ บทดั้งเดิม นักแสดงนำชาย และดนตรีประกอบ สตีเวน ยอน กลายเป็นชาวเอเชียอเมริกันคนแรกที่ได้ชิงนักแสดงนำชาย ส่วนยุนยอจอง คว้านักแสดงสมทบหญิง เป็นนักแสดงเกาหลีคนแรกที่ทำได้ แถมยังกวาด BAFTA และ SAG มาด้วย ที่เกาหลีมีคนดู 1.13 ล้านคน เป็นหนัง A24 เรื่องแรกที่ทะลุล้านที่นั่น หนังเรื่องนี้มักถูกพูดถึงคู่กับ Parasite ที่ คว้าภาพยนตร์ยอดเยี่ยม ไปเมื่อปีก่อน แต่ต่างกันตรงที่ Parasite เป็นหนังเกาหลี ส่วน Minari เป็นหนังอเมริกันที่พูดเกาหลีเยอะ บงจุนโฮ ยังเคยมาเป็นคนสัมภาษณ์ยุนยอจองให้ปกนิตยสารหนังด้วย
จริงๆในบทมีตอนจบอีกแบบ หลายปีต่อมาซุนจาจากไปในบ้านพักคนชรา พร้อมเสียงบรรยายเรื่องมินารี แต่ต้องตัดทิ้งเพราะไม่มีงบเหลือไปหานักแสดงวัยรุ่นมาเล่นเป็นเด็กๆตอนโต ยุนยอจองชอบตอนจบนั้นมาก พอได้เจอแบรด พิตต์ เธอเลยขอให้เพิ่มงบคราวหน้า เขาตอบว่าจะเพิ่มให้นิดหน่อย ทิฟฟานี่ วง Girls' Generation เพื่อนสนิทของฮันเยรี เล่าว่านั่งดูแล้วร้องไห้หนักมาก ส่วนชื่อเรื่อง มินารีคือผักน้ำที่โตได้ทุกที่ ก็เหมือนครอบครัวนี้ที่หยั่งรากในดินแดนแปลกหน้า