สัญญามาตรฐานศิลปินเกาหลี

ปี 2009 คณะกรรมการการค้าที่เป็นธรรมของเกาหลีออกแบบฟอร์มสัญญามาตรฐานสำหรับศิลปิน และกำหนดอายุสัญญาสูงสุด 7 ปี เอกสารฉบับนี้แหละคือเหตุผลที่เรื่องต่อสัญญาปีที่ 7 กลายเป็นประเด็นใหญ่ในวงการ K-POP ทุกปี

ก่อนหน้านั้น สัญญาระหว่าง ค่ายเพลง กับศิลปินแทบจะเขียนตามใจบริษัท อายุสัญญาเกินสิบปี แบ่งรายได้ไม่เป็นธรรม เงื่อนไขยกเลิกที่เอื้อฝ่ายเดียว ถือเป็นเรื่องปกติ จนแฟนๆ และสื่อเรียกสัญญาแบบนี้ว่า สัญญาทาส เดือนกรกฎาคม 2009 คณะกรรมการฯ ประกาศสัญญามาตรฐานสองแบบ แบบหนึ่งสำหรับนักร้อง อีกแบบสำหรับนักแสดง เพื่อแก้การเอาเปรียบและคุ้มครองศิลปิน หัวใจมีสองข้อ คือใช้ 7 ปีเป็นเกณฑ์อายุสัญญา และระหว่างสัญญาศิลปินจะไปเจรจาหรือรับงานเองหรือผ่านคนอื่นไม่ได้ถ้าค่ายไม่อนุมัติก่อน สิทธิ์และหน้าที่ของทั้งสองฝ่ายเลยถูกสรุปไว้ในกระดาษแผ่นเดียว

จังหวะเวลาดราม่าสุดๆ ช่วงเดียวกันนั้น แจจุง จุนซู และยูชอนแห่ง TVXQ ยื่นศาลขอระงับผลของสัญญา โดยชี้ว่าสัญญายาว 13 ปีและการแบ่งเงินไม่เป็นธรรม คดีฟ้องร้องครั้งนี้ ทำให้คนทั้งประเทศเห็นว่าทำไมต้องมีสัญญามาตรฐาน สุดท้ายทั้งสามแยกไปเป็น JYJ ส่วน TVXQ เดินต่อแบบดูโอ พอปี 2011 เกิด ข้อพิพาทระหว่าง KARA กับค่าย คนก็หยิบสัญญานี้มาเป็นไม้บรรทัดวัดว่าใครถูกใครผิดอีกครั้ง

ภาพที่ชัดที่สุดจากเพดาน 7 ปีคือคำสาปปีที่ 7 ไอดอลที่เซ็นสัญญายาวสุดตอนเดบิวต์จะมาถึงโต๊ะต่อสัญญาพร้อมกัน การออกจากวงและการยุบวงเลยกองอยู่แถวปีที่ 7 2NE1 กับ miss A ประกาศยุบวงช่วงครบรอบ 7 ปี ส่วน Girls' Generation เสียเมมเบอร์หนึ่งคนในวันครบรอบเดบิวต์ 7 ปีพอดี วงที่อยู่เกินสิบปีโดยไม่เปลี่ยนเมมเบอร์อย่าง SHINHWA เลยมีคำเรียกเฉพาะว่า วงอายุยืน

แต่ก็มีตัวอย่างเยอะว่าหมดสัญญาไม่ได้แปลว่าหมดวง Girls' Generation ยังรักษาชื่อวงไว้ได้แม้สามเมมเบอร์จะออกจาก SM Entertainment ในปี 2017 ส่วน GOT7 ยกวงหมดสัญญากับ JYP Entertainment ตอนครบ 7 ปีในปี 2021 แต่เดือนเดียวก็ปล่อยซิงเกิลใหม่ และต่อมายังคัมแบ็กครบวงทั้งที่ทุกคนอยู่คนละค่าย ต้นตำรับจริงๆ คือ SHINHWA ปี 2003 พอสัญญาแรกหมด ทั้งหกคนย้ายค่ายไปด้วยกันยกแก๊ง ว่ากันว่าหลังจากนั้นค่ายต่างๆ เข้มงวดเรื่องต่อสัญญาขึ้นมาก เรื่องที่พวกเขาสู้ยาวจน ได้ชื่อวงคืน ก็มาจากรากเดียวกัน กลับกันเมมเบอร์ BEAST ที่ออกจาก Cube Entertainment ใช้ชื่อเดิมไม่ได้ เลยเริ่มใหม่ในชื่อ Highlight

เลข 7 ไม่ได้แก้ได้ทุกเรื่อง ทุกบาททุกสตางค์ที่ค่ายจ่าย ตั้งแต่ค่าเรียนสมัยเทรนนี ค่าหอ ค่ารถ ไปจนถึงค่าทำอัลบั้ม ถูกนับเป็นเงินลงทุนล่วงหน้าที่จะหักคืนจากรายได้ศิลปินทีหลัง การที่เดบิวต์แล้วหลายปียังไม่ได้ส่วนแบ่งเลยจึงไม่ผิดกฎหมายในตัวมันเอง ปัญหามักระเบิดตอนที่บัญชีการแบ่งรายได้ไม่โปร่งใส กรณีที่ แบคฮยอน และเมมเบอร์ EXO คนอื่น ขอดูเอกสารการจ่ายเงิน ในปี 2023 ก็อยู่บนเส้นเดียวกัน สัญญายังมักถูกปรับตามช่วงที่หายไปเกณฑ์ทหาร และพอใกล้หมดสัญญา ข้อกล่าวหาเรื่อง เทมเปอริง หรือการที่ค่ายอื่นแอบทาบทามศิลปินก่อนก็โผล่มาบ่อย

สัญญามาตรฐานยังถูกปรับอยู่เรื่อยๆ ธรรมเนียมเก่าที่ใส่ ข้อตกลงห้ามมีแฟน ลงในสัญญาโดนวิจารณ์หนัก และกำลังถูกจัดการผ่านสัญญามาตรฐานเช่นกัน ถ้ามีแฟนต่างชาติถามว่าทำไมทุกคนตื่นเต้นกันทุกปีที่ 7 คำตอบก็คือแบบฟอร์มแผ่นเดียวจากปี 2009 นี่แหละ