
aespa
เกิร์ลกรุ๊ปสี่คนจาก SM Entertainment ที่เดบิวต์ปี 2020 ด้วยคอนเซปต์ว่าสมาชิกแต่ละคนมีร่างอวตารในโลกดิจิทัล วันนี้พวกเธอคือหน้าตาของ K-pop เจน 4 ด้วยซาวด์เย็นเฉียบแบบโลหะที่แฟนเกาหลีเรียกว่า "รสเหล็ก"
แม้แต่ชื่อวงก็เป็นส่วนหนึ่งของเรื่อง æ ย่อมาจาก Avatar X Experience แล้วเอาไปรวมกับคำว่า aspect ส่วน เวิลด์วิว ทั้งหมดตั้งอยู่บนไอเดียว่าสมาชิกในโลกจริงเชื่อมต่อกับอวตารชื่อ æ ในโลกดิจิทัล สมาชิกเล่าว่าตอนเตรียมเดบิวต์ได้รับการอธิบายเหมือนเป็นวงแปดคนที่นับอวตารด้วย สำหรับ SM Entertainment นี่คือวงใหม่วงแรกในรอบสี่ปีหลัง NCT และเกิร์ลกรุ๊ปวงแรกในรอบกว่าหกปีหลัง Red Velvet พวกเธอเดบิวต์วันที่ 17 พฤศจิกายน 2020 กลางช่วงโควิด เลยเป็นศิลปิน SM วงเดียวที่ขึ้นเวทีแรกแบบไม่มีผู้ชม ต่อมายังมี nævis สมาชิกเสมือนจริงเต็มตัว พาการทดลอง ไอดอลเสมือน ไปอีกขั้น
สมาชิกคือลีดเดอร์ Karina เมนแร็ปเปอร์ Giselle และเมนโวคอล Winter กับ Ningning คนเกาหลีสอง ญี่ปุ่นหนึ่ง จีนหนึ่ง รวมกันแล้วพูดได้ทั้งเกาหลี ญี่ปุ่น อังกฤษ และจีนกลาง หลายคนเลยมองว่านี่คือร่างสมบูรณ์ของสูตรวงหลายภาษาที่ Lee Soo-man ไล่ตามมาตั้งแต่ยุค S.E.S. มีแค่ Giselle ที่เข้ามาทางออดิชัน อีกสามคนโดนแคสต์ และทั้งสามยอมรับว่าตอนแรกนึกว่าโดนหลอก ช่วงเป็นเด็กฝึกพวกเธอซ้อมแต่เพลงใส ๆ ของ Girls' Generation พอรู้คอนเซปต์เดบิวต์สุดดุเลยตกใจกันจริงจัง
Black Mamba ทำให้พวกเธอเป็นเกิร์ลกรุ๊ป SM วงแรกที่เดบิวต์ด้วยสไตล์ SMP (SM Music Performance) เต็มสูบ ซึ่งเป็นแนวอลังการที่สืบทอดมาจาก H.O.T. TVXQ และ EXO เพลงไตเติลของวงชอบเอาท่อนฮิปฮอป แทรป และร็อกมาต่อกันบนซินธ์เย็นเฉียบ จนแฟนเกาหลีตั้งชื่อเท็กซ์เจอร์นี้ว่า "รสเหล็ก" ถ้า f(x) คือวงที่พาซาวด์ทดลองเข้ามาในเกิร์ลกรุ๊ปเป็นวงแรก aespa ก็คือวงที่ทำให้มันกลายเป็นค่าเริ่มต้น แม้แต่สีประจำวงที่ไล่จากฟ้าไปม่วงชื่อ Aurora ก็ยังสืบสายสีม่วงของ SM
ปี 2021 คือปีที่ระเบิด Next Level ซึ่งทำใหม่จากเพลงประกอบภาพยนตร์ภาคแยกของ Fast & Furious ปล่อยออกมาในชาร์ตที่โหดสุด ๆ มีทั้ง BTS IU Brave Girls ที่กำลังกลับมาฮิตย้อนหลัง ไปจนถึง Justin Bieber แต่เพลงก็ไต่ขึ้นเรื่อย ๆ จนได้อันดับ 1 บน Melon 24Hits และ Korean Music Awards ยกให้เป็นเพลงแห่งปี ฤดูใบไม้ร่วงปีเดียวกัน Savage ขึ้นอันดับ 1 บน Melon TOP100 ภายในห้าชั่วโมงหลังปล่อย ปีนั้นวงคว้า แดซัง ไปสามรางวัล และเป็นศิลปินแรกที่ได้ทั้งรางวัลศิลปินหน้าใหม่และแดซังในปีเดียวกันที่ Melon Music Awards พอปี 2022 อัลบั้ม Girls ขายสัปดาห์แรกราว 1.12 ล้านชุด เป็นศิลปินหญิงเกาหลีคนแรกที่ทะลุล้านในช่วงนั้น
แล้วแผ่นดินก็ไหว ศึกชิงอำนาจบริหาร SM ปี 2023 จบลงด้วยการที่ Lee Soo-man และ Yoo Young-jin โปรดิวเซอร์เพลงไตเติลของวงออกจากบริษัท aespa จึงเป็นวงสุดท้ายของ SM ที่ Lee Soo-man ลงมือโปรดิวซ์ด้วยตัวเอง ซิงเกิลถัดมาอย่าง Spicy หักมาเป็นคอนเซปต์วัยรุ่นสดใส ซึ่งถูกมองว่าเป็นการขยับเข้าหาคนฟังทั่วไป ปี 2024 ซีซัน 2 ขยายเวิลด์วิวไปเป็นมัลติเวิร์ส และ Supernova กลายเป็นเพลงแห่งปีของเกาหลี Billboard ยังยกให้เป็นเพลง K-pop ที่ดีที่สุดของปี 2024 วงติดอันดับ 3 ในกลุ่มอายุต่ำกว่า 40 ปีของโพลนักร้องแห่งปีจาก Gallup Korea และ Givenchy ก็เลือกเป็นแอมบาสเดอร์ ทำให้เป็นเกิร์ลกรุ๊ป K-pop วงที่สองต่อจาก BLACKPINK ที่ได้เป็นหน้าแบรนด์หรู
เนื้อเพลงแปลกจนทุกครั้งที่ปล่อยเพลงจะมีสองสามประโยคกลายเป็นมีม คลาสสิกสุดคือ "aespa คือฉัน จะเป็นสองไม่ได้" จาก Black Mamba ตามด้วยสโลแกนยุคเดบิวต์ "คารินาคือพระเจ้า" ประโยค "ทำเป็นรูป ㄷ ไปเลย!" ของ Karina และ "So good ใช่มะ~" ของ Giselle ยังมีกฎที่ไม่ได้เขียนไว้ว่า Karina จะเปิดเพลงไตเติลทุกเพลง ส่วน Giselle เปิดท่อนแรกของเวิร์สสอง นอกเวทีพวกเธอคือความป่วนน่ารัก ยกเว้น Winter ที่กินน้อย ที่เหลือกินเก่งจนว่ากันว่าค่ากินเลี้ยงทีมแพงกว่าบอยกรุ๊ปหลายวง ทุกคนเป็นทีมมินต์ช็อกและพิซซ่าฮาวายเอียน ช่วง Next Level ติดขาหมูเผ็ดพร้อมกันทั้งวง และทำ AirPods หายบ่อยจนหูฟังไปเชื่อมกับมือถือของอีกคน ความต่างระหว่างเวทีรสเหล็กกับความป่วนหลังเวทีนี่แหละที่ทำให้ แฟนด้อม MY ถอนตัวไม่ขึ้น