ทันชอง (단청)

ทันชองคือศิลปะการลงสีลวดลายแบบดั้งเดิมของเกาหลีบนเสาไม้ ชายคา และเพดานของพระราชวังกับวัด ถ้าเคยสงสัยว่าทำไมวังในซีรีส์ย้อนยุคถึงดูสีสันจัดจ้าน คำตอบคือสิ่งนี้

พาเลตพื้นฐานคือ ฟ้า แดง เหลือง ขาว ดำ หรือห้าสี โอบังแซก เม็ดสีแบบดั้งเดิมทำจากแร่ ผิวออกมาด้าน สีเลยไม่หม่นแม้จะย้อนแสง และไม่ได้ทาเพื่อความสวยอย่างเดียว สียังช่วยกันแมลงกับความชื้นให้เนื้อไม้ แถมปิดรอยแตกของไม้สนที่ช่างเกาหลีชอบใช้ ปกติจะทาใหม่ทุก 30 ถึง 40 ปี

ทันชองมีระดับด้วย แบบทาสีเดียวไม่มีลายใช้กับอาคารที่ต้องสำรวม อย่าง ศาลเจ้าจงมโย ส่วนวังใช้แบบโมโร ที่ใส่ลายจัดเต็มแค่ปลายคานสองข้าง ระดับหรูสุดคือคึมทันชอง คำว่า คึม ตรงนี้แปลว่าผ้าไหม ไม่ใช่ทอง เพราะลายจะเต็มไปถึงกลางคานเหมือนงานปัก จุดพีคคือระดับสูงสุดนี้ไปอยู่ที่ วัด ไม่ใช่ที่ประทับของกษัตริย์ วิหารใหญ่ของวัดแฮอินซาเลยอลังการกว่า คย็องบกกุง หรือ ชังด็อกกุง ใครไป เทมเปิลสเตย์ ลองเงยหน้ามองเพดานโบสถ์ดู จะเข้าใจเลย

ยุค โชซอน ที่ยึดความสมถะแบบขงจื๊อคุมทันชองไว้แน่น สมัย พระเจ้าเซจง ปี 1429 ห้ามทาสีแดงบ้านเรือนทั่วไป ต่อมาประมวลกฎหมายแผ่นดินกำหนดโทษเฆี่ยน 80 ครั้งสำหรับคนที่ใช้สีเข้มนอกวัด ฮันอก ทั่วไปจึงโชว์เนื้อไม้เปล่าๆ มีบันทึกด้วยว่าขุนนางใหญ่บางคนแอบทาบ้านแล้วโดนถอดถอนข้อหาฟุ่มเฟือย

เกร็ดยุคใหม่ ก่อนปี 1990 สีเขียวหยกประจำทันชองได้มาจาก Paris green ซึ่งมีสารหนู สุดท้ายเลยต้องเปลี่ยนไปใช้สีอื่น อาศรมเล็กๆ บางแห่งใช้สติกเกอร์ลายทันชองแทน ช่างเขียนทันชองได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกที่จับต้องไม่ได้ของชาติ เป็นหนึ่งในสาขาที่ คนคือมรดก

ดราม่าที่แฟน ซากึก ควรรู้ งานบูรณะและฉากละครมักทาทันชองสไตล์โชซอนไม่ว่าจะเป็นยุคไหน จนสายประวัติศาสตร์ชอบแซะ ทั้งที่เสาแดงผนังขาวเคยเป็นเรื่องปกติในยุคสามก๊กกับโครยอ และใช้กันทั้งเกาหลี จีน ญี่ปุ่น แต่ทุกวันนี้แค่เห็นสีแดงก็โดนว่าดูญี่ปุ่นแล้ว ซีรีส์ปี 2009 อย่าง ซอนต็อก มหาราชินีสามแผ่นดิน จึงเป็นเคสหายากที่กล้าโชว์สไตล์แดงขาวนั้น