จุดเริ่มต้นของเจน 5
เจนไอดอลที่การเล็งชาร์ตระดับโลกตั้งแต่วันเดบิวต์กลายเป็นเรื่องปกติ ราวปี 2023 ช่องทีวีและค่ายเพลงเริ่มชูคำว่า ' เจน 5 ' และเส้นแบ่งของมันก็ยังถูกเถียงกันอยู่จนถึงตอนนี้
แฟนๆส่วนใหญ่ถือว่าจุดเริ่มของแต่ละเจนคือ H.O.T. TVXQ EXO และ aespa ทั้งสี่วงอยู่ค่าย SM และบังเอิญแบบขำๆว่าเพลงแรกของแต่ละวงห่างกันพอดี 8 ปี ความรู้สึกที่ว่า เจนไอดอล เปลี่ยนทุกๆ 8 ปีเลยฝังอยู่ในหมู่แฟน แต่ในปี 2023 ซึ่งห่างจากปี 2020 ที่กระแสเจน 4 เริ่มจริงจังแค่ไม่กี่ปี คำว่า ' เจน 5 ' ก็โผล่มาแล้ว
คนจุดไฟคือ Mnet ที่ขายรายการเซอร์ไววัล Boys Planet ด้วยคำว่า ' ไอดอลเจน 5 ' แบบเต็มป้าย และรายการนี้ก็ให้กำเนิด ZEROBASEONE ไม่นานค่ายใหญ่อย่าง HYBE และ SM ก็ใช้คำเดียวกันตอนเปิดตัวรุ่นน้อง HYBE ส่ง BOYNEXTDOOR TWS ILLIT และ CORTIS ส่วน SM ส่ง RIIZE กับ Hearts2Hearts ทาง YG เดบิวต์ BABYMONSTER และ JYP เปิดตัว KickFlip หน้าร้อนปี 2023 KISS OF LIFE จากค่ายเล็กกว่าก็เดบิวต์เหมือนกัน
ภาพรวมของเจนใหม่ประมาณนี้ สร้างแฟนด้อมก่อนเดบิวต์ด้วยการปล่อยชีวิตเด็กฝึกและการประเมินผ่าน YouTube แล้วเปิดตัวด้วยไลน์อัพหลายสัญชาติตั้งแต่อัลบั้มแรก BABYMONSTER คือตัวอย่างชัดที่สุด ส่วนเพลงก็เอนไปทาง easy listening ฟังง่ายติดหู Get A Guitar ของ RIIZE ถูกมองว่าทะลุกำแพงสตรีมมิงของบอยกรุ๊ปที่เคยพึ่งเพลงเพอร์ฟอร์แมนซ์บีตหนัก Plot Twist ของ TWS ขึ้นอันดับ 1 ชาร์ตประจำปี 2024 ของ Melon และ Magnetic ของ ILLIT ขึ้นอันดับ 1 ชาร์ตรายเดือนของ Melon แถมเป็นเพลงเดบิวต์ของวงเคป๊อปเพลงแรกที่เข้า Billboard Hot 100
แต่เสียงค้านก็ดังไม่แพ้กัน ข้อแรกคือเร็วเกินไป ข้อสองคือหลายอย่างที่อ้างว่าเป็นจุดเด่นของเจน 5 จริงๆมีอยู่แล้วในเจน 4 easy listening นั้น NewJeans ที่เดบิวต์ปี 2022 ทำให้เห็นก่อนแล้ว ส่วนคอนเซ็ปต์อวาตาร์ในโลกเสมือนก็มี aespa เป็นต้นตำรับ พอ PLAVE วงเวอร์ชวลที่เดบิวต์ปี 2023 ไต่ขึ้นอันดับ 1 ชาร์ตได้ ก็เถียงกันอีกรอบว่า ไอดอลเวอร์ชวล คือหลักฐานของยุคใหม่หรือแค่ส่วนต่อของเจน 4 บางคนบอกว่าภาพรุ่นน้องเดบิวต์กันถล่มทลายแบบนี้คล้ายเจน 2.5 ช่วงปี 2009 ถึง 2011 ที่มีวงเยอะมากแต่ไม่มีวงไหนพลิกตลาดได้จริง เลยไม่ถูกนับเป็นเจนใหม่ ความเหนื่อยหน่ายนี้ถึงขั้นมีศัพท์ ' saedae-lighting ' ที่เอาคำว่าเจนมารวมกับ gaslighting และฮโยยอนจาก Girls' Generation ก็เคยเป็นไวรัลในช่อง YouTube ของตัวเองตอนถามว่า ไอดอลไม่ใช่รุ่นมือถือสักหน่อย จะแบ่งเจนไปทำไม
ไพ่ใบโปรดของฝั่งที่เห็นด้วยคืออายุ ณ ปี 2025 อายุเฉลี่ยของ aespa และ TOMORROW X TOGETHER อยู่ราว 24 ปี ขณะที่รุ่นน้องสายตรงอย่าง Hearts2Hearts เฉลี่ย 16.4 ปี และ CORTIS ราว 17 ปี ถ้านึกถึงเกณฑ์เก่าแก่ที่แฟนใช้แบ่งเจน ว่ารู้สึกเหมือนเพื่อนรุ่นเดียวกันหรือน้อง หรือรู้สึกเหมือนหลานไปแล้ว ช่องว่างนี้ก็ฟังขึ้นอยู่ การที่วงตัวแทนเจน 4 หันไปเน้นงานต่างประเทศขณะที่ตัวเลขในเกาหลีนิ่งลง ก็ถูกอ่านว่าเป็นสัญญาณผลัดรุ่นแบบคลาสสิก
ที่น่าสนใจคือฝั่งแฟนบอยกรุ๊ปกับเกิร์ลกรุ๊ปยอมรับเร็วไม่เท่ากัน แฟนบอยกรุ๊ปรับทฤษฎีเจน 5 ค่อนข้างเร็วหลังเห็นตัวเลขสตรีมมิงของ RIIZE TWS และ BOYNEXTDOOR ส่วนฝั่งเกิร์ลกรุ๊ป จนถึงปี 2024 เสียงส่วนใหญ่ยังมองว่ารุ่นน้องไม่ได้ต่างจากรุ่นพี่อย่าง IVE ITZY NMIXX และ (G)I-DLE มากนัก จนกระทั่ง Hearts2Hearts เดบิวต์บรรยากาศถึงได้เปลี่ยน พอผ่านปี 2025 หลายคนก็ยอมรับว่าคำว่าเจน 5 ปักหลักในวงการได้ระดับหนึ่งแล้ว สถิติอย่าง เจน 4 ยึดชาร์ตอัลบั้มอเมริกา และผลงานต่างประเทศของบอยกรุ๊ปเจน 4 อย่าง ENHYPEN กลายเป็นเส้นที่เจนนี้ต้องข้ามให้ได้ สุดท้ายเจนไม่ใช่กฎทางการ แต่เป็นป้ายที่แฟน ค่าย และสื่อช่วยกันแปะ คนที่บอกว่าเรียกตามปีเดบิวต์ไปเลยดีกว่าจึงเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ และทุกครั้งที่วงใหม่ปล่อย ทีเซอร์คัมแบ็ก สักตัว ศึกเดิมก็กลับมาในช่องคอมเมนต์อีกรอบ