Oldboy คว้ากรังด์ปรีซ์ที่คานส์

พฤษภาคม 2004 Oldboy ของผู้กำกับพัคชานอุกคว้ารางวัลกรังด์ปรีซ์ในเทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ครั้งที่ 57 เป็นกรังด์ปรีซ์คานส์ครั้งแรกของหนังเกาหลี และเป็นจังหวะที่นักวิจารณ์ทั่วโลกเริ่มหันมามองหนังเกาหลีอย่างจริงจัง

ที่น่าสนใจคือ ถ้าวัดตามมาตรฐานคานส์ หนังเรื่องนี้มาช้าไปแล้ว Oldboy เข้าฉายในเกาหลีตั้งแต่พฤศจิกายน 2003 และมีคนดูเกินสามล้านคนไปก่อน สายประกวดหลักของคานส์ชอบหนังที่เปิดตัวครั้งแรกของโลก การเอาหนังที่ฉายมาครึ่งปีแล้วเข้าชิงจึงแทบไม่เคยเกิดขึ้น ตอนแรกได้รับเชิญแค่สายนอกการประกวด แต่ Thierry Frémaux ผู้อำนวยการเทศกาลย้ายเข้าสายประกวด และภายหลังเขายกให้การตัดสินใจครั้งนั้นเป็นผลงานที่ภูมิใจที่สุดตลอดวาระ

คานส์ปีนั้นตั้งใจเขย่าวงการชัดเจน อาจเพราะปี 2003 เลือกแต่ของปลอดภัยจนโดนวิจารณ์หนัก ปี 2004 เลยมีผู้กำกับหน้าใหม่ของคานส์เต็มไปหมด แถมมีแอนิเมชันถึงสองเรื่อง (Innocence กับ Shrek 2) เข้าชิง ประธานกรรมการคือ Quentin Tarantino ปาล์มทองคำตกเป็นของ Fahrenheit 9/11 ของ Michael Moore กรังด์ปรีซ์เป็นของ Oldboy ส่วนรางวัลขวัญใจกรรมการมีหลายเรื่องแบ่งกัน รวมถึง สัตว์ประหลาด! ของอภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล

เรื่องที่ Tarantino หลงหนังเรื่องนี้หัวปักหัวปำกลายเป็นตำนาน พัคชานอุก เล่าว่าก่อนเปิดเทศกาลเขาบังเอิญเจอ Tarantino ในร้านหนังสือที่คานส์ อีกฝ่ายทำท่าจะพูดอะไรบางอย่างแต่กลืนกลับไปเพราะเป็นประธานกรรมการ แล้วต่างคนต่างแยกย้าย ภายหลัง Tarantino ถามว่ามีดที่ปักหลังโอแดซูในฉากค้อนเป็นของประกอบฉากหรือ CG ส่วน ชเวมินซิก เล่าว่าในงานเลี้ยง Tarantino พูดเร็วและตื่นเต้นไม่หยุดจนเขาต้องเอาแขนบังจานไว้กันน้ำลายกระเด็น ในเกาหลีเองมีนักวิจารณ์คนหนึ่งบอกว่าได้รางวัลเพราะ Tarantino ช่วย แล้วก็โดนทัวร์ลงกลับ

ทำไมเรื่องนี้ถึงใหญ่มากในเกาหลี หนังเกาหลีเคยได้รางวัลเทศกาลนานาชาติมาก่อน แต่หนังที่ทั้งทำเงินและได้คำชมได้รางวัลใหญ่จากเทศกาลที่ทรงเกียรติที่สุดในโลก ถือว่าเป็นครั้งแรกจริงๆ ปี 2003 มีหนังดังอย่าง Memories of Murder Silmido และ A Tale of Two Sisters ของ คิมจีอุน อยู่แล้ว พอถ้วยคานส์มาทับอีกชั้น กระแสหนังงานดีก็ระเบิด กลายเป็น ยุคทองของหนังเกาหลี เต็มตัว ชุงมูโร ได้ขึ้นแผนที่หนังโลกแบบตัวหนาเป็นครั้งแรก

แรงกระเพื่อมข้ามทะเลไปด้วย ต้นฉบับเป็นมังงะญี่ปุ่นที่ไม่ค่อยมีคนรู้จัก บริษัทผู้สร้างซื้อลิขสิทธิ์มาราว 20,000 ดอลลาร์ แล้วขายหนังที่ทำเสร็จกลับให้ญี่ปุ่น 2.2 ล้านดอลลาร์ มังงะต้นฉบับได้เกิดใหม่ และนักเขียนญี่ปุ่นก็เปิดใจให้เกาหลีดัดแปลงผลงานมากขึ้น ปี 2013 มีเวอร์ชันอเมริกันกำกับโดย Spike Lee นำแสดงโดย Josh Brolin เป็นตัวอย่างคลาสสิกของ ฮอลลีวูดรีเมกหนังเกาหลี และเป็นหลักฐานว่า ลิขสิทธิ์รีเมก ทำเงินได้จริง

ฉากฟาดค้อนในทางเดิน หนึ่งในฉากที่ทำให้คานส์ตกหลุมรัก ยังถูกคารวะอยู่เรื่อยๆ ทั้งฉากแอ็กชันลองเทกใน Guardians of the Galaxy Vol. 3 และ Deadpool & Wolverine รวมถึงฉากโบสถ์ใน Kingsman ล้วนได้แรงบันดาลใจจากตรงนี้ ช็อตเดียวนี้ถ่ายซ้ำถึง 17 ครั้ง และชเวมินซิกเหงื่อท่วมหอบทุกรอบ

หลัง Oldboy คานส์กลายเป็นเวทีประจำของหนังเกาหลี ปี 2007 มี นักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยมคานส์คนแรกของเกาหลี ปี 2016 หนังซอมบี้ได้รับเชิญไปคานส์ พัคชานอุกกลับไปชิงอีกครั้งกับ The Handmaiden และคว้าผู้กำกับยอดเยี่ยมจาก Decision to Leave จนปี 2019 Parasite ของ บงจุนโฮ ก็คว้าปาล์มทองคำได้สำเร็จ ก้าวแรกของเส้นทางนั้นคือ หนังล้างแค้น เรื่องเดียว