baedal nodong (배달 노동)

รับงานผ่านแอปแล้วขี่มอเตอร์ไซค์ส่งอาหาร คนกลุ่มนี้คือคนที่ทำให้เมืองเกาหลียามค่ำคืนยังหมุนต่อไปได้ แต่ในทางกฎหมายพวกเขาถูกมองเป็นเจ้าของกิจการ ไม่ใช่ลูกจ้าง มาเป็นเวลานาน

คนส่งอาหารสมัยก่อนคือพนักงานร้านที่หิ้วกล่องเหล็กมีชื่อร้าน ร้านอาหารจีนหรือร้านพิซซ่าจ้างเอง ค่ารถค่าน้ำมันร้านออกให้ ราวยุค 2000 เริ่มมีบริษัทรับส่งแบบคิดเป็นรายออเดอร์ พอถึงกลางทศวรรษ 2010 มอเตอร์ไซค์ส่งอาหารบนถนนส่วนใหญ่ก็สังกัดบริษัทเหล่านี้ ร้านหลุดจากค่าแรงและความรับผิดชอบเวลาเกิดอุบัติเหตุ ภาระทั้งหมดเลยไปตกที่ไรเดอร์

หัวใจของเรื่องคือสถานะ ไรเดอร์ส่วนใหญ่ทำสัญญาแบบผู้ประกอบการรายเดียว ต้องจ่ายประกัน ค่าผ่อนรถ ค่าซ่อม และค่าน้ำมันเอง ค่าส่งหลายครั้งคิดจากระยะทางเส้นตรง ไม่ใช่เส้นทางที่ขี่จริง อ้อมเขาอ้อมแม่น้ำไปก็ได้เงินเท่าเดิม ปี 2019 ไรเดอร์ของ Yogiyo ได้รับการยอมรับว่าเป็นลูกจ้างเป็นครั้งแรก และตั้งแต่มกราคม 2022 ประกันการจ้างงานก็เริ่มคุ้มครองไรเดอร์ รวมถึงคนขับ รับจ้างขับรถแทน ด้วย

โควิด ทำให้ทุกอย่างพุ่งพรวด ปี 2021 ออเดอร์ล้นมือ Coupang Eats กับ Baemin ทำสงครามโปรโมชันเรื่องส่งทีละออเดอร์ ไรเดอร์แห่ย้ายไปอยู่กับ แอปเดลิเวอรี ส่วนบริษัทรับส่งในย่านก็รับงานตอนเย็นไม่ไหวติดต่อกันหลายวัน แลกกับการที่บนแพลตฟอร์ม AI เป็นคนจ่ายงาน ปฏิเสธบ่อยก็โดนลงโทษ วันฝนตกและช่วง ฤดูมรสุม คือวันที่ออเดอร์เยอะที่สุดและอันตรายที่สุดในเวลาเดียวกัน

พวกเขาก็รวมตัวกันด้วย ปี 2018 ไรเดอร์ของเชนเบอร์เกอร์คนหนึ่งเริ่มประท้วงคนเดียวเรียกร้องค่าเบี้ยอากาศร้อน 100 วอน ปีต่อมาในวันแรงงาน 1 พฤษภาคม 2019 คน 41 คนรวมตัวตั้ง Rider Union ปัจจุบันเป็น สหภาพแรงงาน ที่มีสมาชิกราว 8,000 คน

มุมมองของสังคมซับซ้อน คนจำนวนมากโกรธไรเดอร์ที่ฝ่าไฟแดงหรือขี่บนทางเท้า แต่ก็มีเสียงดังไม่แพ้กันว่าปัญหาคือโครงสร้างค่าจ้างที่บีบให้ต้องซิ่งถึงจะพอกิน ไรเดอร์เองก็มีตั้งแต่วัยรุ่นไปจนถึง คนวัยเกษียณ ทุกครั้งที่เกาหลีถกกันเรื่อง แรงงานแพลตฟอร์ม หรือ อุบัติเหตุจากการทำงาน อาชีพนี้อยู่ตรงกลางเสมอ