gugak (국악)

ดนตรีพื้นบ้านดั้งเดิมของเกาหลี ถูกมองเป็นแค่ 'มรดกที่ต้องอนุรักษ์' มานานหลายสิบปี จนนักดนตรีรุ่นใหม่เริ่มเอาไปผสมกับบีต แล้วมันก็ไหลเข้าไปบนเวที K-pop ในโฆษณา และในซาวด์แทร็กหนัง

ตามกฎหมาย กุกัก หมายถึงดนตรีที่มีมาก่อนปี 1910 แบ่งเป็นสองค่ายใหญ่ คือจองอัก ดนตรีชั้นสูงของราชสำนักและบัณฑิต กับดนตรีพื้นบ้านอย่างมินโย ซันโจ ชินาวี และ พันโซรี เพลงที่ พระเจ้าเซจง แต่งเองยังถูกบรรเลงในพิธีที่ ศาลเจ้าจงมโย จนทุกวันนี้ ส่วนที่สนุกคือจังหวะ ดนตรีดั้งเดิมของจีนกับญี่ปุ่นมักเป็นจังหวะสอง แต่กุกักส่วนใหญ่เป็นจังหวะสาม โดยเฉพาะ 12/8 ถึงขั้นมีทฤษฎีว่ามาจากเสียงกีบม้าวิ่ง โน้ตก็ตกอยู่ระหว่างคีย์เปียโน ถ้าฟังครั้งแรกแล้วคิดว่า 'เพี้ยนหรือเปล่า' บอกเลยว่าไม่ใช่ มันตั้งใจแบบนั้น

เกร็ดเล็กๆ รายการแรกสุดในสารานุกรมบริแทนนิกาคือ a-ak ดนตรีราชสำนักเกาหลี แค่เพราะเครื่องหมายขีดถูกเรียงก่อนตัว a แต่ที่ย้อนแย้งคือ อาอักแบบดั้งเดิมจริงๆ แทบสูญไปหมดแล้ว เหลือเพลงพิธีขงจื๊ออยู่เพลงเดียว

การครอสโอเวอร์กับเพลงป๊อปมีมานานกว่าที่คิด Seo Taiji and Boys ใส่เสียงแทพยองโซ ปี่พื้นบ้าน ลงในเพลง Hayeoga ตั้งแต่ปี 1993 และ PSY ก็ผสมกุกักในปี 2006 แต่ตัวเปลี่ยนเกมจริงๆ คือ IDOL ของ BTS ปี 2018 ดังจนศูนย์กุกักแห่งชาติต้องขยายคลังเสียงดิจิทัลของเครื่องดนตรีดั้งเดิม จากนั้นปี 2020 คลิปโปรโมตขององค์การการท่องเที่ยวเกาหลีที่ใช้เพลง Tiger Is Coming ของวงพันโซรี LEENALCHI ก็ไวรัลระเบิด แค่ตอนโซล ปูซาน และช็อนจู ก็ทะลุ 73 ล้านวิวบน YouTube ในราวหนึ่งเดือน ( คลิปโปรโมตท่องเที่ยวที่ไวรัล )

ในขณะเดียวกัน วงการคอนเสิร์ตกุกักในประเทศยังค่อนข้างอนุรักษ์นิยม เพลงที่แต่งใหม่บางทีก็ไม่ถูกนับเป็นกุกักด้วยซ้ำ วงที่มีรากจากกุกักหลายวงเลยดังจากทัวร์ต่างประเทศก่อน ในรายการออดิชันทร็อตอย่าง Mr. Trot ก็มีผู้เข้าแข่งขันที่เรียนกุกักมาเข้ารอบลึกแทบทุกซีซัน ส่วนฉากพิธีกรรมใน Exhuma เสียงก็คือกุกักล้วนๆ ( พิธีกุตของหมอผี ) แม้แต่ อารีรัง เพลงที่อยู่ในใจคนเกาหลีทุกคน ก็งอกมาจากรากเดียวกัน