neujeojineun gyeolhon (늦어지는 결혼)
ในเกาหลี อายุแต่งงานครั้งแรกขยับขึ้นไปอยู่ในวัยสามสิบแล้วทั้งผู้ชายและผู้หญิง การแต่งงานไม่ใช่เส้นสตาร์ตของชีวิตอีกต่อไป แต่กลายเป็นเส้นชัยที่จะไปถึงเมื่อเตรียมทุกอย่างพร้อมแล้ว
ในซีรีส์ฮิต What Is Love ที่เริ่มออกอากาศปลายปี 1991 มีฉากที่ตัวละครโวยวายว่าผู้หญิงอายุ 28 หรือ 29 ก็ ' แก่เป็นยายแล้ว ' ดูตอนนี้แล้วเขินแทนจนขำ และความแปลกนั้นเองที่บอกว่าแค่รุ่นเดียวอะไรๆ ก็เปลี่ยนไปมากแค่ไหน จนถึงยุค 1990 ผู้ชายส่วนใหญ่แต่งงานกันตอนอายุยี่สิบกว่า หลังวิกฤตการเงิน IMF ความเหลื่อมล้ำที่ถ่างขึ้น ตลาดงานที่โหด ราคาบ้านและค่าครองชีพที่พุ่งพร้อมกัน ดันให้อายุแต่งงานขยับไปถึงช่วงต้นถึงกลางวัยสามสิบ
อะไรทำให้แต่งช้า สำหรับผู้ชาย เรียนมหาวิทยาลัยบวกกับ การเกณฑ์ทหาร แล้วหางานอีกราวสิบเอ็ดเดือน เงินเดือนแรกก็มาถึงตอนปลายยี่สิบ ช่องว่างรายได้ระหว่าง บริษัทใหญ่กับบริษัทเล็ก กว้างมาก และคนยังเชื่อกันหนักแน่นว่าต้องมีที่อยู่ก่อนแต่งงาน เงินมัดจำ จอนเซ และโอกาสในระบบ ชองยัก เลยกลายเป็นตัวแปรหลักของแผนแต่งงาน ผลสำรวจปี 2015 ชิ้นหนึ่งพบว่าผู้ชายตอบว่าค่าใช้จ่ายงานแต่งคือเหตุผลอันดับหนึ่งที่ทำให้เลื่อน ส่วนผู้หญิงตอบว่าภาระการคลอดและเลี้ยงลูก ผู้หญิงหลายคนยังอยากตั้งหลักในที่ทำงานให้มั่นคงก่อน เพื่อไม่ให้การมีลูกตัดเส้นทางอาชีพ
ดูเป็นตัวเลขยิ่งชัด สำมะโนประชากรปี 2020 พบว่าคนวัยสามสิบยังโสดอยู่ 42.5% และในผู้ชายวัยสามสิบเกินครึ่งไปแล้ว เพราะในเกาหลีการมีลูกแทบทั้งหมดเกิดขึ้นในการแต่งงาน การแต่งงานที่ช้าลงจึงต่อตรงไปยัง อัตราการเกิดต่ำ และสุดท้ายก็ถึงตัวเลขช็อกอย่าง อัตราเจริญพันธุ์ต่ำกว่า 0.8
พีฮน หรือการเลือกไม่แต่งงานเลย และ เจเนอเรชัน N-po ที่ว่ากันว่ายอมแพ้ทั้งการคบหา การแต่งงาน และการมีลูกไปทีละอย่าง ก็มาจากกระแสเดียวกัน แต่ถ้าตัดสินใจแต่งแล้ว เส้นทางแบบเกาหลีก็ยังแน่นเอี้ยดเหมือนเดิม ตั้งแต่ นัดบอด จอง ฮอลล์งานแต่ง ไปจนถึงซองเงิน ช่วยงาน และทุกเทศกาลอย่าง ชูซอก คำถามจากญาติว่า ' จะแต่งงานเมื่อไร ' ก็คือคำถามที่ตัวละครวัยสามสิบในซีรีส์และวาไรตี้กลัวที่สุด