decodeK

ฤดูหนาวแห่งการถอดถอน

เหตุการณ์2016-10การเมืองสังคมจัตุรัส

เมื่อความจริงเปิดเผยว่าเพื่อนเก่าแก่ของประธานาธิบดีที่ไม่มีตำแหน่งราชการใดๆ แอบกุมบังเหียนงานบริหารประเทศ ผู้คนหลายล้านถือเทียนออกมาเต็มลานกว้าง และอีกสี่เดือนต่อมาประธานาธิบดีก็ถูกถอดถอน

จุดเริ่มต้นคือแท็บเล็ตเครื่องเดียว คืนวันที่ 24 ตุลาคม 2016 ช่อง JTBC รายงานว่าในแท็บเล็ตของพลเรือนชื่อ ชเวซุนชิล มีร่างสุนทรพจน์ของประธานาธิบดีและเอกสารด้านการทูตกับความมั่นคงเพียบ บางฉบับได้รับและแก้ไขล่วงหน้าหลายวันก่อนขึ้นพูดจริง คนที่เจอเครื่องนี้คือนักข่าวหน้าใหม่ที่ไปสำรวจออฟฟิศร้าง และเรื่องเล่าที่ดังมากคือรหัสปลดล็อกเป็นรูปตัว L เหมือนที่เขาใช้กับมือถือตัวเองเป๊ะ ทั้งที่แค่วันก่อนหน้า หัวหน้าเจ้าหน้าที่ทำเนียบยังปฏิเสธว่าเรื่องแบบนี้ไม่มีทางเกิดแม้แต่ในยุคศักดินา

หลังจากนั้นก็แฉไม่หยุด กลุ่มทุนใหญ่ถูกกดดันให้บริจาครวม 77,400 ล้านวอนเข้ามูลนิธิ Mir กับ K-Sports ลูกสาวของชเวเข้ามหาวิทยาลัยดังแบบไม่ชอบธรรมจนภายหลังโดนเพิกถอนสถานะนักศึกษา ส่วน ซัมซุง ก็สนับสนุนเงินให้เธอขี่ม้าแข่ง ระหว่างทางยังเจอ แบล็กลิสต์วงการศิลปวัฒนธรรม ที่ตัดศิลปินซึ่งวิจารณ์รัฐบาลออกจากการสนับสนุน และคำถามว่าในวัน โศกนาฏกรรมเรือเซวอล เมื่อสองปีก่อน ประธานาธิบดีหายไปทำอะไรตลอด 7 ชั่วโมง ก็กลับมาดังอีกครั้ง

คำขอโทษครั้งแรกของประธานาธิบดีเป็นคลิปอัดไว้ยาวราวสองนาทีและไม่รับคำถาม พอแถลงครั้งที่สองเธอพูดทำนองว่านี่หรือคือสิ่งที่ตัวเองมาเป็นประธานาธิบดีเพื่อ ประโยคนี้กลายเป็นมีมทั่วประเทศแทบจะทันที คะแนนนิยมร่วงเหลือ 4% ต่ำที่สุดเป็นประวัติการณ์

ตั้งแต่การชุมนุมสุดสัปดาห์แรกวันที่ 29 ตุลาคม ลาน กวางฮวามุน เต็มไปด้วยแสงเทียนทุกวันเสาร์ ครั้งที่หกวันที่ 3 ธันวาคม ผู้จัดนับได้ 2.32 ล้านคนทั่วประเทศ และพอถึงฤดูใบไม้ผลิยอดสะสมทะลุ 16 ล้านคน สิ่งที่คนจำได้คือบรรยากาศ ถ้ามีใครเริ่มใช้ความรุนแรง ฝูงชนจะตะโกนว่า "ไม่ใช้ความรุนแรง" แล้วดึงตัวไว้ จบงานทุกคนก็เก็บขยะกลับบ้าน บนเวทีเพลงเพื่อชีวิตวางคู่กับเพลงไอดอล และ Into the New World ของ Girls' Generation ที่เริ่มถูกร้องจากม็อบนั่งประท้วงในมหาวิทยาลัย ก็กลายเป็นเพลงประจำฤดูกาลนั้นไปเลย ตอนที่ ส.ส. พรรครัฐบาลพูดว่าเทียนเจอลมเดี๋ยวก็ดับ มีวัยรุ่นคนหนึ่งสวนกลับว่า มาดูกันว่าใครจะดับก่อน

อีกคลิปที่คนทั้งประเทศเปิดดูซ้ำคือตอนชเวถูกคุมตัวเข้าสำนักงานอัยการพิเศษพร้อมตะโกนว่านี่ไม่ใช่การสอบสวนแบบประชาธิปไตย แม่บ้านทำความสะอาดที่ยืนอยู่ใกล้ๆ ก็สวนคำด่าภาษาเกาหลีใส่ติดกันสามรอบ

วันที่ 9 ธันวาคม รัฐสภาผ่านญัตติ ถอดถอน ด้วยคะแนน 234 จาก 299 เสียง แปลว่า ส.ส. พรรครัฐบาลจำนวนไม่น้อยก็เปลี่ยนข้าง เวลา 11:21 น. ของวันที่ 10 มีนาคม 2017 ศาลรัฐธรรมนูญมีมติเอกฉันท์ถอดถอนพัคกึนฮเย เธอเป็นประธานาธิบดีคนแรกที่อยู่ไม่ครบ วาระเดียวห้าปี และมีการเลือกตั้งก่อนกำหนด ทั้งพัคและชเวถูกจับกุม ศาลฎีกายืนโทษพัคคดีรับสินบนจำคุก 15 ปีและปรับ 18,000 ล้านวอน ส่วนชเวจำคุก 18 ปี พัคได้รับอภัยโทษพิเศษเมื่อปลายปี 2021 นี่คืออีกเหตุผลที่ อดีตประธานาธิบดีขึ้นศาล ดูเป็นเรื่องชินตาในเกาหลี

แรงกระเพื่อมในวงการบันเทิงอยู่ยาว Inside Men หนังระทึกขวัญเรื่องดีลลับระหว่างนักการเมือง สื่อ และแชบอล จู่ๆ ก็ดูเหมือนสารคดี อีบยองฮุน คว้านักแสดงนำชายจาก Blue Dragon Film Awards ด้วยเรื่องนี้ พร้อมคอมเมนต์เจ็บๆ ว่าความจริงชนะหนังไปแล้ว หลังจากนั้นหนังที่เล่าความทรงจำยุค ประชาธิปไตย อย่าง 1987: When the Day Comes และ A Taxi Driver ก็ปังต่อเนื่อง

สื่อต่างชาติเขียนว่าคนเกาหลีโชว์ให้โลกเห็นวิธีปกป้องประชาธิปไตย และรางวัลสิทธิมนุษยชนของเยอรมนีปีนั้นก็มอบให้พลเมืองเกาหลีทุกคนที่ถือเทียน สูตร ออกไปรวมตัวที่ลานกว้าง ที่ การต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยเดือนมิถุนายน พิสูจน์ไว้เมื่อสามสิบปีก่อนได้ผลอีกครั้ง และแปดปีต่อมาก็กลับมาอีกรอบ คราวนี้พร้อม แท่งไฟบนลานกว้าง