haenyeo (해녀)

ผู้หญิงที่ดำน้ำเก็บหอยเป๋าฮื้อ หอยสังข์ และสาหร่าย ด้วยลมหายใจเดียวโดยไม่ใช้ถังออกซิเจน ยูเนสโกขึ้นทะเบียนวัฒนธรรมของพวกเธอในปี 2016 แต่คนที่ยังดำน้ำอยู่ตอนนี้กว่าครึ่งอายุเกินเจ็ดสิบแล้ว

ศูนย์กลางคือ เชจู คนบนเกาะใช้คำว่า jamnyeo หรือ jomnyeo ใน ภาษาเชจู มานาน ส่วนคำว่า haenyeo เพิ่งแพร่หลายในยุค อาณานิคมญี่ปุ่น การออกไปทำงานเรียกว่า muljil หรืองานในน้ำ ที่ย่านยองโดใน ปูซาน ก็มีหมู่บ้านแฮนยอ ไปแล้วจะได้ยินสำเนียงเชจู เพราะคนที่ตั้งรกรากคือผู้หญิงจากเชจูที่ย้ายมาตั้งแต่หลายรุ่นก่อน

แต่เดิมนี่ไม่ใช่งานของผู้หญิง สมัยโชซอนมีนักดำน้ำชายที่เรียกว่า pojak รับหน้าที่เก็บหอยเป๋าฮื้อในน้ำลึก แต่บรรณาการที่ต้องส่งราชสำนักเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จนหลายคนหนีออกจากเกาะ ภาระทั้งหมดเลยตกมาที่ผู้หญิง มีเรื่องเล่าว่าพระเจ้าจองโจเลิกเสวยหอยเป๋าฮื้อที่โปรดปรานหลังได้ฟังว่าพวกเธอลำบากแค่ไหน

ใต้ทะเลก็มีลำดับชั้น sanggun ดำลึกเกิน 15 เมตรและอยู่ใต้น้ำได้เกือบสองนาที ถัดลงมาคือ junggun กับ hagun ส่วนมือใหม่โดนเรียกว่า ttonggun ว่ากันว่าระดับตัดสินจากปอดและหูที่ติดตัวมาแต่เกิด ไม่ใช่ความพยายาม เสียงผิวปากตอนโผล่พ้นน้ำที่เรียกว่า sumbisori ถูกขนานนามว่าเส้นแบ่งระหว่างความเป็นกับความตาย และเพลงพื้นบ้านของแฮนยอก็ร้องซ้ำว่า ' ไปปรโลกแล้วกลับมา ' ที่พักกำแพงหินก่อไฟชื่อ bulteok และเพลงพายเรือ Ieodosana ก็เป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมนี้ เช่นเดียวกับ พิธีกรรมหมอผี ของแต่ละหมู่บ้านที่ขอให้กลับจากทะเลอย่างปลอดภัย

การขึ้นทะเบียนยูเนสโกก็มีศึกเกาหลีกับญี่ปุ่นแทรกอยู่ ตอนแรกเคยคุยกันเรื่องขึ้นทะเบียนร่วมกับนักดำน้ำ ama ของญี่ปุ่น แต่พอญี่ปุ่นเดินเกมเอง เกาหลีก็เปลี่ยนมายื่นเดี่ยว และ การขึ้นทะเบียน ได้รับการยืนยันเมื่อ 30 พฤศจิกายน 2016 ปี 2023 องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) ยังยกให้การประมงของแฮนยอเชจูเป็นมรดกทางการเกษตรที่สำคัญของโลกด้วย

ปัญหาจริงคือผู้สืบทอด ปี 2024 จำนวนแฮนยอเชจูลดเหลือ 2,839 คน ต่ำกว่าสามพัน และมีคนใหม่เข้ามาแค่ 23 คน โรงเรียนแฮนยอค่อยๆ ผลิต ' เบบี้แฮนยอ ' ออกมา แต่ก็ยังตามความเร็วของ สังคมสูงวัย ไม่ทัน

ในจอก็เจอพวกเธอบ่อย ใน Our Blues ฮันจีมิน กับ โกดูชิม รับบทนักดำน้ำ ใน When Life Gives You Tangerines แม่ของแอซุนที่ IU เล่นก็เป็น jamnyeo ส่วนในหนัง Smugglers เหล่าแฮนยอก็โชว์แอ็กชันใต้น้ำเต็มที่