Hell Joseon: Hell + 조선 (헬조선)

คำว่า hell (นรก) ในภาษาอังกฤษ ที่เอามาต่อกับ 'โชซ็อน' ชื่อราชวงศ์สุดท้ายของเกาหลี คำเดียวที่อัดความสิ้นหวังของคนรุ่นใหม่ยุค 2010 ไว้ครบ คือความรู้สึกว่าพยายามแค่ไหนก็ข้ามชนชั้นที่เกิดมาไม่ได้

จุดเริ่มค่อนข้างแรง คำนี้โผล่ครั้งแรกปี 2010 ในบอร์ดประวัติศาสตร์ของ DC Inside เพื่อล้อ โชซ็อน ยุคปลายที่กำลังล่มสลาย แล้วไม่นานก็เปลี่ยนเป้ามาเป็น 'เกาหลีตอนนี้ก็ไม่ต่างกัน' ตอนแรกสะกดแบบเย้ยหยันว่า 'เฮลโชเซ็น' พอกระจายไปหลายคอมมูนิตี้ ความเป็นคำด่าก็จางลง กลายเป็นคำย่อสำหรับวิจารณ์ปัญหาทุกอย่างในสังคมเกาหลี

มันระเบิดขึ้นราวปี 2014 หลายคนมองว่า โศกนาฏกรรมเรือเซวอล เป็นตัวจุดชนวน และปี 2015 สื่อจัดให้เป็นคำฮิตใหม่อันดับสองของปี อันดับหนึ่งคือ ทฤษฎีชนชั้นช้อน ที่ว่าฐานะพ่อแม่กำหนดชีวิตเรา ทั้ง คนรุ่น N-po ที่ค่อย ๆ ยอมแพ้เรื่องแฟน แต่งงาน และมีลูก โอที ไม่รู้จบ ราคาบ้านที่เอื้อมไม่ถึง ห้องแคบใน โกชีวอน ไปจนถึงการแห่ไปสอบ ข้าราชการ เพื่อความมั่นคง ทุกอย่างถูกเก็บไว้ใต้คำนี้คำเดียว คำแตกย่อยก็ตามมาเพียบ อย่าง 'โนโอโอรยอก' ที่ลากคำว่าความพยายามให้ยาวเพื่อประชด 'ทัลโชซ็อน' ที่แปลว่าหนีออกจากเกาหลี และ 'Hellfire Peninsula' ที่ยืมชื่อสถานที่จากเกม World of Warcraft ปี 2016 The Washington Post ก็ใช้คำว่า Hell Joseon ตรง ๆ ในบทความเรื่องคนหนุ่มสาวเกาหลี แถมคำนี้ยังโผล่ในการตรวจสอบของสภาแห่งชาติด้วย

ที่น่าสนใจคือหลังจากนั้น คำนี้พีคสุดในช่วง ม็อบเทียนปี 2016 ถึง 2017 ถึงขั้นมีสโลแกน 'เปลี่ยนเฮลโชซ็อน' แต่หลังเปลี่ยนรัฐบาลปี 2017 การใช้ก็ลดฮวบทั้งในสื่อและชีวิตประจำวัน คนส่วนใหญ่มองว่าปัญหาไม่ได้หายไป แค่ความหงุดหงิดเรื่องบ้านกับงานย้ายไปอยู่ในมีมแบบอื่น ช่วงเดียวกันนั้นคอนเทนต์ กุกปง ที่อวยเกาหลีก็บูมขึ้นมาแทน

สำหรับแฟนต่างชาติ คำนี้คือกุญแจอ่านอารมณ์ของคอนเทนต์เกาหลี ความรู้สึกนี้แหละที่อยู่เบื้องหลังว่าทำไม Parasite ที่ตัดสลับบ้านกึ่งใต้ดินกับคฤหาสน์ และ Squid Game ที่คนติดหนี้เอาชีวิตไปเดิมพัน ถึงโดนใจคนทั้งโลก เวลาอธิบายว่าทำไม แนวย้อนเวลา ที่ได้เริ่มชีวิตใหม่ถึงฮิต หรือเวลากลับไปฟัง Cheap Coffee เพลงปี 2008 ของ ชาง คีฮา ที่ร้องถึงวัยหนุ่มสาวไร้จุดหมาย คำนี้ก็ตามมาด้วยเสมอ