jayeongeop (자영업)

การเปิดร้านเป็นเจ้าของกิจการเอง ที่เกาหลีคนทำงานราวหนึ่งในสี่คนเป็นเถ้าแก่ ประโยค "เกษียณแล้วไปเปิดร้านไก่ทอด" เลยเป็นทั้งมุกและสถิติจริง

ตัวเลขแรงมาก ปี 2018 ผู้ประกอบการอิสระคิดเป็น 25.1% ของคนมีงานทำในเกาหลี สูงกว่าค่าเฉลี่ย OECD ที่ 15.3% อยู่เยอะ สัดส่วนนี้ลดลงเรื่อย ๆ จากจุดสูงสุด 69.3% ในปี 1964 เหลือ 22.4% ในปี 2025 แต่ก็ยังติดกลุ่มสูงสุดในประเทศพัฒนาแล้ว แต่ละปีมีคนเปิดกิจการใหม่เกือบล้านคนและปิดไปราว 800,000 คน ข้อมูลปี 2016 บอกว่าร้านเล็ก ๆ เจ็ดในสิบรายอยู่ไม่ถึงห้าปี

ทำไมเยอะขนาดนี้ บริษัทเกาหลีเข้มเรื่องอายุกับประสบการณ์มาก ถ้าโดน เลิกจ้าง ตอนอายุสี่สิบกว่า แทบไม่มีทางกลับเข้าออฟฟิศได้อีก หลัง วิกฤต IMF ปี 1997 ทำให้คำว่างานตลอดชีวิตพังลง สูตรสำเร็จเลยกลายเป็นเอาเงินชดเชยบวกเงินกู้มาเปิดร้าน คนแห่ไปทำธุรกิจที่ไม่ต้องใช้ฝีมือพิเศษ ทุกซอยเลยมี ร้านไก่ทอด กับคาเฟ่ เคยมีข่าวว่าร้านไก่ทอดในเกาหลีมีมากกว่าสาขาแมคโดนัลด์ทั่วโลก ส่วนคาเฟ่ก็เยอะจนได้ฉายา สาธารณรัฐคาเฟ่ ผลสำรวจระดับโลกปี 2013 พบว่า 36.5% ของธุรกิจเปิดใหม่ในเกาหลีเป็นแบบ "จำใจทำเพื่อเอาตัวรอด" จาก 26 ประเทศ มีแค่เกาหลีที่เกินหนึ่งในสาม

เป็นเถ้าแก่ก็ใช่ว่าจะสบาย ค่าเช่ากับภาษีหนัก และเพราะเจ้าของไม่ใช่ลูกจ้าง กฎหมายแรงงานเลยไม่คุ้มครอง ทุกครั้งที่ ค่าแรงขั้นต่ำ ขึ้น ร้านเล็กที่จ้างพาร์ตไทม์โดนก่อนใคร ปี 2020 มาตรการเว้นระยะช่วงโควิดจำกัดเวลาเปิดร้าน จนร้านปิดตัวกันระนาว ( สิ่งที่โควิดเปลี่ยนไป ) ปลายปี 2024 มีสถิติว่าหนี้เฉลี่ยต่อผู้ประกอบการอิสระหนึ่งคนทะลุ 300 ล้านวอน บวกค่าคอมมิชชันของ แอปเดลิเวอรี และร้านอาหารในเครือแชบอลที่บุกเข้าย่านชุมชน ช่องว่างระหว่าง บริษัทใหญ่กับบริษัทเล็ก ก็ยิ่งถ่างออก

โลกนี้เป็นวัตถุดิบชั้นดีของคอนเทนต์เกาหลี ใน Alley Restaurant แพ็กจงวอน บุกร้านที่ใกล้เจ๊งแล้วรื้อระบบใหม่หมด โชว์ความผิดพลาดของเถ้าแก่มือใหม่แบบไม่กั๊ก ใน Extreme Job ตำรวจเปิดร้านไก่ทอดบังหน้าแล้วดันขายดีระเบิด ส่วน Itaewon Class ก็คือเรื่องของหนุ่มที่เปิด ร้านโพจังมัจฉา เล็ก ๆ ในอิแทวอนแล้วสู้กับยักษ์ใหญ่วงการอาหาร ทุกเรื่องยืนอยู่บนตัวเลขพวกนี้ทั้งนั้น